#: locale=en
## Action
### URL
WebFrame_A5C771CF_BC02_78DA_41B5_5A313A0F9262.url = https://www.google.com/maps/embed?pb=!1m14!1m8!1m3!1d1021.9016398636393!2d108.32627073780527!3d15.876938223978575!3m2!1i1024!2i768!4f13.1!3m3!1m2!1s0x31420e7c2d02ec59%3A0x765864d6697d4846!2zQ2jDuWEgQ-G6p3U!5e1!3m2!1svi!2s!4v1724210326823!5m2!1svi!2s
WebFrame_37E362DE_2AC8_F116_417A_DFFFB3F5C0A0.url = https://www.google.com/maps/embed?pb=!1m18!1m12!1m3!1d4150.588152489173!2d105.73648276113067!3d18.401513732596904!2m3!1f0!2f0!3f0!3m2!1i1024!2i768!4f13.1!3m3!1m2!1s0x3139b30bb0000001%3A0x5f477743e2983a2c!2zS2h1IHTGsOG7n25nIG5p4buHbSBOZ8OjIEJhIMSQ4buTbmcgTOG7mWM!5e1!3m2!1svi!2s!4v1720079239052!5m2!1svi!2s
## Media
### 360 Video
### Audio
audiores_7D2D89E3_50DC_1D0A_41CD_3613CACACE12.mp3Url = media/audio_08BD2F91_2983_286E_41A1_1ADD38F8B35F_en.mp3
audiores_7D221C3B_50DC_1B7A_41CF_3516D16BDE18.mp3Url = media/audio_091944C3_2981_19F3_4197_8999C37EA8EF_en.mp3
audiores_7D575D4A_50DC_151B_41C2_13176909CFEF.mp3Url = media/audio_09C3F570_2983_18AD_41C1_5F27352C1524_en.mp3
audiores_7D0E25C9_50DC_1506_4195_71737C1385B7.mp3Url = media/audio_09E65115_2981_1897_41B0_58791DCAC275_en.mp3
audiores_7D4C1E40_50DC_1706_4187_B6F86C354A8C.mp3Url = media/audio_09F81A66_2983_28B5_41B0_572D140BBDD2_en.mp3
audiores_7EFF1E01_50DC_3709_41D3_B82DE47B7B0A.mp3Url = media/audio_10049322_2F8C_F00F_4192_37834024292D_en.mp3
audiores_7EAD6871_50DC_3B06_41D3_A19D0F818A09.mp3Url = media/audio_101A6916_2FB4_7034_41C5_A21AC1B915F9_en.mp3
audiores_7EA51974_50DC_3D0E_41CB_0F9C6CB2B469.mp3Url = media/audio_101BD8BC_2FB4_307B_41BC_BF960CBC67CD_en.mp3
audiores_7ED59AF6_50DC_3F0A_41D3_BF00B55C801F.mp3Url = media/audio_1020634C_2FB3_F01B_41BD_A4721C5F3AED_en.mp3
audiores_7E86E610_50DC_3706_41B3_84312D7E23C5.mp3Url = media/audio_105BF6D7_2FB4_3035_4181_BFC1C1EE972F_en.mp3
audiores_7EB81724_50DC_350E_41C5_E20306B187EA.mp3Url = media/audio_106DCBA1_2FB4_F00D_41C3_60C1DE88282E_en.mp3
audiores_7D463F70_50DC_1506_41AB_38848E35DC49.mp3Url = media/audio_1088C425_2FB4_5015_41C1_B25F547F0583_en.mp3
audiores_7D6D01E6_50DC_2D0A_41C0_EA8E9C1BE167.mp3Url = media/audio_108D3B9D_2FB4_3035_41C7_68569C5F0497_en.mp3
audiores_7D77F0FC_50DC_2CFE_41D3_B4798DCAA0A4.mp3Url = media/audio_10985E5D_2FB4_D035_41B3_82FB3E769165_en.mp3
audiores_7D6712A0_50DC_2F06_41C0_04F27ED74323.mp3Url = media/audio_10A495A2_2FB5_D00F_4191_78B3FB863B83_en.mp3
audiores_7E8D64E5_50DC_2B0E_41D0_15C660D1CE88.mp3Url = media/audio_10A80DA2_2FB4_500F_41BD_347AF627EE68_en.mp3
audiores_7E9B73B5_50DC_2D0E_41B7_D2FDFFBA68B7.mp3Url = media/audio_10B83ACC_2FB5_D01B_41B5_E55136407E30_en.mp3
audiores_7E07C3C3_50DC_2D0A_41D2_FD46D69BEC98.mp3Url = media/audio_110695A4_2F8C_F00B_4176_B13CBA2F7FE7_en.mp3
audiores_7E1302AA_50DC_2F1A_41CC_ED08E4372B44.mp3Url = media/audio_112CC024_2F8C_300B_41C0_4BC9F60605F5_en.mp3
audiores_7EF3BF15_50DC_350E_41B6_FAAD482B931D.mp3Url = media/audio_1163E923_2F8C_500D_4184_46739903E8BA_en.mp3
audiores_7EEADFF7_50DC_350A_41D3_C15DB892BBA0.mp3Url = media/audio_11696875_2F8D_F0F5_41B9_28CAE18104FC_en.mp3
audiores_7E1F4131_50DC_2D06_41CC_ED24CF3D3FB5.mp3Url = media/audio_1177C6EC_2F8C_301B_41B1_BD29174DAD2A_en.mp3
audiores_7ECF5C15_50DC_3B0E_41CE_18FE08730E0A.mp3Url = media/audio_11E97463_2FBC_700C_41C1_697DA10891E1_en.mp3
audiores_7D3EE80F_50DC_1B1A_41BD_BCE9900673D6.mp3Url = media/audio_3601769E_2981_3995_418B_CA7750D6FE94_en.mp3
audiores_7D218485_50DC_6B0E_418F_ED818A5A3434.mp3Url = media/audio_62EA98E4_2F74_3014_41C2_D8D6F07CF4CF_en.mp3
audiores_7D432857_50DC_1B0A_41D0_FD1AEE7D41F4.mp3Url = media/audio_635D3346_2E8C_5014_41C5_E0E3C0975BF4_en.mp3
audiores_7D50966E_50DC_171A_41C7_7E92552DE690.mp3Url = media/audio_636C89D2_2E8C_300F_4193_5FA6AA57B8F1_en.mp3
audiores_7D72C988_50DC_1D06_41B3_D5AFE99AB6BC.mp3Url = media/audio_637A3677_2E8C_D0F5_4196_E245B16FF228_en.mp3
audiores_7D3DB0E2_50DC_6B0A_41C9_EF5174B586E2.mp3Url = media/audio_63A8F9BD_2F74_D075_41B0_CF9EF697F74B_en.mp3
audiores_616EE77F_50DC_75FA_41C3_F5354A233B6B.mp3Url = media/audio_63C66F95_2F74_7034_41B8_254FCFA5D19E_en.mp3
audiores_628AAAB7_50DC_7F0A_4195_20BD6431E45D.mp3Url = media/audio_6415D1AB_2F74_701D_41C5_629C8F13DF6B_en.mp3
audiores_62BC9BD5_50DC_7D0E_41C6_EF40C20A93BE.mp3Url = media/audio_641D4D08_2F74_D01B_41B9_8AD14C0A1CF6_en.mp3
audiores_615953F2_50DC_6D0A_41B0_BDF596AC3637.mp3Url = media/audio_642E35A2_2F7C_300F_41BE_E8B61CA34EB2_en.mp3
audiores_617D8663_50DC_770A_41BD_B0E0D5A57B4D.mp3Url = media/audio_64585EE3_2F73_D00C_41A7_F58581AF13CD_en.mp3
audiores_CAC03242_7539_E386_41D7_8F9B4ED36439.mp3Url = media/audio_649FF929_72E9_2185_41B6_4504B20F19EB_en.mp3
audiores_61467537_50DC_7509_41CE_1A11334C8213.mp3Url = media/audio_64B013F0_2F7C_300C_41B2_CD196C9867BE_en.mp3
audiores_7D2B931D_50DC_6D3E_41CD_6105C1B8B283.mp3Url = media/audio_652FABE9_2F74_501D_41C5_0EFFE6EB1615_en.mp3
audiores_629D390A_50DC_7D1B_41A8_21A846520CF4.mp3Url = media/audio_653E4D84_2F77_D00B_4195_2E86C602A609_en.mp3
audiores_7D09CF5B_50DC_753A_41BF_D2AB3A3B8478.mp3Url = media/audio_65A2B7FB_2F75_DFFD_41C0_3B96F01C9FCB_en.mp3
audiores_7D115E44_50DC_770E_41C7_69CD54E38297.mp3Url = media/audio_65BC6619_2F74_303C_41AF_625F23E8CEDA_en.mp3
audiores_7D1E1D14_50DC_750E_41C6_E3CA3E2C3C3D.mp3Url = media/audio_65D1A9D5_2F74_5035_419C_42F8C80C2FAE_en.mp3
audiores_61F3DCE3_50DC_1B0A_41A6_F75FA3854BA1.mp3Url = media/audio_6606AB45_2F74_3015_41B2_87952F539474_en.mp3
audiores_6078FFB7_50DC_350A_41C7_7516307B1553.mp3Url = media/audio_661C8E12_2F75_F00F_41B1_917D3B91E1F7_en.mp3
audiores_61FFCBBD_50DC_1D7E_41D3_641425F0FBB7.mp3Url = media/audio_66411243_2F74_700D_41B3_A6AA1F0873E9_en.mp3
audiores_61D4F9E3_50DC_1D0A_41C3_E85392716308.mp3Url = media/audio_6660C3A5_2F74_D014_41BE_01CC8009A884_en.mp3
audiores_61A53839_50DC_1B06_41D2_555C173DEF76.mp3Url = media/audio_66B1DA6C_2F74_301B_41B9_E5B766A434E5_en.mp3
audiores_61B2B6C8_50DC_1706_41BE_7CA4A77335F6.mp3Url = media/audio_66C5BAD9_2F74_503D_41BF_856AC7889452_en.mp3
audiores_6197432F_50DC_2D1A_41C5_988DB011E036.mp3Url = media/audio_66FA5FA2_2F74_500F_419C_F01FB0196A37_en.mp3
audiores_60C051E6_50DC_2D0A_41D1_99A0877F05A4.mp3Url = media/audio_677EA5E2_2F8D_D00F_418B_ADE98F68595C_en.mp3
audiores_61E7CE0D_50DC_171E_41B1_D526FF7D9E8E.mp3Url = media/audio_67D1B13C_2F74_307B_41C3_58899712CBE1_en.mp3
audiores_61101FFC_50DC_14FE_41C2_1EED10DBFDCC.mp3Url = media/audio_67DD58D2_2F74_700F_41AA_3A22885FBDA9_en.mp3
audiores_60290A8D_50DC_3F1E_41C2_DBF3488F3B25.mp3Url = media/audio_68178105_2F8C_3014_4161_78ADAFFCC1F8_en.mp3
audiores_6042CEB0_50DC_3706_41B4_942232ED3C4D.mp3Url = media/audio_681F26C1_2F74_300D_41BD_D79CA3373439_en.mp3
audiores_6038A8FE_50DC_3CFA_41C9_B1E5937A9A39.mp3Url = media/audio_6839F762_2F8C_D00F_41BE_D9AC9B50EEBD_en.mp3
audiores_60598C59_50DC_3B06_41BF_CA9A07A8EFB2.mp3Url = media/audio_687A5C7A_2F74_30FF_41C1_02104FEB505D_en.mp3
audiores_6006A781_50DC_3506_41BF_94C184BF6F3E.mp3Url = media/audio_68DE21CB_2F8D_D01D_41B8_D79772718AF6_en.mp3
audiores_6180E538_50DC_1506_41CD_0250DD73FAB6.mp3Url = media/audio_69198A7A_2F77_F0FF_41A5_095341410A98_en.mp3
audiores_6060621E_50DC_2F3A_41D3_076536814A33.mp3Url = media/audio_697CD2EB_2F74_F01D_4195_D0A005827B00_en.mp3
audiores_606C80FD_50DC_2CFE_41B9_BE06BAB30A6B.mp3Url = media/audio_69ABBACE_2F74_7017_41A5_4C7DEB47E048_en.mp3
audiores_7FC2E8B3_50DF_FB09_41CC_4A06B7798DDC.mp3Url = media/audio_69D16005_2F9F_D015_4175_03F57FC66330_en.mp3
audiores_60F732D3_50DC_2F0A_41C4_277ED3AF1987.mp3Url = media/audio_69D5A933_2F8C_D00D_41C3_630C817B3216_en.mp3
audiores_60BB3C7A_50DC_1BFA_41C4_57C25A1FC5BE.mp3Url = media/audio_6A28382E_2F97_D017_41A9_6097F978B466_en.mp3
audiores_60865B26_50DC_1D0B_41CB_6EF5B1967D0C.mp3Url = media/audio_6A7D5C1A_2F94_503F_41A9_9BDB90733CFF_en.mp3
audiores_60918A5D_50DC_1F3E_4199_7D43350602AD.mp3Url = media/audio_6A83AEB4_2F94_D00B_41C0_A1BB83EA23C1_en.mp3
audiores_609F78C4_50DC_1B0E_41CE_15B4A1769394.mp3Url = media/audio_6AB76E22_2F94_500F_41A1_B93615F73CE1_en.mp3
audiores_7F6657E2_50DC_150A_41CF_4FFE8C034C04.mp3Url = media/audio_6ABE841B_2F95_D03D_41A4_0A9108147E8A_en.mp3
audiores_7F76462D_50DC_171E_41C9_BF7CF786C6CE.mp3Url = media/audio_6AFE0DE5_2F94_F015_41C4_B2E6C2FB9EFD_en.mp3
audiores_601BC594_50DC_350E_41D0_42D6DBC54FCF.mp3Url = media/audio_6B0C84AA_2F8C_301F_41C5_B14D42F741D6_en.mp3
audiores_60E59491_50DC_2B06_41D3_4234751790CD.mp3Url = media/audio_6B2F5311_2F8C_500D_41A0_DBA9B3B4EA02_en.mp3
audiores_60D3C04D_50DC_2B1E_41B2_2138F41B68A6.mp3Url = media/audio_6B6CD465_2F94_5015_41B6_7A224AA14040_en.mp3
audiores_60DE1EE7_50DC_170A_41C7_8801FE264621.mp3Url = media/audio_6B813149_2F94_501D_41A3_6AF8220491EE_en.mp3
audiores_60ADADFE_50DC_14FA_41B9_EDF8507B95D1.mp3Url = media/audio_6BC5A6C5_2F94_7015_4192_097B987F0C2F_en.mp3
audiores_7F190D6B_50DF_F51A_41C3_44F4801BBFDE.mp3Url = media/audio_6C0A01A8_2F9D_F01B_417E_54A9D40A2EC2_en.mp3
audiores_7FF8E9DC_50DF_FD3E_41B2_366CF39407E3.mp3Url = media/audio_6C634B10_2F9C_D00C_41B5_83E78E48A5C2_en.mp3
audiores_7FDB4630_50DF_F706_41CA_7BAE9E6958F1.mp3Url = media/audio_6CE06BC7_2F94_5015_41B3_DC3C04D95667_en.mp3
audiores_7FEBCBA2_50DF_FD0A_41C5_7084CB19967D.mp3Url = media/audio_6D15AF54_2F9C_700B_41C3_D5A19EA18C10_en.mp3
audiores_7F425529_50DC_1506_4189_B5009058AD29.mp3Url = media/audio_6D275A19_2F94_503D_41B4_DC4ECE7D0F32_en.mp3
audiores_7F4C443D_50DF_EB7E_41BB_833A04739170.mp3Url = media/audio_6D40FBBB_2F93_D07D_41C6_F5E839C4F9B4_en.mp3
audiores_7F5862F5_50DF_EF0E_41C9_EB8FFD45A3CA.mp3Url = media/audio_6D998EBA_2F9C_507F_418C_369013325384_en.mp3
audiores_7F88F14D_50DF_ED19_41B6_5BB344093B8F.mp3Url = media/audio_6DC61409_2F97_D01D_41B4_00F66695BA3C_en.mp3
audiores_7F26C185_50DF_ED0E_41CF_CB5236A94694.mp3Url = media/audio_6DD66307_2F9C_F015_41B1_CD466598DB32_en.mp3
audiores_7F06CF5D_50DF_F53E_41C4_AC431FB145CB.mp3Url = media/audio_6DEDD6A9_2F9C_501D_418A_930D7759A3C5_en.mp3
audiores_7F34B084_50DF_EB0E_41BB_307327558CCB.mp3Url = media/audio_6DFFFF46_2F9C_5017_41A8_3D11E5394A8A_en.mp3
audiores_7E66EE28_50DC_1706_41B0_1858A2E967A7.mp3Url = media/audio_6E1947C3_2F94_500D_41B5_2A88985C7477_en.mp3
audiores_7E477A78_50DC_1F06_41D0_2BD1B2BEB7DA.mp3Url = media/audio_6E21801A_2F94_703F_41C0_201ECC3450D7_en.mp3
audiores_7E7D2B31_50DC_1D06_41C9_D049A62EAE0C.mp3Url = media/audio_6E228971_2F94_300D_41BB_47AEB6DADB29_en.mp3
audiores_7E706C8D_50DC_1B1E_4148_347599C023ED.mp3Url = media/audio_6E3632C5_2F95_D014_41BC_50738DDF7163_en.mp3
audiores_7E4DD965_50DC_1D0E_41C4_D10ADAC47A03.mp3Url = media/audio_6E60D575_2F94_50F5_41C0_78390274BAD0_en.mp3
audiores_7E584854_50DC_1B0E_41B5_B3587180C621.mp3Url = media/audio_6EA54D67_2F93_D015_4185_D3154A78C225_en.mp3
audiores_7E2946AA_50DC_171A_41D1_747B11EB6B34.mp3Url = media/audio_6ECFF473_2F93_D00C_41B5_62A0105548E5_en.mp3
audiores_7E348563_50DC_150A_41C2_3C4E3D6A5C62.mp3Url = media/audio_6EE8A8D1_2F8C_500D_41C3_9ECC5085D477_en.mp3
audiores_7FADF459_50DF_EB06_41BB_E5219A630056.mp3Url = media/audio_6F29757D_2F94_50F5_41BC_707C2305E288_en.mp3
audiores_7FB832EE_50DF_EF1A_41D3_9555E2A9002A.mp3Url = media/audio_6F2EC911_2F94_F00D_41B5_2A26CC8E84FF_en.mp3
audiores_7F94EFC0_50DC_1506_41D1_24AFFDA70ECE.mp3Url = media/audio_6FC75C16_2F94_5037_4186_B1C6AE2E8C9B_en.mp3
audiores_6100418E_50DC_6D1A_41AA_9BD797029524.mp3Url = media/audio_7DF36EC6_2F7C_7014_41C0_AE30244C25DE_en.mp3
audiores_CB2A2D70_7539_E183_41D2_CFE05A122438.mp3Url = media/audio_C0F7569D_7577_2082_41D4_DED23A2D0E64_en.mp3
### Audio Subtitles
### Image
imlevel_7E40B78E_50DC_351A_41D3_F3A5A04C0F20.url = media/zoomImage_6E9475DC_0064_780E_4163_BE19094CEA98_en_0_0.png
imlevel_7E54378F_50DC_351A_41C6_D55833842AEF.url = media/zoomImage_6E9475DC_0064_780E_4163_BE19094CEA98_en_0_1.png
imlevel_7E54078F_50DC_351A_41B4_7D5EA48D8F10.url = media/zoomImage_6E9475DC_0064_780E_4163_BE19094CEA98_en_0_2.png
imlevel_7E54E78F_50DC_351A_41C3_57C7F4302555.url = media/zoomImage_6E9475DC_0064_780E_4163_BE19094CEA98_en_0_3.png
imlevel_7E54C78F_50DC_351A_4197_D433F7B45DA1.url = media/zoomImage_6E9475DC_0064_780E_4163_BE19094CEA98_en_0_4.png
### Popup Image
### Subtitle
model_4FA2ED2D_6DBE_8038_41C5_840AED19ECDD.subtitle = chùa Hải Tạng, đúc năm Vĩnh Trị thứ 2
model_D5C5E0DA_732F_6086_419A_7882A7A6BC4D.subtitle = chùa Quảng An, đúc năm Khang Hy thứ 27
model_4C5A7AE3_6DBA_8028_41D3_537F1E7D72F2.subtitle = đình cẩm phô đúc năm gia khánh thứ 11
model_4EFD095D_6D8A_8018_41D5_CC26518666CA.subtitle = ở Thiên Hậu cung, đúc năm Quang Tự thứ 13
model_48FC10C6_6D76_8068_41D9_86D6F2BB702F.subtitle = , men trắng nhiều mầu
### Title
album_C7AA4522_7569_6186_4114_E9892FB9F5F0_0.label = 1918--cha-cu-cu-nht-bn-ti-hi-an-nh-sogny-marien_38973551611_o
album_C2F3227E_7569_607E_41DC_81E05DF297A9_0.label = 2
album_C2F3227E_7569_607E_41DC_81E05DF297A9_1.label = 3
album_C2F3227E_7569_607E_41DC_81E05DF297A9_2.label = 4
album_C2F3227E_7569_607E_41DC_81E05DF297A9_3.label = 5
panorama_A289A0B4_B5FB_0199_41CD_B25350E578A8.label = Bài chòi Hội An
model_2B1FF45A_3B72_6D86_41AC_4D209EB63D76.label = Bát hương
album_C7AA4522_7569_6186_4114_E9892FB9F5F0_2.label = Bé gái nướng bánh đa trên phố.
model_28602970_3B73_E781_41A3_E97DE57DB7A4.label = Bình gốm
model_2E4AE7BA_3B72_2A86_41B1_F94CCE6F7E66.label = Bình gốm hoa lam
model_732F2328_6D8A_8038_41AA_CD4D2B83548C.label = Bản in
model_70A08B3E_6D99_8018_41C6_01B5BD9205C0.label = Bản in
model_72EDA0DA_6D97_8018_41D5_DE5179C7B6C0.label = Bản in
panorama_EAE6E949_A32F_6AF1_41D5_F1ED56C06A5E.label = Bảo tàng Gốm sứ Mậu dịch
panorama_E7095DCD_A328_E5F1_41D5_ADFFFF57558B.label = Bảo tàng Gốm sứ Mậu dịch - tầng 1
panorama_E13745B3_B789_039F_41E3_2E41E1B2CC80.label = Bảo tàng Gốm sứ Mậu dịch - tầng 1
panorama_EE8CA329_A369_DEB1_41E0_948E6C4F2303.label = Bảo tàng Gốm sứ Mậu dịch - tầng 1
panorama_E70C7D9C_A328_A597_41BD_138F49F49F8F.label = Bảo tàng Gốm sứ Mậu dịch - tầng 1
panorama_E70F2F54_A328_A697_41E2_F38A0426B6B4.label = Bảo tàng Gốm sứ Mậu dịch - tầng 2
panorama_E70BE03F_A329_BA91_41B0_7AB090065C7E.label = Bảo tàng Gốm sứ Mậu dịch - tầng 2
panorama_E71D7C94_A329_6B97_41E4_47563666376B.label = Bảo tàng Gốm sứ Mậu dịch - tầng 2
panorama_E704BBBC_A329_ED97_41D5_2BA15177780E.label = Bảo tàng Gốm sứ Mậu dịch - tầng 2
panorama_E61EC344_A3FF_FEF7_41D1_DAC2C9C7E16D.label = Bảo tàng Hội An
panorama_E625E5C1_A3FB_65F1_41C1_E8BD2D84AC52.label = Bảo tàng Hội An - BST gốm Bát Tràng
panorama_E62557D5_A3F8_A591_41C6_A3C061C9ADB5.label = Bảo tàng Hội An - BST gốm Bát Tràng
panorama_E62A3A58_A3F8_AE9F_41D2_F41B335CD3D4.label = Bảo tàng Hội An - BST gốm Bát Tràng
panorama_E6208347_A3FB_5EF1_41D1_C5E0F56FF09A.label = Bảo tàng Hội An - gốm Chu Đậu
panorama_E620B659_A3FB_A691_41C7_CAE628335601.label = Bảo tàng Hội An - gốm Chu Đậu
panorama_E6271DC4_A3FB_E5F7_41D8_57E8ED367D12.label = Bảo tàng Hội An - gốm Chu Đậu
panorama_E626E8C6_A3FB_EBF3_41E3_61F18B9412C7.label = Bảo tàng Hội An - gốm Chu Đậu
panorama_E627A062_A3FB_BAB3_41BB_29FBB4FEA225.label = Bảo tàng Hội An - mua thiên cẩu
panorama_E62FDD83_A3F8_EA71_41D1_BB0EB65DE4C4.label = Bảo tàng Hội An - tầng 1
panorama_E8762B41_A3F8_AEF1_41D7_02285BB71302.label = Bảo tàng Hội An - tầng 1
panorama_E6287023_A3F8_DAB1_41CC_78EF3D7588D9.label = Bảo tàng Hội An - tầng 2
panorama_0BCB4968_2981_E8BE_41C1_8FE4C2AAF189.label = Bảo tàng Nghề Y Truyền thống
panorama_EA39676D_A328_A6B1_41AA_C05C86022D81.label = Bảo tàng Nghề Y Truyền thống - tầng 1
panorama_EEED94C2_A329_7BF3_41B9_79BEED25F141.label = Bảo tàng Nghề Y Truyền thống - tầng 1
panorama_EA3E645A_A328_DA93_41D0_1D948BE2976F.label = Bảo tàng Nghề Y Truyền thống - tầng 1
panorama_EA3EE0D1_A328_FB91_41D7_C12A41FCB1AA.label = Bảo tàng Nghề Y Truyền thống - tầng 1
panorama_EA3CDBEB_A328_ADB1_41E3_ACC02A773695.label = Bảo tàng Nghề Y Truyền thống - tầng 1
panorama_EA3964A0_A32B_BBAF_41D2_16ADAEB17F6B.label = Bảo tàng Nghề Y Truyền thống - tầng 2
panorama_EA39F817_A32B_EA91_41D4_0B8ABCB685D5.label = Bảo tàng Nghề Y Truyền thống - tầng 2
panorama_EA36DC24_A32B_EAB7_41AA_947DB082ABBE.label = Bảo tàng Nghề Y Truyền thống - tầng 2
panorama_EA385E90_A32B_666F_41B4_24E0E22D2544.label = Bảo tàng Nghề Y Truyền thống - tầng 2
panorama_EA3B0AF5_A32B_6F91_4197_7429A25963C0.label = Bảo tàng Nghề Y Truyền thống - tầng 2
panorama_E566158D_A369_7A71_41DC_68410CB86CB0.label = Bảo tàng Văn hóa Dân Gian
panorama_E8823B21_A369_6EB1_41D8_9173063F8816.label = Bảo tàng Văn hóa Dân Gian - tầng 1
panorama_E56728BB_A369_EB91_41B1_1CE60F2ED5AA.label = Bảo tàng Văn hóa Dân Gian - tầng 1
panorama_E56484BA_A369_DB93_41E2_A01BCDA65FE5.label = Bảo tàng Văn hóa Dân Gian - tầng 1
panorama_E566E067_A369_5AB1_41DF_6F35B251AC88.label = Bảo tàng Văn hóa Dân Gian - tầng 1
panorama_E5649CB2_A369_AB93_41D7_0090278AD10C.label = Bảo tàng Văn hóa Dân Gian - tầng 1
panorama_E5599D14_A369_6A97_41DD_372B4EBBB42C.label = Bảo tàng Văn hóa Dân Gian - tầng 1
panorama_E5657136_A369_BA93_41DC_6EB02FD32CE1.label = Bảo tàng Văn hóa Dân Gian - tầng 1
panorama_E55A5399_A36B_5D91_41B6_A8F1EF3E9DE8.label = Bảo tàng Văn hóa Dân Gian - tầng 2
panorama_E562043A_A368_FA93_41BE_D02EE0AD7606.label = Bảo tàng Văn hóa Dân Gian - tầng 2
panorama_E55AB82A_A36B_AAB3_41E3_CA4044ADF483.label = Bảo tàng Văn hóa Dân Gian - tầng 2
panorama_E55D77F7_A368_A590_41B3_2D855DC056CB.label = Bảo tàng Văn hóa Dân Gian - tầng 2
panorama_E55CDF57_A36B_6691_41D9_767754D75E9F.label = Bảo tàng Văn hóa Dân Gian - tầng 2
panorama_E5601918_A368_AA9F_41D2_93E7C0784677.label = Bảo tàng Văn hóa Dân Gian - tầng 2
panorama_E563AE9E_A368_A793_41DF_D49D7B7D697D.label = Bảo tàng Văn hóa Dân Gian - tầng 2
panorama_E55C8C29_A368_AAB1_41C4_7B93F78BD04E.label = Bảo tàng Văn hóa Dân Gian - tầng 2
panorama_66CE687B_77F5_ADDA_4196_ACEE2B1C5752.label = Bảo tàng Văn hóa Sa Huỳnh
panorama_6702542B_77F5_E57A_41C5_D865130A524C.label = Bảo tàng Văn hóa Sa Huỳnh - tầng 1
panorama_6702CBCF_77F5_E33A_41C4_E1EBFC429C8C.label = Bảo tàng Văn hóa Sa Huỳnh - tầng 1
panorama_67022CD3_77F5_E52A_41C5_EB207D6C6525.label = Bảo tàng Văn hóa Sa Huỳnh - tầng 2
panorama_673DC4E9_77F5_A6E6_41CD_766DBAD8006C.label = Bảo tàng Văn hóa Sa Huỳnh - tầng 2
panorama_670203F6_77F5_E2ED_41DC_1CDB76E8A60E.label = Bảo tàng Văn hóa Sa Huỳnh - tầng 2
panorama_673D6C21_77F5_A566_41CD_6F9D3CB1F121.label = Bảo tàng Văn hóa Sa Huỳnh - tầng 2
panorama_673D6431_77F5_A566_41B5_4A62686304BC.label = Bảo tàng Văn hóa Sa Huỳnh - tầng 2
panorama_673FFC19_77F6_A526_41D2_8B1959CA3DF1.label = Bảo tàng gốm sứ Mậu Dịch
panorama_EB95B284_A31B_7E77_41C6_E473CEE5647A.label = Bảo tàng văn hóa Sa Huỳnh
model_4C5A7AE3_6DBA_8028_41D3_537F1E7D72F2.label = Chuông
model_4EFD095D_6D8A_8018_41D5_CC26518666CA.label = Chuông
model_4FA2ED2D_6DBE_8038_41C5_840AED19ECDD.label = Chuông
model_D5C5E0DA_732F_6086_419A_7882A7A6BC4D.label = Chuông
model_36AF240C_3B5E_E0B8_41BD_24C07C7AF9EB.label = Chân đèn gỗ
album_C7AA4522_7569_6186_4114_E9892FB9F5F0_5.label = Chùa Bà Mụ
panorama_35CDA5BD_2981_3B97_41BB_B4A26EB7A1B1.label = Chùa Chúc Thánh
panorama_9410B9B5_A117_6D91_41DC_746273EE0B04.label = Chùa Chúc Thánh - chính điện
panorama_8B762BFF_B67B_0787_41B3_ADFF8486B4E5.label = Chùa Chúc Thánh - tam quan
panorama_94298129_A117_5AB1_41C5_C5F85461C89F.label = Chùa Chúc Thánh - tam quan cổ
panorama_9434391F_A169_AA91_41D9_87C3134AF485.label = Chùa Cầu
panorama_95CC1788_A169_667F_41E3_090111F4783C.label = Chùa Cầu
panorama_95FB242E_A168_BAB3_41C3_7B81EC8A410C.label = Chùa Cầu
panorama_951490E6_A16B_5BB0_41D7_A4872BD55B12.label = Chùa Cầu
panorama_95D9A482_A16B_DA73_41BD_578C64379F3B.label = Chùa Cầu
panorama_4606DD4D_6F65_1EEF_41D0_F2421A9ABDC0.label = Chùa Cầu
panorama_814F5DAB_9CC3_C67C_41E0_CB66C793F931.label = Chùa Cầu - bên trong
panorama_81489CB2_9CC3_C66C_41C4_4CB7B70DEC2C.label = Chùa Cầu - giữa cầu
panorama_81F84694_9C4F_C254_4189_31FB9CB120D9.label = Chùa Kim Bửu
panorama_449BE98A_6F67_6654_41C1_1C9BD6165B64.label = Chùa Kim Bửu
panorama_8038E5E2_9C4F_41EC_41DA_BB7DBD361F4E.label = Chùa Kim Bửu - chính điện
panorama_46DA1E2D_6F65_1AAC_41DB_20CA9F98E036.label = Chùa Long Tuyền
panorama_944E435D_A117_BE91_41E1_20587E1637FA.label = Chùa Long Tuyền - chánh điện
panorama_9443B0E2_A117_5BB3_41BE_4E3B7B8BAFD6.label = Chùa Long Tuyền - chính điện
panorama_94759603_A169_A671_41D3_C35100D8A195.label = Chùa Long Tuyền - tam quan
panorama_9449DB8B_A117_EE71_41D3_DB80BFAC360E.label = Chùa Long Tuyền - tháp Đa Bảo
panorama_943333ED_A168_BDB0_41BF_3F087C13C46B.label = Chùa Long Tuyền - tượng quan âm
panorama_46FD9B29_6F67_3A54_41B3_F4E7106C970C.label = Chùa Phước Lâm
panorama_32676724_298F_38B5_41BD_BC692A80F891.label = Chùa Phước Lâm
panorama_32246E04_2981_2876_41B2_05477E23AE84.label = Chùa Phước Lâm
panorama_81F43155_9C4D_7ED4_41B4_C7C3FF53EF9D.label = Chùa Phước Lâm - tam quan
panorama_970B44C8_A13F_DBFF_41DB_929B4BD90CE4.label = Chùa Ông - chính điện
panorama_966E0A8D_A13F_6E71_41D6_0D7D2F3FF154.label = Chùa Ông - cửa vào
panorama_97092F04_A13F_A677_416E_2E3CA8602D8C.label = Chùa Ông - tiền tế
panorama_A631BEA6_B5FB_01B8_41C6_1191CD7D2F08.label = Chợ Hội An
album_C7AA4522_7569_6186_4114_E9892FB9F5F0_4.label = Chợ Hội An năm 1930
panorama_A630A116_B5FB_0099_41D7_CE9EFA08E26F.label = Chợ đêm Hội An
panorama_A6319FCC_B5FB_3F89_419E_B71D36B4D5E0.label = Chợ đêm Hội An
panorama_E62E6A07_A3F9_6E71_41E3_3AB329A53358.label = Chủ đề Cách Mạng Hội An
panorama_E6292531_A3F8_BA91_41D6_4F8AAA013AB5.label = Chủ đề Cách Mạng Hội An
panorama_E613A3C7_A3F9_DDF1_41D9_712FB9FCA51C.label = Chủ đề Cách Mạng Hội An
panorama_E62877CC_A3F9_65F7_41CC_892DBDD8E129.label = Chủ đề Cách Mạng Hội An
panorama_E62DA0A9_A3F9_FBB1_41D9_8B6EA2AB09D2.label = Chủ đề Cách Mạng Hội An
panorama_E62D4E0B_A3F9_A671_4187_0C88AD26EE95.label = Chủ đề Cách Mạng Hội An
panorama_E62CCC11_A3F9_AA91_41C7_1B3FEFDB9BAB.label = Chủ đề Cách Mạng Hội An
panorama_673C141D_77F6_655E_41DB_5C231AB970B4.label = Công viên Kazik
panorama_A631ED6A_B5FB_0089_41D5_71496D3DD2C5.label = Công viên Kazik
panorama_A6309132_B5FB_0099_41BE_A0BBEBD4951C.label = Cầu An Hội
panorama_A6312161_B5FB_00BB_41E2_2F8BE08EB0E9.label = Cầu An Hội
album_C7AA4522_7569_6186_4114_E9892FB9F5F0_3.label = Cầu An Hội..
album_C7AA4522_7569_6186_4114_E9892FB9F5F0_6.label = DSC08145
album_C88BE403_756F_6785_41DC_52DBD5FC699F_5.label = DSC08147
album_C88BE403_756F_6785_41DC_52DBD5FC699F_6.label = DSC08149
album_C88BE403_756F_6785_41DC_52DBD5FC699F_7.label = DSC08151
album_C88BE403_756F_6785_41DC_52DBD5FC699F_8.label = DSC08153
album_C88BE403_756F_6785_41DC_52DBD5FC699F_9.label = DSC08155
album_C88BE403_756F_6785_41DC_52DBD5FC699F_10.label = DSC08157
album_C88BE403_756F_6785_41DC_52DBD5FC699F_11.label = DSC08159
album_C88BE403_756F_6785_41DC_52DBD5FC699F_12.label = DSC08161
album_C88BE403_756F_6785_41DC_52DBD5FC699F_1.label = Di chỉ Chùa Cầu
album_C88BE403_756F_6785_41DC_52DBD5FC699F_4.label = Di chỉ nhà 16 Nguyễn Thị Minh Khai
album_C88BE403_756F_6785_41DC_52DBD5FC699F_3.label = Di chỉ Đình Cẩm Phô
album_C88BE403_756F_6785_41DC_52DBD5FC699F_2.label = Di chỉ Đình Cẩm Phô 2
album_C88BE403_756F_6785_41DC_52DBD5FC699F_0.label = Dấu vết kiến trúc Chăm phát hiện ở Lăng Bà - Cẩm Thanh
album_C7FBA27C_757B_E383_41BA_01C8B961C1A8_11.label = Giao lưu văn hóa Hội An - Nhật Bản
album_C7FBA27C_757B_E383_41BA_01C8B961C1A8_3.label = Giao lưu văn hóa Hội An - Nhật Bản 2
album_C7FBA27C_757B_E383_41BA_01C8B961C1A8_4.label = Giao lưu văn hóa Hội An - Nhật Bản 3
album_C7FBA27C_757B_E383_41BA_01C8B961C1A8_5.label = Giao lưu văn hóa Hội An - Nhật Bản 4
album_C7FBA27C_757B_E383_41BA_01C8B961C1A8_6.label = Giao lưu văn hóa Hội An - Nhật Bản 5
album_C7FBA27C_757B_E383_41BA_01C8B961C1A8_7.label = Giao lưu văn hóa Hội An - Nhật Bản 6
album_C7FBA27C_757B_E383_41BA_01C8B961C1A8_8.label = Giao lưu văn hóa Hội An - Nhật Bản 7
album_C7FBA27C_757B_E383_41BA_01C8B961C1A8_9.label = Giao lưu văn hóa Hội An - Nhật Bản 8
album_C7FBA27C_757B_E383_41BA_01C8B961C1A8_10.label = Giao lưu văn hóa Hội An - Nhật Bản 9
panorama_A6659767_B587_0087_41DF_CA5251F9925B.label = Giếng đá Trà Quế
model_2F2269D6_3B76_2681_41C6_560238900643.label = Hũ
panorama_460486FA_6F65_EBB4_41B6_CD25DEFBDB2D.label = Hệ thống Bảo tàng - tổng quan
panorama_46053446_6F65_2EDD_41DB_6C6864D1F208.label = Hệ thống Chùa - tổng quan
panorama_4605785B_6F65_26F4_41C3_C4D5CC0C6584.label = Hệ thống Hội quán - tổng quan
panorama_D2C7A866_BD5A_5646_41D0_314B79224A00.label = Hệ thống Làng nghề - tổng quan
panorama_62A9483C_6F27_26AD_41C1_FC9B6C05ADC4.label = Hệ thống Nhà cổ - tổng quan
panorama_1CFCA94B_2D8C_301D_4191_43B4E7B1DC04.label = Hệ thống nhà thờ - tổng quan
panorama_A058667D_BFCF_34F1_41A4_4699C62B2DE8.label = Hệ thống Đình - tổng quan
panorama_62ABB4A2_6F27_2E55_41D3_1010FA69B13C.label = Hội An - tổng quan
panorama_62A9C6F4_6F27_2BBC_41D1_04092133EC91.label = Hội An - tổng quan
album_C7AA4522_7569_6186_4114_E9892FB9F5F0_15.label = Hội An năm 1952, góc đường này ngày nay là Nguyễn Thái Học – Lê Lợi
album_C7AA4522_7569_6186_4114_E9892FB9F5F0_16.label = Hội An năm 1952, góc đường này ngày nay là Nguyễn Thái Học – Lê Lợi_1
album_C7AA4522_7569_6186_4114_E9892FB9F5F0_17.label = Hội An trong trận lụt lớn năm 1950.
album_C7AA4522_7569_6186_4114_E9892FB9F5F0_18.label = Hội An trong trận lụt lớn năm 1950.2jpg
album_C7AA4522_7569_6186_4114_E9892FB9F5F0_19.label = Hội Quán Quảng Triệu của người Hoa
panorama_318D0E4F_2981_28F3_41A6_65DE7C6EF7B5.label = Hội Quán Triều Châu
panorama_97E2AD58_A11B_EA9F_41D1_59E281B90968.label = Hội Quán Triều Châu - chính điện
panorama_3ED678A8_2D8C_701B_41A2_E19A1B870E0B.label = Hội Quán Triều Châu - nhà Tây
panorama_97E9D437_A11B_5A91_41BB_816008D25E6C.label = Hội Quán Triều Châu - nhà Đông
panorama_3E9A5E61_2D74_300D_41A9_3C5A6B06919F.label = Hội Quán Triều Châu - sân trời
panorama_97ED0A2C_A11B_6EB7_41DD_862FE4B7C9AE.label = Hội Quán Triều Châu - tiền sảnh
panorama_673D7B98_77F6_A326_41D2_F826937AC9CE.label = Hội quán Hải Nam
panorama_673D83AF_77F6_A37A_41D7_4A1E1533FB96.label = Hội quán Hải Nam
panorama_96C99626_A1F7_66B3_41C5_B2775CA0E476.label = Hội quán Hải Nam
panorama_96C4BF69_A1E8_E6B1_41DE_4163F932EB6E.label = Hội quán Hải Nam - chính điện
panorama_390E9900_2DBC_700B_41BB_FD8BAFA9B7FE.label = Hội quán Hải Nam - cổng vào
panorama_96C84691_A1E8_A791_41DD_C4539737A6E1.label = Hội quán Hải Nam - lễ đường
panorama_96C52553_A1F7_BA90_41CE_C7C9A7BA7F3F.label = Hội quán Hải Nam - tiền đường
panorama_673C0BE7_77F6_A2EA_41DB_2A967710B292.label = Hội quán Ngũ Bang
panorama_32958CEB_2981_69B3_41BE_A2731845866E.label = Hội quán Ngũ Bang
panorama_995EFA0F_A1E9_AE71_41DD_2FE13876AA04.label = Hội quán Ngũ Bang - chính điện
panorama_99E8F007_A1E8_DA71_41DF_82A9CFE0CAE8.label = Hội quán Ngũ Bang - cổng vào
panorama_968971A0_A1E9_FDAF_41B2_DBA75BAA1546.label = Hội quán Ngũ Bang - lễ đường
panorama_996EE675_A1E8_A691_41B8_BCA5FBDE4CB0.label = Hội quán Ngũ Bang - lối vào
panorama_96819043_A1E9_7AF0_41CB_B211041EF1F7.label = Hội quán Ngũ Bang - tiền điện
panorama_673CB436_77F6_E56A_41DD_2823B71DBACE.label = Hội quán Phúc Kiến
panorama_3018268A_29FF_187D_41A3_113FDCDF0D8A.label = Hội quán Phúc Kiến
panorama_971B8547_A12F_5AF1_41C7_D172526FE11E.label = Hội quán Phúc Kiến - chính điện
panorama_96F0D276_A128_BE93_41D6_7EAFC07B378F.label = Hội quán Phúc Kiến - cổng
panorama_97196B54_A12F_6E97_41CA_98D123DC0E08.label = Hội quán Phúc Kiến - sân thấp
panorama_971E827B_A12F_DE91_41DF_2564956A6472.label = Hội quán Phúc Kiến - tam quan
panorama_96175533_A1F8_DA91_41DF_7400AA2A22AB.label = Hội quán Quảng Đông
panorama_CDF4E29C_753B_6082_41D1_57074002FA36.label = Hội quán Quảng Đông
panorama_96D9626C_A1F9_BEB7_41DB_0F03692E2707.label = Hội quán Quảng Đông - chính điện
panorama_96087A1B_A1F9_6E91_41DE_707B175A1FC3.label = Hội quán Quảng Đông - hữu vu
panorama_960CCDD4_A1F8_A597_41E3_E1A924C02023.label = Hội quán Quảng Đông - sân sau
panorama_9604A2AA_A1F9_DFB3_41E0_33209A414BB2.label = Hội quán Quảng Đông - sân trời
panorama_98BF28FA_A1F8_AB93_41D1_78DF459C2A3C.label = Hội quán Quảng Đông - tam quan
panorama_F3A436D9_B689_018B_41E3_D4466224281C.label = Hội quán Quảng Đông - tiền sảnh
panorama_96CF0A28_A1F8_EEBF_41D0_9338BE378EFF.label = Hội quán Quảng Đông - tả vu
panorama_673AFAB0_77F6_6D66_41D2_BC77E38CB2FC.label = Hội quán Triều Châu
model_723280CF_6D8E_8078_41CF_8498EE78D059.label = Hộp
model_4D632706_6D89_81E8_41CB_A29147017DD0.label = Hộp đựng sắc phong
album_C88BE403_756F_6785_41DC_52DBD5FC699F.label = Khảo cổ
panorama_A65865D7_B589_0387_4181_3F6EEABC88C8.label = Làng gốm Thanh Hà
panorama_A659B573_B589_009F_41D4_DA51FF6D19C9.label = Làng gốm Thanh Hà
panorama_A6599387_B589_0787_41B8_E9301B1905DF.label = Làng gốm Thanh Hà
panorama_46DBD0F4_6F66_E7BD_41DA_607A48C0505C.label = Làng gốm Thanh Hà
panorama_A659E0E9_B589_018B_41E0_F8CA8751F895.label = Làng gốm Thanh Hà
panorama_A6730926_B59B_00B9_41DA_BD97BB99F23C.label = Làng mộc Kim Bồng
panorama_A672EDCE_B59B_0389_41E2_DB133EC2EE49.label = Làng mộc Kim Bồng
panorama_A6733BA3_B59B_07BF_41CD_AB60A2403853.label = Làng mộc Kim Bồng
panorama_A672C505_B59B_007B_41C7_F83F7457CDD5.label = Làng mộc Kim Bồng
panorama_A67276B9_B59B_018B_41E3_BCC4B248782F.label = Làng mộc Kim Bồng
panorama_A6791287_B59B_0187_41E3_5B4C48CE0EC9.label = Làng mộc Kim Bồng
panorama_A053D129_B59B_0088_41E2_8056A45457EF.label = Làng mộc Kim Bồng
panorama_A671F3F8_B599_0789_41E6_A2E9142C2C46.label = Làng mộc Kim Bồng
panorama_A67624F6_B599_0199_41BD_F05BA8CB97D3.label = Làng mộc Kim Bồng
panorama_4639C4CE_6F67_6FEC_41D9_EB04265EC117.label = Làng mộc Kim Bồng
panorama_A672405B_B59B_008F_41D0_843B8D47E717.label = Làng mộc Kim Bồng
panorama_46362451_6F67_EEF7_41C2_F1397E30C61D.label = Làng rau Trà Quế
panorama_A168FB47_B587_00F8_41E5_39ADCE36EF3D.label = Làng rau Trà Quế
panorama_A6662805_B587_0078_41D8_78FE27A994E3.label = Làng rau Trà Quế
panorama_A666FBC4_B587_07F9_41DC_BA35590970FA.label = Làng rau Trà Quế
model_2A1D1200_3B7E_2581_41BC_C178FF3268B0.label = Lân gỗ
model_293FEC87_3B7E_3E8E_41C8_6C71D7058ADD.label = Lân đá
album_C7AA4522_7569_6186_4114_E9892FB9F5F0.label = Lịch sử
panorama_E61412D4_A3F8_BF97_41BA_D49B784A0003.label = Lịch sử và Văn hóa Hội An
panorama_E616BF9C_A3F8_E597_41CA_BDBF9FCEB457.label = Lịch sử và Văn hóa Hội An
panorama_E61C5941_A3FF_6AF1_41B7_176952B6F054.label = Lịch sử và Văn hóa Hội An
panorama_E61D205B_A3FF_DA91_41D5_CBEEA70A9331.label = Lịch sử và Văn hóa Hội An
panorama_E617362A_A3F8_A6B3_41CA_3266562DB8AE.label = Lịch sử và Văn hóa Hội An
panorama_E611627E_A3F9_7E93_41A5_9FC25A0487F5.label = Lịch sử và Văn hóa Hội An
panorama_E6139AF1_A3F9_AF91_41E1_A8583C9C8C3F.label = Lịch sử và Văn hóa Hội An
panorama_E6179D54_A3F8_EA97_41E1_1F3E9DB1AB03.label = Lịch sử và Văn hóa Hội An
panorama_E61365B0_A3FF_65AF_41AE_383D892B6D7D.label = Lịch sử và Văn hóa Hội An
panorama_E61718EE_A3F8_ABB3_41D0_2C9C09DA2EEA.label = Lịch sử và Văn hóa Hội An
panorama_E61D1CD1_A3FF_AB91_41DE_86533F736616.label = Lịch sử và Văn hóa Hội An
panorama_673C8C43_77F6_E52A_41CC_13D5D9E7C41E.label = Miếu Quan Công (Chùa Ông)
model_4DCD9F97_6D97_80E8_41D1_E4B2B5569C0C.label = Mõ
model_346AC130_3B76_2782_41BA_3283C8843476.label = Mắt cửa
model_299C651B_3B61_60DF_4198_3B7A82D49576.label = Mắt cửa
album_C7FBA27C_757B_E383_41BA_01C8B961C1A8_13.label = Nghề làm lân Hội An
album_C7FBA27C_757B_E383_41BA_01C8B961C1A8_14.label = Nghề làm mộc Kim Bồng
album_C7FBA27C_757B_E383_41BA_01C8B961C1A8_12.label = Nghề làm đèn lồng Hội An
album_C7FBA27C_757B_E383_41BA_01C8B961C1A8_15.label = Nghệ thuật Diễn xướng Bài Chòi, di sản văn hóa phi vật thể
album_C7FBA27C_757B_E383_41BA_01C8B961C1A8_17.label = Nghệ thuật trà đạo Nhật Bản trong chuỗi sự kiện Giao lưu văn hóa Hội An- Nhật Bản
album_C7FBA27C_757B_E383_41BA_01C8B961C1A8_16.label = Nghệ thuật trà đạo Nhật Bản trong chuỗi sự kiện Giao lưu văn hóa Hội An- Nhật Bản 2
album_C7FBA27C_757B_E383_41BA_01C8B961C1A8_18.label = Nghệ thuật vẽ mặt nạ đã góp phần đưa Hội An trở thành thành phố sáng tạo của UNESCO
panorama_A607943B_B589_008F_4154_CA934B0B4358.label = Nhà biểu diễn Nghệ Thuật Cổ Truyền
panorama_A604E40E_B589_0089_41E5_D5273E8E9D38.label = Nhà biểu diễn Nghệ Thuật Cổ Truyền
panorama_316FC05C_2983_1895_41C4_3DD51C01A7B3.label = Nhà biểu diễn Nghệ Thuật Cổ Truyền
panorama_9DB7B6D8_A318_E79F_41CF_0583CFB11CB5.label = Nhà cổ Phùng Hưng
panorama_9CC05ECF_A319_A7F1_41D2_499277DE67F6.label = Nhà cổ Phùng Hưng - tầng 1
panorama_9CDE18D9_A319_6B91_41E2_4F6D0664E57E.label = Nhà cổ Phùng Hưng - tầng 1
panorama_9CC7BB1D_A319_AE91_41A7_25C13A83112A.label = Nhà cổ Phùng Hưng - tầng 2
panorama_9CCF02A7_A319_FFB1_41D6_3F35FBDD7194.label = Nhà cổ Phùng Hưng - tầng 2
panorama_E3E09368_A379_BEBF_41E3_5A809016EDAE.label = Nhà cổ Quân Thắng
panorama_E3CC0911_A378_AA91_41E2_FADA9502C00B.label = Nhà cổ Quân Thắng
panorama_E023F6EF_A378_A7B1_41E2_72AE485BF3C0.label = Nhà cổ Quân Thắng
panorama_9D94B4C7_A33B_DBF1_41BA_A1F9753F42CF.label = Nhà cổ Tấn Ký
panorama_30A0D176_2983_1895_41C1_3303640EDADF.label = Nhà cổ Tấn Ký
panorama_9DF87714_A33B_6697_41DB_72CA058449AF.label = Nhà cổ Tấn Ký
panorama_E2359C06_A339_AA73_41D5_C067533C4998.label = Nhà cổ Tấn Ký
panorama_E22FD551_A339_7A91_41D7_5A6589B67CDC.label = Nhà cổ Tấn Ký
panorama_E0612601_A368_A671_41CF_602622FC5C54.label = Nhà cổ Đức An
panorama_E0354C90_A37B_AA6F_41D5_161F97E3A7F4.label = Nhà cổ Đức An
panorama_E07C4C3F_A379_6A91_41DF_323AE52BCAC8.label = Nhà cổ Đức An
panorama_E38FF550_A379_7AEF_41E1_05C5E416F293.label = Nhà cổ Đức An
panorama_E3A70F54_A379_E697_41D3_690B0EE242D4.label = Nhà cổ Đức An
panorama_306B8363_2981_38B3_41C0_7B9B165F9349.label = Nhà cổ Đức An
panorama_E3A687EB_A378_E5B1_41C5_078958080B66.label = Nhà cổ Đức An
panorama_E3A54196_A369_7D93_41B1_025AC7DAD4FE.label = Nhà thờ tộc Nguyễn Tường
panorama_E18575D2_A369_E593_41C9_A72960EF349E.label = Nhà thờ tộc Nguyễn Tường
panorama_37F1BBDF_2983_2F92_41C3_5358094962F4.label = Nhà thờ tộc Nguyễn Tường
panorama_E3A7D72D_A368_A6B1_41DF_368535A929F1.label = Nhà thờ tộc Nguyễn Tường
panorama_E3A6EB77_A368_AE91_41BE_AEF817059D35.label = Nhà thờ tộc Nguyễn Tường
panorama_E3A50E2E_A369_A6B3_41E2_17814ED7C123.label = Nhà thờ tộc Nguyễn Tường
panorama_B83B8DC1_9FBC_C62F_41D3_D862C31E9314.label = Nhà thờ tộc Trần
panorama_B845AEEF_9FC3_43F4_41BE_1D74288DDC09.label = Nhà thờ tộc Trần
panorama_B83BFCD8_9FBC_C7DC_41D4_0C2BA574151F.label = Nhà thờ tộc Trần
panorama_BB1F7D20_9FBC_C66D_41D6_8A29E7DA68AE.label = Nhà thờ tộc Trần - cổng vào
panorama_11F2A40C_2FB4_301B_41BB_3B81610D228A.label = Nhà trưng bày văn hóa Nhật Bản
panorama_6F5AA963_2F8C_300D_41C1_1AE5283A741B.label = Nhà trưng bày văn hóa Nhật Bản
panorama_A626AEF2_B5BB_0199_41D9_37C9F48282D1.label = Nhà trưng bày văn hóa Nhật Bản - tầng 1
panorama_A629EF60_B5BB_00B8_41DC_520BD52B9712.label = Nhà trưng bày văn hóa Nhật Bản - tầng 1
panorama_A361C768_B5B9_0089_41CF_9A165F8C51B7.label = Nhà trưng bày văn hóa Nhật Bản - tầng 2
panorama_A6292259_B5BB_008B_41D2_6B8DAB64304C.label = Nhà trưng bày văn hóa Nhật Bản - tầng 2
panorama_A62B53BB_B5B9_0788_41D5_04C2C112CCE7.label = Nhà trưng bày văn hóa Nhật Bản - tầng 2
video_F744F00C_BD56_75CB_41D1_EF204054A77C.label = Phỏng vấn Phó Giám đốc Trung tâm Quản lý bảo tồn di sản văn hóa Hội An
panorama_94C8AD4F_A128_EAF0_41C4_45968E33B10A.label = Quan Âm Phật tự
panorama_94DF55E9_A128_A5B1_41E0_FD3B5431B0EB.label = Quan Âm Phật tự
panorama_94C87739_A129_A691_41D3_FE4F7B3E13C4.label = Quan Âm Phật tự
panorama_983239B8_A12B_AD9F_41D7_53AE313B42F5.label = Quan Âm Phật tự
panorama_9BDD864D_A128_A6F1_41BD_C21DE589B1BE.label = Quan Âm Phật tự
album_C7AA4522_7569_6186_4114_E9892FB9F5F0_27.label = Quà vặt Hội An.
album_C88BE403_756F_6785_41DC_52DBD5FC699F_13.label = Quá trình khảo sát và khai quật con tàu đắm cổ Cù Lao Chàm
panorama_4605324C_6F65_6AED_41C7_BE9965ECC8B3.label = Quảng trường Sông Hoài
panorama_A630CCED_B5FB_018B_41C9_66BA70849D62.label = Quảng trường sông Đoài
panorama_A6315D3F_B5FB_0087_41DC_BAB61C96100F.label = Quảng trường sông Đoài
panorama_46051131_6F65_66B7_41D1_DBADC03E7A6E.label = Rừng dừa Bảy Mẫu
panorama_46025EB5_6F65_3BBF_41D8_DBD96A486715.label = Rừng dừa Bảy Mẫu
panorama_46048D53_6F65_1EF4_41DA_FD692477BBF2.label = Rừng dừa Bảy Mẫu
panorama_42DECABA_6F67_1BB5_41AD_1D718D567134.label = Rừng dừa Bảy Mẫu
panorama_4604AFFA_6F65_19B5_41D0_C39A0904DDF8.label = Rừng dừa Bảy Mẫu
album_C7FBA27C_757B_E383_41BA_01C8B961C1A8_29.label = Thả đèn hoa đăng ở Hội An
album_C7FBA27C_757B_E383_41BA_01C8B961C1A8_28.label = Thả đèn hoa đăng ở Hội An 2
panorama_673B830C_77F7_A33E_41D7_C6C4C39E3DCE.label = Trung tâm biểu diễn nghệ thuật cổ truyền Hội An
album_C7FBA27C_757B_E383_41BA_01C8B961C1A8_30.label = Trải nghiệm ở làng rau Trà Quế
album_C7FBA27C_757B_E383_41BA_01C8B961C1A8_22.label = TÁI HIỆN ĐÁM CƯỚI CÔNG NỮ NGỌC HOA VÀ THƯƠNG NHÂN NHẬT BẢN ARAKI SOTARO
album_C7FBA27C_757B_E383_41BA_01C8B961C1A8_19.label = TÁI HIỆN ĐÁM CƯỚI CÔNG NỮ NGỌC HOA VÀ THƯƠNG NHÂN NHẬT BẢN ARAKI SOTARO 2
album_C7FBA27C_757B_E383_41BA_01C8B961C1A8_20.label = TÁI HIỆN ĐÁM CƯỚI CÔNG NỮ NGỌC HOA VÀ THƯƠNG NHÂN NHẬT BẢN ARAKI SOTARO 3
album_C7FBA27C_757B_E383_41BA_01C8B961C1A8_21.label = TÁI HIỆN ĐÁM CƯỚI CÔNG NỮ NGỌC HOA VÀ THƯƠNG NHÂN NHẬT BẢN ARAKI SOTARO 4
album_C2F3227E_7569_607E_41DC_81E05DF297A9.label = Tư liệu 2D
model_2A5C2EAB_3B61_21F8_41C4_2B758703556C.label = Tượng Bắc Đế Trấn Võ
model_297B9E0B_3B63_60BF_41C1_3D7AFA15766F.label = Tượng Gandhara
model_2B354C61_3B6F_6168_41CB_A73E355B4866.label = Tượng Hộ Pháp Vi Đà
model_343C073E_3B61_20D9_41C4_ACD838A3EB00.label = Tượng quan công
album_C7FBA27C_757B_E383_41BA_01C8B961C1A8_27.label = Tết Nguyên tiêu Hội An
album_C7FBA27C_757B_E383_41BA_01C8B961C1A8_23.label = Tết Nguyên tiêu Hội An 2
album_C7FBA27C_757B_E383_41BA_01C8B961C1A8_24.label = Tết Nguyên tiêu Hội An 3
album_C7FBA27C_757B_E383_41BA_01C8B961C1A8_25.label = Tết Nguyên tiêu Hội An 4
album_C7FBA27C_757B_E383_41BA_01C8B961C1A8_26.label = Tết Nguyên tiêu Hội An 5
panorama_46C1B133_6F67_26B4_41CE_C2E0288B5FC5.label = Tổ đình Chúc Thánh
panorama_9F7E58D7_A0E9_EB91_41D8_50331F8EDE03.label = Tụy Tiên Đường Minh Hương
panorama_9EFB1D3E_A0E8_AA93_41DD_F776CD1DC037.label = Tụy Tiên Đường Minh Hương
panorama_9F649B17_A0E8_AE90_41DB_50B0B4F2391B.label = Tụy Tiên Đường Minh Hương - chính điện
panorama_08588A50_2981_E8ED_41A4_B91E53E86DD7.label = Tụy Tiên Đường Minh Hương - cổng vào
panorama_9F62A03B_A0E9_5A91_41E3_A3A62BADAFF5.label = Tụy Tiên Đường Minh Hương - nhà hữu
panorama_9F5C3833_A0E9_AA91_41DC_47E081F08CC4.label = Tụy Tiên Đường Minh Hương - nhà tả
panorama_9F6BF14A_A0E9_7AF3_41DB_1461CC91A5CA.label = Tụy Tiên Đường Minh Hương - tiền đường
panorama_673D7424_77F6_A56E_41D1_1F4EA11A511A.label = Tụy tiên đường Minh Hương
media_6C57263E_78F6_A55B_4185_C5B54F8247CA.label = Video 360 Hội An
album_C7FBA27C_757B_E383_41BA_01C8B961C1A8.label = Văn hóa - Lễ hội
album_C7FBA27C_757B_E383_41BA_01C8B961C1A8_35.label = Vũ điệu đèn lồng và Diễu hành đường phố Từ Hội An đến Ký ức Hội An
album_C7FBA27C_757B_E383_41BA_01C8B961C1A8_31.label = Vũ điệu đèn lồng và Diễu hành đường phố Từ Hội An đến Ký ức Hội An 2
album_C7FBA27C_757B_E383_41BA_01C8B961C1A8_32.label = Vũ điệu đèn lồng và Diễu hành đường phố Từ Hội An đến Ký ức Hội An 3
album_C7FBA27C_757B_E383_41BA_01C8B961C1A8_33.label = Vũ điệu đèn lồng và Diễu hành đường phố Từ Hội An đến Ký ức Hội An 4
album_C7FBA27C_757B_E383_41BA_01C8B961C1A8_34.label = Vũ điệu đèn lồng và Diễu hành đường phố Từ Hội An đến Ký ức Hội An 5
album_C7AA4522_7569_6186_4114_E9892FB9F5F0_1.label = annam---fai-foo---le-pont-japonais_44739386211_o
album_C7AA4522_7569_6186_4114_E9892FB9F5F0_12.label = fai-foo-1920-1929---le-pont-couvert-dit-pont-japonais_46724625084_o
album_C7AA4522_7569_6186_4114_E9892FB9F5F0_14.label = fai-fou---pont-japonais_30885782418_o
album_C7AA4522_7569_6186_4114_E9892FB9F5F0_11.label = faifo-1959--pont-japonais-endommag---damaged-japanese-bridge_53892849356_o
album_C7AA4522_7569_6186_4114_E9892FB9F5F0_13.label = faifoo---le-pont-japonais_44739386171_o
album_C7AA4522_7569_6186_4114_E9892FB9F5F0_20.label = hoi-an-2
album_C7AA4522_7569_6186_4114_E9892FB9F5F0_21.label = hoi-an-24
album_C7AA4522_7569_6186_4114_E9892FB9F5F0_22.label = hoi-an-42
album_C7AA4522_7569_6186_4114_E9892FB9F5F0_23.label = hoi-an-44
album_C7AA4522_7569_6186_4114_E9892FB9F5F0_24.label = hoi-an-46
album_C7AA4522_7569_6186_4114_E9892FB9F5F0_25.label = plan-de-faifoo-publis-avant-1930---khng-nh-thnh-ph-hi-an-nm-1930_34720680854_o
album_C7AA4522_7569_6186_4114_E9892FB9F5F0_26.label = pont-japonais-hoi-an-1936-1959_53893260870_o
album_C7FBA27C_757B_E383_41BA_01C8B961C1A8_2.label = Đua ghe ngang Hội An, Nhật Bản và du khách
album_C7FBA27C_757B_E383_41BA_01C8B961C1A8_0.label = Đua ghe ngang Hội An, Nhật Bản và du khách 2
album_C7FBA27C_757B_E383_41BA_01C8B961C1A8_1.label = Đua ghe ngang Hội An, Nhật Bản và du khách 3
panorama_CD0ACEA9_7538_E085_419D_6205BEC63986.label = Đình Cẩm Phô
panorama_31E29E2B_299F_68B3_41C0_0B3D40DB0793.label = Đình Cẩm Phô - chính điện
panorama_81D55F64_9CC5_42F4_41BD_FA7070FE193D.label = Đình Cẩm Phô - nhà Tây
panorama_81CFDAFE_9CC4_C3D4_4184_55CB009B53D0.label = Đình Cẩm Phô - nhà Đông
panorama_81DD5DCD_9CC7_4634_41D4_30764061A276.label = Đình Cẩm Phô - phương đình
panorama_31EDD2C6_2981_19F5_4162_2D71D22C6948.label = Đình Cẩm Phô - phương đình
panorama_81C10EAD_9CC7_C274_41C0_51CE9FCA46D6.label = Đình Cẩm Phô - tam quan
panorama_81DEA231_9CC7_426C_41E0_EBF8CE4FE4D6.label = Đình Cẩm Phô - đường vào
panorama_3E17363B_2980_F893_41C2_8428DEF6A314.label = Đình Hội An
panorama_3E9C7528_2981_18BD_41B3_A08332B88590.label = Đình Hội An
panorama_378337FD_2981_2797_41B3_2F86F3EEC230.label = Đình Hội An - chính điện
panorama_869B766B_9C5D_42F3_41DD_F0E23A2414CC.label = Đình Hội An - miếu thờ
panorama_31F02B15_2987_2897_41BF_22117B4D568D.label = Đình Hội An - nghi môn
panorama_817FC1CC_9CC5_5E35_41DF_C4B8ADFE55C4.label = Đình Tu Lễ
panorama_821BE237_9CC5_4254_4158_EE44AF755AEA.label = Đình Tu Lễ
panorama_817F8168_9CC5_7EFD_41C1_78B44517623A.label = Đình Tu Lễ - chính điện
panorama_815BC542_9CC5_462C_41C7_E3C7866D69C2.label = Đình Xuân Mỹ
panorama_81F6753E_9CC4_C654_41DD_4756542C42A4.label = Đình Xuân Mỹ
panorama_83AF95A0_9CC5_466C_41DF_64BEF548AC74.label = Đình Xuân Mỹ - lối vào
model_48FC10C6_6D76_8068_41D9_86D6F2BB702F.label = Đĩa gốm
album_C7AA4522_7569_6186_4114_E9892FB9F5F0_7.label = Đường Bạch Đằng ven sông Hoài
album_C7AA4522_7569_6186_4114_E9892FB9F5F0_8.label = Đường Phan Chu Trinh xưa..
album_C7AA4522_7569_6186_4114_E9892FB9F5F0_9.label = Đường Pont Japonais (cầu Nhật Bản), ngày nay là đường Trần Phú.
album_C7AA4522_7569_6186_4114_E9892FB9F5F0_10.label = Đường Quảng Đông, nay là Nguyễn Thái Học.
### Video
videores_60CC1C2F_50A4_7B1A_4195_C068EC9D81A8.url = media/media_6C57263E_78F6_A55B_4185_C5B54F8247CA_en.mp4
videores_6031DB27_50A4_3D0A_41D2_AA59C245E973.url = media/media_6C57263E_78F6_A55B_4185_C5B54F8247CA_en_1.mp4
videores_60CC1C2F_50A4_7B1A_4195_C068EC9D81A8.posterURL = media/media_6C57263E_78F6_A55B_4185_C5B54F8247CA_poster_en.jpg
videores_6031DB27_50A4_3D0A_41D2_AA59C245E973.posterURL = media/media_6C57263E_78F6_A55B_4185_C5B54F8247CA_poster_en.jpg
videolevel_61D00C52_50DC_1B0A_41C2_EADAE21030CF.url = media/video_F744F00C_BD56_75CB_41D1_EF204054A77C_en.mp4
videolevel_61D00C52_50DC_1B0A_41C2_EADAE21030CF.posterURL = media/video_F744F00C_BD56_75CB_41D1_EF204054A77C_poster_en.jpg
### Video Subtitles
## Skin
### Button
Button_659145DF_7CD8_883C_41C3_CEB20F0C840F.label = 1. Hiện vật 2D
Button_52485002_4E79_F4D3_41BE_0AACF78C26C0.label = 1. Hiện vật 2D
Button_658E55DE_7CD8_883C_41CB_3795A4C86724.label = 1. Lịch sử
Button_524B2001_4E79_F4D1_4183_4B6918F442DD.label = 1. Lịch sử
Button_5248F002_4E79_F4D3_41CE_A11BC8462693.label = 2. Hiện vật 3D
Button_659105DF_7CD8_883C_4184_4409FB76F25E.label = 2. Hiện vật 3D
Button_659105DF_7CD8_883C_4184_4409FB76F25E.pressedLabel = 2. Hiện vật 3D
Button_5248F002_4E79_F4D3_41CE_A11BC8462693.pressedLabel = 2. Hiện vật 3D
Button_658E15DE_7CD8_883C_41A8_EEFD66649BA7.label = 2. Vị trí địa lý
Button_658E15DE_7CD8_883C_41A8_EEFD66649BA7.pressedLabel = 2. Vị trí địa lý
Button_524B0001_4E79_F4D1_41CA_85D4F9A9C1E0.pressedLabel = 2. Vị trí địa lý
Button_524B0001_4E79_F4D1_41CA_85D4F9A9C1E0.label = 2. Vị trí địa lý
Button_5248F001_4E79_F4D1_41C7_9BD1015F8E91.label = I. TỔNG QUAN
Button_658E85DE_7CD8_883C_41DB_B6737E92177F.label = I. TỔNG QUAN
Button_6591E5DE_7CD8_883C_41D2_374C98C2CC0C.label = II. QUẦN THỂ KHÔNG GIAN
Button_524B4001_4E79_F4D1_41C1_46781D3ABF61.label = II. QUẦN THỂ KHÔNG GIAN
Button_6591B5DE_7CD8_883C_41CF_3B29A6D7AA74.label = III. KHÔNG GIAN TRƯNG BÀY
Button_524BB001_4E79_F4D1_41CA_505296697FE8.label = III. KHÔNG GIAN TRƯNG BÀY
Button_524B9001_4E79_F4D1_41CA_E21C885099FA.label = IV. HIỆN VẬT / BẢO VẬT
Button_659195DE_7CD8_883C_41B4_C40E1923894B.label = IV. HIỆN VẬT / BẢO VẬT
Button_658EA5DE_7CD8_883C_41D3_BEB028450310.label = LỜI GIỚI THIỆU
Button_52488001_4E79_F4D1_41C9_F7B9B012C8B2.label = LỜI GIỚI THIỆU
Button_5248A001_4E79_F4D1_41C7_0286DBDD9EA6.label = TRANG BÌA
Button_658EC5DE_7CD8_883C_41B8_06171C9FABF3.label = TRANG BÌA
Button_6590E5DF_7CD8_883C_41BE_E9890C7B4464.label = V. VIDEO
Button_524B2002_4E79_F4D3_41BC_FED1A5DCB283.label = V. VIDEO
Button_6590B5DF_7CD8_883C_41DE_1C4823C52F29.label = VI. BẢO TỒN DI TÍCH
Button_524B7002_4E79_F4D3_41B8_7A8EA921AC74.label = VI. BẢO TỒN DI TÍCH
Button_524B5002_4E79_F4D3_41CC_75C85BC827DD.label = VII. GIÁ TRỊ CỦA DI TÍCH
Button_658E15DF_7CD8_883C_41C0_6A7B5EB8857F.label = VII. GIÁ TRỊ CỦA DI TÍCH
### Image
Image_0B5EC4C9_2AD8_D17A_41B6_8B87972655D6.url = skin/Image_0B5EC4C9_2AD8_D17A_41B6_8B87972655D6_en.png
Image_1FF81200_0B55_BDD7_4194_8A55B93E3EF0.url = skin/Image_1FF81200_0B55_BDD7_4194_8A55B93E3EF0_en.png
Image_320BB8D6_2E3D_28AD_41A5_4300B81219FA.url = skin/Image_320BB8D6_2E3D_28AD_41A5_4300B81219FA_en.png
Image_341D199D_2AC8_D31A_41C2_6BF1BC908227.url = skin/Image_341D199D_2AC8_D31A_41C2_6BF1BC908227_en.png
Image_3467746F_2AF8_5136_415A_9A847E494356.url = skin/Image_3467746F_2AF8_5136_415A_9A847E494356_en.png
Image_34D9B092_2AD8_B1EE_4193_B80A2FB06910.url = skin/Image_34D9B092_2AD8_B1EE_4193_B80A2FB06910_en.png
Image_34DB4093_2AD8_B1EE_41C4_F54B7C9E6F66.url = skin/Image_34DB4093_2AD8_B1EE_41C4_F54B7C9E6F66_en.png
Image_34F596C3_2AD8_D16E_41C0_44BB6D3EE8B0.url = skin/Image_34F596C3_2AD8_D16E_41C0_44BB6D3EE8B0_en.png
Image_371FD72E_2A5B_DF36_4192_B28705D0DD73.url = skin/Image_371FD72E_2A5B_DF36_4192_B28705D0DD73_en.png
Image_61A6AEB4_00AC_881E_4119_D8DEA16ECE00.url = skin/Image_61A6AEB4_00AC_881E_4119_D8DEA16ECE00_en.png
Image_64BA7FA1_7CE8_9807_41D3_4FE7FE537621.url = skin/Image_64BA7FA1_7CE8_9807_41D3_4FE7FE537621_en.png
Image_64BC2FA0_7CE8_9805_41DF_1459E8BFC62A.url = skin/Image_64BC2FA0_7CE8_9805_41DF_1459E8BFC62A_en.png
Image_6BFAF7C9_7CA8_8804_41A8_6F7D3327EFBA.url = skin/Image_6BFAF7C9_7CA8_8804_41A8_6F7D3327EFBA_en.png
Image_793E6738_0064_7816_4137_D5C3433E04F0.url = skin/Image_793E6738_0064_7816_4137_D5C3433E04F0_en.png
Image_8A93541C_C647_653C_41E4_8D8748B0E150.url = skin/Image_8A93541C_C647_653C_41E4_8D8748B0E150_en.png
Image_8A9BB6AF_AE81_0F72_41D0_862A095EA319.url = skin/Image_8A9BB6AF_AE81_0F72_41D0_862A095EA319_en.png
Image_8A9BB6AF_AE81_0F72_41D0_862A095EA319_mobile.url = skin/Image_8A9BB6AF_AE81_0F72_41D0_862A095EA319_mobile_en.png
Image_9D4E3443_B321_B22C_41D2_7256618FBB00.url = skin/Image_9D4E3443_B321_B22C_41D2_7256618FBB00_en.jpg
Image_F4B381AB_E5BF_5E9F_41E7_A8F8FFBCCA61.url = skin/Image_F4B381AB_E5BF_5E9F_41E7_A8F8FFBCCA61_en.png
### Label
Label_A3CF9595_B9E3_1770_418C_351499F40BCD.text = HIỆN VẬT 2D
Label_F5A7B620_CC8E_7632_41E6_9499E6CEBC17_mobile.text = HIỆN VẬT 3D
Label_F5A7B620_CC8E_7632_41E6_9499E6CEBC17.text = HIỆN VẬT 3D
Label_A0689C57_B9FD_15F0_41A7_4B29A7293FA4.text = KHẢO CỔ
Label_FDBAE3E0_D190_DF48_41DC_B2F2EFD6E066.text = KHẢO CỔ
Label_1124ABEA_058E_E3B9_4190_25FC02703E08.text = KHẢO CỔ
Label_52486001_4E79_F4D1_41CA_9EB86737BD36.text = MỤC LỤC
Label_658F15DE_7CD8_883C_41B5_C59589FE4D86.text = MỤC LỤC
Label_A3CF9595_B9E3_1770_418C_351499F40BCD_mobile.text = TƯ LIỆU 2D
Label_11243BE9_058E_E3BB_417D_231EB0455577.text = ĐỜI SỐNG VĂN HÓA
Label_0AE6775C_2AC8_DF1B_41BD_C495B933BEAD_mobile.text = ĐỜI SỐNG VĂN HÓA
Label_C27338EE_F86A_2533_41E4_7E8CA4543937.text = ĐỜI SỐNG VĂN HÓA
### Multiline Text
HTMLText_8AEB8ED2_A443_6201_41E0_ACE227B112D0.html =
HTMLText_EAD2F8F8_7DE8_B805_41D0_5E0F5A8BF70D.html = BÌNH gốm hoa lam, khai quật từ tàu đắm Cù Lao Chàm
HTMLText_EAE7B9FD_7DE8_BBFF_41C5_A26D2352DBF4.html = BÌNH GỐM văn hóa Sa Huỳnh
HTMLText_EA3BB80B_7DE8_B804_41D1_253C8A5527D1.html = BẢN IN phát hiện tại Miếu Quan Công
HTMLText_EAC64976_7DE8_B80D_41D3_EE274B3B3D2D.html = HŨ bằng gốm phát hiện ở chùa Cầu, niên đại thế kỷ II - IV SCN
HTMLText_44F38833_77EB_238D_41D2_A8B0990B8B97.html = LÂN GỖ chi tiết trong kiến trúc nhà cổ Hội An
HTMLText_44DA0234_77EB_27F4_41B9_699DE255A676.html = LÂN ĐÁ chi tiết trong kiến trúc tín ngưỡng.
HTMLText_EA2C6889_7DE8_B804_41DF_2875898A8180.html = MÕ gỗ phát hiện tại nhà thờ tộc Đinh
HTMLText_4336CD7C_77E5_1C7B_41D4_C97EFF9559FC.html =
HTMLText_E3D778E5_7DEB_B80F_418A_7A66091E6A00.html = ĐĨA gốm men trắng, khai quật từ tàu đắm Cù Lao Chàm
HTMLText_C33CBE32_7337_E386_41B1_D5F42DAE8989.html = CHUÔNG chùa Hải Tạng đúc năm Vĩnh Trị thứ 2
HTMLText_C3DD8A3E_7337_E3FE_41D8_40A112BC67C1.html = CHUÔNG chùa Quảng An, đúc năm Khang Hy thứ 27
HTMLText_EA5A368C_7DE8_881D_41D2_CFFBF4A84F54.html = CHUÔNG đình Cẩm Phô đúc năm Gia Khánh thứ 11
HTMLText_C36A8C5C_7337_E783_41CD_47C83CA611C6.html = CHUÔNG ở Thiên Hậu cng, đúc năm Quang Tự thứ 13
HTMLText_8FAAAEC3_A40B_E5AC_41C0_A26BAE2E2D99.html = CHÂN ĐÈN sản phẩm của thợ mộc Kim Bồng
HTMLText_EA157798_7DE8_8805_41CB_D64E6CB63B66.html = HỘP phát hiện tại nhà thờ tộc Đinh
HTMLText_EA607724_7DE8_880D_41D5_71ACEBD4BFCF.html =
HTMLText_5FB94E7B_47FE_F3B3_41B5_34907E5B859C.html = TƯỢNG BẮC ĐẾ TRẤN VÕ bằng gỗ, được thờ ở chùa Cầu
HTMLText_88FB1269_A441_A203_41E0_895EC29616F2.html = TƯỢNG GANDHARA bằng sa thạch, trang trí trên đền tháp Champa
HTMLText_94577ACB_A441_6207_41DD_E66C0E1C723F.html = TƯỢNG HỘ PHÁP VI ĐÀ bằng đồng, phát hiện tại chùa Quan Âm
HTMLText_8B7FD92C_A440_AE01_41D2_B6DE3A6DE479.html = TƯỢNG QUAN CÔNG bằng đồng, phát hiện tại chùa Quan Âm
HTMLText_74723F5B_49CA_31F3_41B7_F7CB055C58F8.html = TRỐNG ĐỒNG LŨNG XUYÊN văn hóa Đông Sơn cách ngày nay 2500 năm
HTMLText_9D13B83C_B323_9254_41C2_8F7C86F7A8BC.html = Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng phát biểu tại Lễ kỷ niệm 70 năm thành lập và phát triển nền văn nghệ cách mạng Việt Nam.
Ảnh: Thông tấn xã Việt Nam
HTMLText_80FE1CCB_B321_923C_41D5_71CD2AEE6F9A.html =
HTMLText_64BF5FA0_7CE8_9805_41D1_DFA8BD50D9F6_mobile.html =
HTMLText_6B86D7C7_7CA8_880B_41DD_EBBEC10BF4FF_mobile.html =
HTMLText_8ACC31F8_C645_DF04_41E4_2F5A7DAC7ACE_mobile.html =
HTMLText_3461A46F_2AF8_5136_41B1_A4018BEAC068_mobile.html =
HTMLText_0B5934C3_2AD8_D16E_41C2_5543EF1E3273_mobile.html =
HTMLText_3418399D_2AC8_D31A_41A9_23B151C568AE_mobile.html =
HTMLText_34D73092_2AD8_B1EE_41C0_08CEA77A8554_mobile.html =
HTMLText_8ACC31F8_C645_DF04_41E4_2F5A7DAC7ACE.html =
HTMLText_F4B561AD_E5BF_5E9B_41EB_35349A173CD5.html =
HTMLText_AA0E42F2_BE89_F70B_41CD_C04C29D73F0E.html =
HTMLText_9811F626_B320_9E74_41DD_AEC703B337ED.html =
HTMLText_97D18AF8_C643_2D03_41D7_2F523C836BB4.html =
HTMLText_B37D5B9F_AF9D_2D59_41E2_60D64AF45EF2.html =
HTMLText_8B874D15_BB56_4FC5_41CE_5AA0828D8CAF.html = BẢO TÀNG GỐM SỨ MẬU DỊCH
Năm 1995 Bảo tàng chuyên đề này được hình thành với sự giúp đỡ của các chuyên gia Nhật Bản. Với 361 hiện vật có niên đại từ thế kỷ IX -X đến thế kỷ XIX được tìm thấy ở các điểm khảo cổ tại Hội An đã phản ánh sinh động về con đường gốm sứ mậu dịch trên biển vào các thế kỷ trước, khi Hội An còn là tụ điểm giao lưu thương mại trên biển của các thương thuyền Đông-Tây-Á - Âu.
Nguyên đây là ngôi nhà hai tầng tiêu biểu với ban công bằng gỗ xây dựng vào khoảng thế kỷ XIX. Ở đây, có thể thấy được tổng thể không gian điển hình của kiến trúc nhà cổ ở Hội An, được chia làm 3 phần: nhà trước, nhà sau và nhà cầu. Sân trời được bố trí giữa nhà trước và nhà sau, bếp và khu vệ sinh ở phía sau cùng.
Nguồn: Ban quản lý di tích
HTMLText_9501CF06_BB56_4BC6_41D8_63095EDCABA8.html = BẢO TÀNG HỘI AN
Bảo tàng Hội An tọa lạc tại số 10B đường Trần Hưng Đạo. Hiện nay, Bảo tàng sử dụng một phần diện tích (khoảng 400 m2) để trưng bày 712 tư liệu, hiện vật gồm các phòng: Lịch sử – văn hóa và Truyền thống cách mạng Hội An.
Phòng Lịch sử – văn hóa: trưng bày 335 tư liệu, hiện vật giới thiệu vị trí địa lý và lịch sử, văn hóa mảnh đất Hội An qua 3 thời kì: Tiền – sơ sử, Champa và Đại Việt – Đại Nam.
Phòng truyền thống cách mạng: trưng bày 377 tư liệu, hiện vật phản ánh lịch sử đấu tranh cách mạng của Đảng bộ, quân và dân Hội An qua 2 cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ.
Nguồn: Ban quản lý di tích
HTMLText_8B552C30_BB56_4DDB_41E5_A8AEDF316F63.html = BẢO TÀNG NGHỀ Y
TRUYỀN THỐNG
Ngày 15/3/2019, Bảo tàng Nghề y truyền thống Hội An chính thức đi vào hoạt động đón khách tham quan. Bảo tàng được thiết lập trong một ngôi nhà cổ với kiểu dáng kiến trúc truyền thống nhà phố Hội An, có địa chỉ tại 46 Nguyễn Thái Học. Hiện nay, Bảo tàng trưng bày hơn 200 hiện vật và tư liệu hỗ trợ liên quan đến nghề y truyền thống nói chung và nghề y ở Hội An nói riêng.
Gian trước ở tầng 1 tái hiện không gian tiệm bán thuốc Bắc truyền thống ở Hội An với các khu vực trưng bày tủ thuốc, nơi bắt mạch, chẩn trị, nơi chờ đợi của bệnh nhân và khách hàng đến khám bệnh, bốc thuốc. Gian sân trời tái hiện cảnh phơi và bảo quản thuốc. Gian sau tái hiện cảnh chế biến một số loại thuốc.
Ở tầng 2, gian trước giới thiệu về nghề y Việt nam, nghề y Quảng nam và Hội An, kho công cụ, thiết bị bảo tàng và gian sau là phòng thông tin tư liệu.
Nguồn: Ban quản lý di tích
HTMLText_8B7C9CA2_BB56_4EFE_41E3_90F26DB8A8A9.html = BẢO TÀNG VĂN HÓA DÂN GIAN
Bảo tàng Văn hóa Dân gian là một trong những Bảo tàng chuyên đề đặc sắc ở Hội An. Bằng những hình ảnh, hiện vật gốc và các hoạt động trình diễn, Bảo tàng đã thể hiện các giá trị thuộc văn hóa phi vật thể, giới thiệu về bề dày truyền thống văn hóa, sự sáng tạo, những đóng góp của các thế hệ cư dân địa phương trong quá trình xây dựng phát triển vùng đất Hội An.
Bảo tàng mở cửa đón khách tham quan từ ngày 24/3/2005. Nguyên đây là ngôi nhà cổ điển hình trong đô thị cổ Hội An, có chiều dài 57m, chiều ngang 09m, gồm hai tầng, sàn bằng gỗ, thông hai mặt phố Nguyễn Thái Học và Bạch Đằng.
Nguồn: Ban quản lý di tích
HTMLText_96F96E94_BB56_4ADB_41B5_249523D1DD9D.html = BẢO TÀNG VĂN HÓA SA HUỲNH
Bảo tàng Văn hóa Sa Huỳnh được thành lập năm 1995 trưng bày hơn 1000 hiện vật liên quan đến cư dân cổ thuộc hệ văn hóa Sa Huỳnh với niên đại cách đây 2000 năm – cư dân được coi là chủ nhân của tiền cảng thị sơ khai Hội An, từng có quan hệ giao lưu với cả khu vực Đông Nam Á, Nam Ấn Độ và Trung Hoa. Tất cả các hiện vật đều có địa chỉ khảo cổ học rất tin cậy. Những tư liệu hiện vật tại đây phản ánh nhiều thông tin về táng tục, quan niệm sống chết, nhận thức thẩm mỹ, mối quan hệ giao lưu… của cư dân cổ Sa Huỳnh trên đất Hội An.
Nguồn: Ban quản lý di tích
HTMLText_05D0DC68_4EE8_4D50_41C3_26EF0F3845BC.html = CHÙA CHÚC THÁNH
Nằm cách trung tâm thành phố Hội An chừng 2 km về phía Bắc, Chúc Thánh là ngôi chùa có từ lâu đời ở Hội An. Chùa do thiền sư Minh Hải xây dựng vào cuối thế kỷ XVII đầu thế kỷ XVIII và là Tổ Đình của Thiền phái Lâm Tế - Chúc Thánh ở Đàng Trong, Việt Nam. Tại đây bài trí, lưu giữ nhiều di vật, tượng thờ, bia ký liên quan đến quá trình du nhập và phát triển Phật giáo ở Đàng Trong, Việt Nam. Di tích được xếp hạng di tích lịch sử văn hóa quốc gia năm 1991.
Nền chùa được xây dựng trên 1 diện tích hơn 1000m2 theo thể liên hoàn, đăng đối giữa các hạng mục, các gian đều thông nối với nhau, thuận lợi cho tất cả sinh hoạt tôn giáo của chùa. Chùa làm theo kiểu tiền công hậu quốc, gồm các hạng mục: tiền đường, chính diện hậu tổ, nhà Đông, nhà Tây (1 và 2) và các hạng mục phụ như nhà trái, nhà bếp... - Vật liệu xây dựng phần lớn bằng vôi gạch, gỗ, đá sau này là ciment. - Chùa Chúc Thánh là sự kết hợp hài hòa giữa phong cách kiến trúc trong nước và ngoài nước, giữa truyền thống và hiện đại. Sự hiện hữu đồng thời của vì kèo “chồng rường giả thủ” (phong cách Hoa) ở gian tiền đường bên cạnh vì kèo “cột trốn kẻ chuyền” (phong cách Việt) ở gian chính diện 1 cách cân đối, hợp lý là 1 đặc trưng phổ biến trong kiến trúc cổ Hội An. Trước hiên chùa, mái thừa lưu (vì vỏ cua uốn cong mềm mại như 1 vầng trăng khuyết). Nội thất chùa được trang trí thêm bằng nhiều hoành phi, liễn đối và tất cả đều được chạm khắc nhiều mô típ hoa văn phong phú như hình cá chép, giao long, dơi, hoa lá... thể hiện tài năng điêu khắc độc đáo của các nghệ nhân làng mộc Kim Bồng. - Hệ thống tượng thờ trong chùa đều có thể xem như những tác phẩm nghệ thuật. Các pho tượng như: Phật A di Đà, Phật Thích Ca, Phật Di Lặc, Bồ Tát, Văn Thù, Phổ Hiền, A Nam, Ka Diếp, Quan Âm Chuẩn Đồ, Thập Bát La Hán, Hộ Pháp Vi Đà, Tiêu diện Đại Sĩ, Địa Tạng Vương, hầu hết được làm bằng hợp chất (đất sét, vôi, sơn, lụa) sơn son thép vàng, cao từ 0,3 - 1,6m - Quanh chùa có 16 tháp mộ của các vị sư trù trì các thế hệ với nhiều kiến thức khác nhau, trong đó nổi bật là bảo tháp của võ sư Minh Hải, cao 12m. - Gian Hậu tổ có 12 bài vị bằng gỗ, cũng là những tiêu phẩm chạm khắc với nhiều hoa văn sinh động như rồng, mặt trời, mây, phụng, dơi, hoa sen, mai, cúc, các loại hồi văn.
Nguồn: Ban quản lý di tích
HTMLText_0501EF67_4EE8_4B51_41C7_E3936494BEC2.html = CHÙA CẦU
Chùa Cầu là ngôi chùa nằm trên chiếc cầu bắc ngang qua con lạch nhỏ trong khu đô thị cổ Hội An.
Chiếc cầu này được các thương nhân người Nhật xây dựng vào đầu thế kỷ 17 nên người dân nơi đây vẫn thường gọi là cầu Nhật Bản. Theo truyền thuyết, ngôi chùa được xem như một thanh kiếm đâm xuống lưng con quái vật mamazu, khiến nó không quẫy đuôi, gây ra những trận động đất. Năm 1653, người ta dựng thêm phần chùa, nối liền vào lan can phía bắc, nhô ra giữa cầu nên từ đó người dân địa phương gọi là chùa Cầu. Đây là công trình kiến trúc duy nhất được coi là có gốc tích Nhật Bản còn lại.
Nằm ở đoạn tiếp giáp đường Nguyễn Thị Minh Khai và Trần Phú, chùa Cầu có kiểu kiến trúc thật đặc biệt mang đậm nét Việt, mái ngói âm dương phủ kín cây cầu bằng gỗ dài khoảng 18m. Trên cửa chính của ngôi chùa cổ kính này có một tấm biển lớn chạm nổi ba chữ Hán là Lai Viễn Kiều. Đó là do vào năm 1719, chúa Nguyễn Phúc Chu khi thăm Hội An thấy chùa Cầu đặc biệt nên đặt tên chiếc cầu là Lai Viễn, với ý nghĩa “bạn phương xa đến”. Điểm đặc biệt của ngôi chùa này là trong chùa không thờ Phật mà thờ Bắc Đế Trấn Võ - vị thần bảo hộ xứ sở, ban niềm vui và hạnh phúc cho con người, thể hiện khát vọng thiêng liêng mà con người muốn gửi gắm cùng trời đất nhằm mong cầu mọi điều tốt đẹp.
Cầu có mái che khá độc đáo, ở giữa là lối qua lại kiểu cầu vòng, hai bên có hành lang hẹp để làm nơi nghỉ mát với bảy gian bằng gỗ. Mặt chính của chùa hướng ra bờ sông Hoài thơ mộng. Chùa và cầu đều làm bằng gỗ, sơn son và chạm trổ nhiều họa tiết rất công phu, hài hòa giữa các phong cách kiến trúc Việt, Hoa, Nhật. Hai đầu cầu có tượng thú bằng gỗ đứng chầu, một đầu là tượng chó, một đầu là tượng khỉ. Tương truyền đó là những con vật mà người Nhật sùng bái, thờ tự từ xa xưa (cũng có thể xuất phát từ ý nghĩ cây cầu xây từ năm thân đến năm tuất mới hoàn thành).
Chùa Cầu được công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia năm 1990. Cùng với chức năng điều tiết giao thông, thuận tiện cho việc đi lại của người dân trong khu phố cổ, chùa Cầu còn là nơi sinh hoạt tín ngưỡng có liên quan đến truyền thuyết về việc trấn yểm thủy quái, thủy tai. Chùa Cầu đã trải qua ít nhất sáu lần trùng tu song vẫn giữ được nét cổ kính nguyên thủy của nó. Hình ảnh chùa Cầu có trên tờ tiền 20.000 đồng bằng polymer của Việt Nam.
Nguồn: Ban quản lý di tích
HTMLText_94AE86D2_BB56_5A5E_41CD_FAEEC764B363.html = CHÙA KIM BỬU
Chùa Kim Bửu là nơi sinh hoạt tôn giáo tín ngưỡng của người dân Kim Bồng (Cẩm Kim) từ bao đời. Hiện chùa còn bảo tồn được giá trị kiến trúc truyền thống của một ngôi chùa làng. Ngoài ra, trong các thời kỳ kháng chiến, ngôi chùa còn là nơi diễn ra nhiều sự kiện lịch sử liên quan đến hoạt động cách mạng sôi nổi của Đảng bộ địa phương nói riêng, tỉnh Quảng Nam nói chung. Từ tháng 02/1944, nơi đây là cơ sở liên lạc, nuôi giấu, bảo vệ các đồng chí cán bộ lãnh đạo của Thị ủy Hội An, Tỉnh ủy Quảng Nam. Tháng 4/1944, Tỉnh ủy Quảng Nam mở hội nghị tái lập Tỉnh ủy lâm thời tại đây. Cuối tháng 5/1945, tại chùa Kim Bửu, Tỉnh ủy mở hội nghị để quán triệt các Chỉ thị “Nhật- Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta”, “Chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang”, “Lập ủy ban Dân tộc giải phóng”. Theo tinh thần đó, ở Kim Bồng, Uỷ ban Việt Minh đã được củng cố, các hội, đoàn thể như: Hội công nhân Cứu quốc, Thanh niên Cứu quốc, Phụ nữ Cứu quốc được kiện toàn phát triển. Từ đây, không khí chuẩn bị khởi nghĩa bắt đầu trào dâng khắp xã.
Trong kháng chiến chống Mỹ, nơi đây cũng là một trong những cơ sở cách mạng quan trọng của Thị uỷ Hội An. Vào tháng 6/1955, hòa cùng phong trào đấu tranh đòi thi hành hiệp định Giơ-ne-vơ ở thị xã Hội An, cán bộ cách mạng ở Cẩm Kim đã vận động hàng trăm người đến Đình Tiền Hiền, Chùa Kim Bửu, Nhà thờ tộc Phan Xuân… ký tên vào các bảng kiến nghị yêu cầu chính quyền miền Nam thực hiện hiệp định Giơ-ne-vơ, tổ chức hiệp thương tổng tuyển cử thống nhất đất nước.
Bước sang năm 1967, địch thường xuyên truy lùng, càn quét, bắn phá bằng không quân, hải quân vào vùng giải phóng, vùng tranh chấp, mở rộng chiếm đóng, khiến cho hoạt động kháng chiến của quân, dân Cẩm Kim từ tháng 10 - 11/1967 hết sức khó khăn. Trong thời gian này, nơi đây là trụ sở hoạt động chính vào ban đêm để đảm bảo an toàn cho quân, dân xã Cẩm Kim. Trong những năm sau đó, lực lượng du kích địa phương còn tổ chức đánh một số trận phục kích ở khu vực chùa Kim Bửu, gây cho địch nhiều tổn thất; trong đó có trận đánh dùng lựu đạn diệt một tiểu đội Mỹ vào tháng 7/1969.
Nguồn: Ban quản lý di tích
HTMLText_053FFDF1_4EE8_4F31_4183_D118DAA308D5.html = CHÙA LONG TUYỀN
Chùa Long Tuyền hiện tọa lạc tại khối 1, phường Thanh Hà, thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam. Chùa thuộc hệ phái Bắc tông, là một trong những ngôi chùa nổi tiếng thuộc thiền phái Lâm Tế Chúc Thánh ở Hội An.
Theo các tài liệu cho biết, tổ khai sơn chùa là thiền sư Phổ Thoại, thiền sư có tên là Nguyễn Văn Thọ, sinh năm Ất Hợi (1875) tại xã Cẩm Kim, thị xã Hội An, tỉnh Quảng Nam. Năm Đinh Hợi (1887), khi vừa tròn 12 tuổi, thiền sư xuất gia với Tổ Chương Đạo - Tôn Tùng tại chùa Chúc Thánh, với pháp danh Ấn Nghiêm, tự Tổ Thân. Thiền sư vốn người thông minh, tính tình cương trực nhưng khiêm nhượng nên được các chư tăng rất yêu mến. Vào tháng 4 năm Ất Mùi (1895), khi vừa tròn 20 tuổi, Thiền sư được Tổ Vĩnh Gia truyền trao pháp hiệu là Phổ Thoại.
Năm Kỷ Dậu (1909), được Phật tử hiến cúng khu đất tại ấp Hậu Xá, xã Thanh Hà, Thiền sư xin phép Tổ Vĩnh Gia ra lập một thảo am nhỏ lấy tên là Long Tuyền để tiện việc tu niệm. Từ đó, Thiền sư Phổ Thoại dần dần xây dựng Long Tuyền thành một ngôi chùa có quy mô lớn và được triều đình nhà Nguyễn ban sắc tứ vào năm Quý Dậu (1933). Trải qua các lần tu bổ vào năm 1965, 1970, 1984, 1993… Ngôi chùa đã giữ được nét cổ kính như ngày nay.
Nhìn tổng thể, chùa Long Tuyền có diện tích trên 1500m2, mặt tiền quay về hướng Đông Nam. Tam quan chùa nằm sát đường bêtông, cửa vào ra dạng vòm cuốn, phần trên tam quan có ghi “Tam quan chùa Long Tuyền”. Bước qua tam quan là hai lối dẫn vào chùa được láng ximăng, hai bên là vườn hoa. Các hạng mục kiến trúc lớn của chùa gồm 4 công trình nằm trên trục dọc. Nếu lấy chánh điện làm trung tâm thì các công trình còn lại được bố trí như sau: bên phải là nhà tăng, trai đường, phòng tiếp khách, phòng trụ trì; bên trái là giảng đường, chính giữa là chánh điện, cách chánh điện khoảng 10m về phía Bắc là Tổ đường.
Chánh điện là công trình có giá trị kiến trúc nghệ thuật nhất, kết cấu theo kiểu tiền đường hậu điện. Công trình được lợp ngói âm dương. Các trụ tiền đường đúc bằng bê tông cốt thép hình tròn. Bờ nóc, bờ chảy cẩn sành sứ hoa văn rồng, hoa lá. Chánh điện có lối vào được đóng mở bằng sáu cánh cửa bằng gỗ kết cấu “thượng song hạ bản”. Chánh điện được chia làm 3 gian 2 chái, ba gian giữa thờ tự, 2 chái là hành lang. Xà cò chánh điện có ghi Ấn nghiêm Đại sư khai sơn chùa Long Tuyền năm Kỷ Dậu (1909), Đại trùng tu năm Quý Dậu (1993). Phía Tây Bắc chánh điện còn có tháp tổ là nơi an táng cố hòa thượng Phổ Thoại được chạm khắc tinh xảo, đỉnh tháp trang trí hình hoa sen.
Hệ thống thờ tự trong chùa rất phong phú và trang nghiêm, gồm có Quan âm Thiên thủ thiên nhãn, Tiêu diện Đại sĩ, Hộ Pháp Vi Đà, Tam thế phật ở sân chùa. Bộ tượng chính ở Đại hùng Bửu điện thờ Đức Phật thích ca và Di đà Tam Tôn gồm tượng Phật Di Đà ở giữa, bên phải là Quan Thế Âm Bồ Tát, bên trái là Đại Thế Chí Bồ Tát. Ngoài ra còn có thờ Phổ Hiền Bồ tát, Văn Thù Bồ Tát và Thập Bát La Hán. Phía sau chính điện là Hậu đường thờ Lịch đại tổ sư. Sau cùng là Tổ đường thờ Bồ Đề Đạt Ma, long vị và di ảnh các cố Hòa thượng trụ trì của chùa.
Cũng như các ngôi chùa khác, hàng năm tín đồ trong chùa tổ chức những ngày lễ tế lớn sau: Vía Phật Đản sanh, Vía Quan Thế âm, Vu Lan báo hiếu, Vía Đức Phật thành đạo… Bên cạnh đó, tín đồ trong chùa còn tổ chức kỵ tổ Ấn Nghiêm Tổ Thân Phổ Thoại (1875 – 1954); Hòa thượng Chơn Quả Đạo Trấn Đương Như (1881 - 1961).
Hiện nay, chùa Long Tuyền nằm trong sự quản lý của giáo hội Phật giáo thành phố Hội An, được các chư tăng, đại đức trong chùa bảo quản và hương khói thường xuyên. Chùa Long Tuyền có niên đại trên 100 năm, có nhiều giá trị kiến trúc nghệ thuật, lịch sử văn hóa. Các hiện vật trong di tích bảo quản tương đối nguyên vẹn như tượng, chuông, liễn đối, hoành phi… Chùa còn là một địa điểm sinh hoạt tôn giáo đặc trưng của phái Lâm Tế Chúc Thánh, góp phần làm phong phú thêm đời sống tôn giáo Hội An.
Nguồn: Ban quản lý di tích
HTMLText_94CF2840_BB56_55BB_41D1_31C575A63EBA.html = CHÙA PHƯỚC LÂM
Chùa Phước Lâm là một công trình kiến trúc tôn giáo tiêu biểu về vẻ đẹp kiến trúc, tọa lạc ở xã Cẩm Hà, cách trung tâm thành phố Hội An khoảng 3 km, do Hòa thượng Minh Giác xây dựng vào giữa thế kỷ XVIII. Chùa Phước Lâm là một di tích minh chứng cho việc phát triển của Phật giáo ở Đàng Trong, Việt Nam. Chùa bài trí và lưu giữ nhiều di vật, tượng thờ, bia ký, kinh sách có giá trị lịch sử - văn hóa cao, góp phần minh chứng cho vai trò quan trọng của Hội An trong quá trình du nhập và phát triển Phật giáo ở Đàng Trong, Việt Nam. Di tích được xếp hạng di tích lịch sử văn hóa quốc gia năm 1991.
Di tích có mặt tiền xoay hướng Đông Nam. Trước khi vào di tích phải đi qua 1 hệ thống tam quan được xây bằng gạch, chất kết dính tô bằng vôi hợp chất, có vòm cửa Đông và Tây, cửa chính có mái che, phía trên đề 3 chữ “Phước Lâm Tự” qua cổng tam quan là cảnh sân chùa rợp bóng những cây đa cổ thụ, giữa sân là 1 trụ cờ được bao quanh trụ cây cảnh, hoa lá tạo nên vẻ đẹp như 1 rừng hoa. Tiếp theo là khoảng sân chính có tấm bình phong lớn, khối hình cuốn thư, giữa có vòng nguyệt thông thoáng hai bên Đông và Tây có 2 nhà bia, bên Đông là tấm bia ghi những người có công đóng góp xây dựng trùng tu chùa, bên Tây là tấm bia ghi công đức của Hòa thượng Minh Giác. Sân chính của chùa được bao bọc bởi tấm bình phong, nhà Đông, nhà Tây và chính điện tạo nên vẻ đẹp ấm cúng với 2 lối đi vào ở góc Tây và Đông. Toàn bộ công trình chính được xây dựng theo lối chữ môn, chính điện là nơi thờ tự chính, nhà Đông dùng làm nơi tiếp khách và bố trí các phòng ngủ của các chú tiểu, nhà Tây làm bàn thờ của những người ký tự (chết qui y tại chùa), dãy nhà sau là nơi thờ tổ (các vị Hòa Thượng từ các đời trước đã quá cố). Phần chính của công trình với 2 đầu có gác chuông, mái theo lối chồng diêm, bờ nóc hình thuyền, bờ hồi uốn cong hình tàu đao, lợp bằng ngói âm dương, trên mái có các tượng tròn: Phụng, Rồng, Lân... được đắp nổi bằng hợp chất, cẩn sành sứ.
Toàn bộ công trình dài trên 15m với hệ nóc theo kiểu cột trốn kẻ suốt đơn giản không có chạm trổ. Bàn thờ chính được bố trí sát tường phía sau nên đứng từ cửa nhìn vào ta cảm thấy sâu hút, uy nghi, bề thế bởi chiều rộng của chính điện tới 12m. Bàn thờ giữa thờ các vị Phật tổ, các hóa thân của Phật: A Di Đà, Phật Thích Ca, Di Lặc, Quan Thế Âm, Đại Thế Chí, Địa Tạng Vương, Thích Ca sơ sinh, A Nan, A Diếp. Bàn thờ phía tay phải là tượng thờ Quan Thế Âm Bồ Tát, bên trái là tượng thờ Đại Thế Chí Bồ Tát cùng tượng 18 vị A La Hán. Phía sau là bàn thờ vị Giám Trai cùng Tứ Thiên Vương (các vị hộ pháp). Nhà Tổ nằm riêng ở phía sau mới được xây dựng vào năm 1965, trùng tu 1990, để thờ các vị tổ sư khai sơn chùa và hòa thượng kế tiếp đã qua đời.
Nguồn: Ban quản lý di tích
HTMLText_94EFF8E4_BB56_567B_41B6_E9A452C41B50.html = CHÙA QUAN ÂM PHẬT TỰ
(MINH HƯƠNG PHẬT TỰ)
Nguyên xưa đây là ngôi chùa của dân làng Minh Hương, thờ Phật bà Quan Âm. Di tích này được xây dựng vào thế kỷ XVII theo lối kiến trúc rất ấn tượng. Hiện nay, nơi này kết hợp trưng bày các hình ảnh, hiện vật, tư liệu về Lịch sử - Văn hóa Hội An, hiện trưng bày 273 hiện vật gốc và 107 ảnh tư liệu, liên quan đến các thời kỳ phát triển của Đô thị cổ Hội An từ thời tiền - sơ sử cho đến nay. Di tích được xếp hạng di tích lịch sử văn hóa quốc gia năm 1991.
Chùa kiến trúc theo kiểu chữ nhất (-), nối liền với Miếu Quan Công bằng 1 cái sân nhỏ. Tam quan nằm bên phải Chùa, dẫn vào 1 sân rộng khoảng 2m, dài 8m. Chùa có 2 nếp 3 gian, gian giữa lớn gần gấp đôi 2 gian bên, sát mép ngói giọt gianh có “lồng đèn” bằng gỗ chạm hình rồng, lân, hoa sen, lá lật. Vì phần hiên kết cấu kiểu hỗn hợp “chồng rường giả thủ” và “chồng đấu con sơn”... Cột gỗ tròn đường kính 50cm đứng trên tảng đá tròn, xà soi vỏ măng và chạm hình “mây cuộn”, các đấu chạm hình đài sen. Ván gió nối liền các cột của hàng cột thứ 2 (cột cái) chạm hình “bát bửu” và “thập bát la hán”, dưới ván gió là 7 bộ cửa gỗ “thượng song hạ bản” có những ô học trang trí hình tứ linh, chim thú và chữ thọ viết theo kiểu chữ triện. Kết cấu vì của nếp nhà chính theo kiểu “chồng rường giả thủ” có thêm các con sơn và đấu hoành gỗ, các rường soi vỏ măng không chạm khắc, các giả thủ soi chỉ chìm. Kích thước các cột, xà đều lớn khoảng 50 - 60cm, chiều cao các cột cũng lớn nên nâng bỗng được bộ vì lên, giảm bớt cảm giác nặng nề. Nếp 2 cũng đã bị thay đổi, kết cấu vì “cột trốn kẻ chuyền” đơn giản không trang trí.
Nguồn: Ban quản lý di tích
HTMLText_8A132AD6_BB2A_4A46_41D1_29331452244D.html = CHÙA ÔNG (MIẾU QUAN CÔNG)
Ngày nay, miếu Quan Công (hay còn gọi là chùa Ông) vẫn ở vị trí đối diện khu chợ chính của Hội An. Lần tu bổ vào thế kỷ XIX, đã định hình diện mạo kiến trúc của Quan Công miếu như hiện nay. Đến đây, chúng ta có thể nhìn thấy hệ khung mái được làm theo kiểu riêng rất độc đáo và những pho tượng được tạo tác hết sức mỹ thuật. Di tích được xếp hạng di tích lịch sử văn hóa quốc gia năm 1991.
Trong tín ngưỡng dân gian ở Hội An, Quan Vân Trường (Quan Công, Quan Vũ)-danh tướng thời Tam Quốc (Trung Quốc) là một người khí tiết, trung, tín, nghĩa vẹn toàn nên được tôn sùng là Quan Thánh Đế Quân và lập miếu thờ tự. Ở Hội An, Quan Thánh Đế Quân còn được thờ trong nhiều gia đình, di tích cộng đồng của người Hoa, Minh Hương. Trong đó, thiết chế tín ngưỡng quan trọng, nổi tiếng nhất thờ Quan Thánh Đế Quân là Quan Công miếu, tên gọi khác là Chùa Ông, Trừng Hán Cung,… tọa lạc tại số 24 Trần Phú. Liền kề phía sau Quan Công miếu là chùa Bà (Minh Hương Phật tự).
Miếu Quan Công ở phố Hội An huyện Diên Phước, do người Minh Hương xây thờ Quan Thánh Đế Quân, quy chế lộng lẫy. Văn bia trong miếu - niên đại năm Qúy Dậu 1753 có ghi “Quan Thánh Đế Miếu và Quan Âm Phật tự bản xã đã xây dựng hơn trăm năm” như vậy thì muộn nhất là năm 1653 miếu đã được xây dựng. Tác phẩm Hải ngoại kỷ sự cho biết, Thiền sư người Hoa Thích Đại Sán khi hoằng pháp ở xứ Đàng Trong thời Chúa Nguyễn năm 1695 -1696 ông đã nghỉ chân tại Quan Phu Tử miếu (Miếu Quan Công) một thời gian. Một biển sắc phong bằng gỗ hiện treo trước miếu có ghi niên đại Khánh Đức Qúy Tỵ niên (1653). Căn cứ vào văn bia hiện còn tại miếu cho biết di tích đã trải qua nhiều lần tu sửa vào các năm 1753, 1783, 1827, 1864, 1904, 1966.
Chính giữa không gian thờ tự của miếu là tượng Quan Thánh Đế Quân, Quan Bình, Châu Xương, hai ngựa Bạch Thố và Xích Thố hai bên. Đặc biệt, nội thất được trang hoàng với hơn 30 bức hoành và 10 bộ câu đối ca ngợi công đức Quan Thánh Đế Quân như “Chí tại Xuân Thu công tại Hán - Trung đồng nhật nguyệt nghĩa đồng thiên” (nghĩa là: Chí tại sách Xuân Thu, lập công lao cho nhà Hán - Trung nghĩa từ nhật nguyệt, nghĩa khí cao bằng trời) hay “Tam Quốc anh hùng vô đối thủ - Nhất trường trung liệt hữu hoàn nhân” (nghĩa là: Thời Tam Quốc không có ai là đối thủ - trong trường trung liệt ngài là người hoàn hảo nhất). Trong miếu còn có các bảng khắc gỗ những bài thơ, bài tán của Xuân Quận công Nguyễn Nghiễm – thân sinh đại thi hào Nguyễn Du và hai tùy tướng là tiến sĩ Nguyễn Lệnh Tân và tiến sĩ Uông Sĩ Dư khi đến Hội An vào năm 1775.
Quan Công Miếu là một trong những di tích có giá trị tiêu biểu về lịch sử, văn hóa, đặc biệt là kiến trúc nghệ thuật văn học, Hán Nôm. Mặc dù đây là di tích mang kiểu thức kiến trúc Hoa nhưng cũng đậm kết cấu, trang trí Việt do thợ địa phương (làng Kim Bồng) thực hiện. Đặc biệt, hệ thống hoành phi, câu đối chứa đựng nhiều giá trị đạo đức, nhân sinh lưu truyền qua nhiều thế hệ.
Với những giá trị nổi bật về mặt kiến trúc nghệ thuật lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng và ý nghĩa về giáo dục, miếu Quan Công được cấp bằng xếp hạng di tích cấp quốc gia từ năm 1991.
Nguồn: Ban quản lý di tích
HTMLText_80B36FCB_BB2E_4A4D_4177_615B11418088.html = GIẾNG ĐÁ TRÀ QUẾ
Giếng nằm giữa Làng Trà Quế xanh ngát màu rau, có hình lăng trụ, đường kính miệng ngoài là 1m, thành dày 0,1m, độ sâu 4m. Tương truyền, giếng được xây dựng vào thời Champa và có điểm đặc biệt là được xây bằng đá, có mạch nước trong ngọt, dồi dào, được dùng để tưới nước cho làng rau Trà Quế từ bao đời nay. Giếng đá Trà Quế nằm sát sông Cổ Cò, một đoạn sông thông thương quan trọng giữa hai đô thị thương mại Hội An và Đà Nẵng trong các thế kỷ XVII, XVIII, XIX, chắc hẳn đã góp phần trong hệ thống giếng nước ngọt ven biển phục vụ trao đổi nước ngọt cho các thương thuyền trên biển. Hiện nay, giếng đá Trà Quế là một trong những điểm tham quan chính của làng rau Trà Quế.
Nguồn: Ban quản lý di tích
HTMLText_95EAF38D_BB56_5ACA_41E3_052E9DED1162.html = HỘI QUÁN DƯƠNG THƯƠNG
(CHÙA NGŨ BANG)
Tên thường gọi: Chùa Ngũ Bang, Chùa Bà - Tên chữ: Trung Hoa Hội quán - Dương Thương Hội quán.
Hội quán Dương Thương được xây dựng từ năm 1741 với sự đóng góp tiền của của các thương nhân của 5 bang: Phúc Kiến, Triều Châu, Quảng Đông, Hải Nam, Gia Ứng để thờ Bà Thiên Hậu Thánh Mẫu và làm nơi hội họp đồng hương, giúp nhau làm ăn buôn bán. Tại đây còn có tấm bia “Dương Thương Hội quán công nghị điều lệ” ghi rõ 10 điều công nghị của Hoa kiều trong quá trình làm ăn ở đất Hội An.
Hội quán Ngũ Bang được kiến trúc theo kiểu chữ Quốc (国) mặt quay về hướng Tây Nam. Vật liệu chủ yếu là đá lát (nền, sân) cimént, vôi (tường), các cây cột, vì kèo bằng gỗ kích thước từ 40 - 60 cm đều đứng trên tảng đá bằng đá Non Nước, ở mỗi đầu ngói ống được tráng men màu xanh có trang trí bông hoa cúc giống như ngói của cung đình Nguyễn ở Huế, các đầu hồi, mái nóc được xây cao, kẻ chỉ, có chạm nổi trang trí theo hình lá đề cách điệu, hoa dây, nghê, rồng, tả hữu tiền sảnh có cổng phụ, mái lợp ngói ống. - Từ ngoài đường nhìn vào ta thấy chùa có nền cao 1m, có những bậc cấp đi lên. Tường xây, cổng rào bằng sắt, phía trong tiền đình các cột kèo làm bằng gỗ được kiến trúc theo kiểu “chồng rường giả thủ” giống như hình con tiện vuông, thay vì các rường chính được lắp ghép các mảng chạm khắc theo mô típ: bức bình phong, hoa là, con nghê; giữa các giả thủ là các bức cốn có chạm. Các đầu dư hình mây cuộn.
Nội thất của tiền điện gồm có 3 gian, gian giữa có 1 chính lớn, trên mí cửa có chạm hình hai con sư tử nằm thay cho mặt cửa, hai cánh cửa gỗ lớn chạm “tứ bình” và chạm thủng thành những lá thị nối tiếp nhau. Gian giữa rộng 5,5m; 2 gian hai bên rộng khoảng2,5m. Ở nếp này gồm 13 cây cột tạo thành. Ở hai bên đầu hồi (sát tường) có 5 cây cột hình vuông bằng gỗ đứng trên tảng đá tròn chạm hình giống quả bí bằng đá Non Nước. Vì kèo làm theo kiểu chồng rường giả thủ hình vuông không trang trí hoa văn. Ở gian giữa gồm 4 cây cột tròn bằng gỗ có kích thước 50 - 60cm; cao 6,5m đứng trên tảng đá chạm hình quả bí. Vì kèo của gian này cũng làm theo kiểu chồng rường giả thủ nhưng được chạm tỉ mỉ và công phu hơn, các giả thủ được khắc cạnh dài ôm phần rường tạo dáng trái Phật thủ, cạnh các rường lớn còn gắn các mảng chạm khắc theo mô típ bức bình phong, hoa lá, bát bửu; các tai cột khắc đầu rồng làm cho ta khó phân biệt đâu là phần trang trí, đâu là kết cấu chính của kiến trúc. Ngoài ra, còn có bốn cây cột vuông (2 bằng gỗ, 2 bằng đá) được đứng trên tảng đá tròn và vuông cũng được trang trí như vậy. Các tai cột chạm hình con dơi. Bên tường nhà Đông còn có 2 tấm bia ghi năm trùng tu chùa.
Tiếp đến là khoảng sân giữa rất rộng, sân chừng 25m. Ở đây có một cái đỉnh rất lớn bằng sắt, ba chân chạm đầu rồng. Chạy dọc theo chiều sâu của sân vào trong chùa và nhà Đông, nhà Tây, song song với chính điện, gần sát chính điện được xây tường cắt ngang tạo thành hai ngôi nhà và có cổng vào. Các ngôi nhà này đều được lót planfon nên không nhìn thấy được kết cấu của nhà, chỉ thấy các cột vuông đứng trên tảng đá vuông. Ở hai hàng hiên của hai nhà Đông, Tây, phía trước làm bằng sắt có chạm trổ tinh xảo và tân kỳ, còn hai ngôi nhà nối nhau ở phía sau các đầu dư của kèo đều được chạm hình đuôi cá.
Kết hợp với tả vu và hữu vu, ở giữa là chính điện. Phần chính điện làm một gian nhà lồi ra gọi là “phương đình” có diện tích 36m2 , gồm 8 cây cột vuông (2 bằng đá, 6 bằng gỗ) đứng trên tảng đá tròn có đế. Kiến trúc của phần này giống như nội thất của tiền điện và trang trí theo mô típ: hoa lá, bát bửu, hoa dây; các tai cột khắc chim phượng, rồng cách điệu. Đặc biệt, diềm hiên của phương đình chạm 1 mảng hoa dây bao quanh cả phần hiên trước. - Nối tiếp phương đình là chính điện có chiều dài 9m, chia 3 gian được ngăn bởi 1 hệ thống cửa bằng khung kính , gồm 24 cây cột tạo thành hai gian hai bên có chiều rộng 2.7, gian giữa rộng 4,9m. Kiến trúc bộ vì của chính điện cũng làm theo kiểu chồng rường giả thủ nhưng đặc biệt hơn có các tay ngai vươn dài ra đỡ các đòn tay, để giả thủ. Các rường chạm hình quả đào, quả Phật thủ, quật. Ở đây phần kết cấu cột kèo chú trọng về công năng hơn nên ít chạm trổ, xà nóc được vẽ rồng, chính giữa là bát quái.
Hệ thống thờ tự giống như hội quán Phước Kiến, ngoài cùng của điện là hai tượng bằng hợp chất (đất sét, vải súc, giấy): Thuận Phong Nhĩ bên hữu, và Thiên Lý Nhãn bên tả. Chính giữa là một long môn đồ sộ chạm trổ công phu theo hình cổng tam quan, theo đề tài: cảnh vật, chim muông, thú vật, hoa quả, tứ bình, rồng, phượng, lân nghê, mặt trời, cảnh sinh hoạt của vua chúa theo kiểu chạm lộng, chạm thủng trông rất uy nghiêm và tráng lệ được sơn son thếp vàng. Đây là một tuyệt phẩm về nghệ thuật chạm trổ trên gỗ của kiến trúc cổ mỹ thuật ở Hội An. Giữa hương án thờ bà Thiên Hậu Thánh Mẫu, hai bên là 2 hương án và 5 bệ thờ khác cũng thờ bà Thiên Hậu Thánh Mẫu và các vị thần khác. Trong điện thờ còn có 1 chiếc thuyền buồm bằng gỗ, hai bên tường trước chính điện có 2 tấm bia. - Qua khu chính điện tới sân sau, trên tường (mảng sau lưng) của chính điện có nghi giống như 1 trang viết bằng chữ Hán. Tiếp đến là 1 khoảng sân rộng chừng 60 x 40m. Có lẽ trước đây là khoảng đất trống làm vườn của chùa nhưng nay đã được tô láng bằng ciment và xây dựng 1 số cơ sở như kho, nơi sản xuất của HTX mành trúc Minh An.
Nguồn: Ban quản lý di tích
HTMLText_940A2426_BB56_5DC6_41D7_3075853A18F1.html = HỘI QUÁN HẢI NAM
Hội quán Hải Nam được Hoa kiều bang Hải Nam - Trung Quốc đóng góp tiền của xây dựng vào năm 1875 làm nơi sinh hoạt cộng đồng và tín ngưỡng riêng của người Hải Nam và Gia Ứng ở Hội An. Hội quán thờ 108 anh linh của Hoa thương bị chết oan do lầm là giặc cướp biển, sau đó được vua Tự Đức minh oan và ban sắc phong Trung Đẳng thần và cho xây hội quán để đời đời cúng tế.
Được kiến trúc theo kiểu chữ quốc, sau hậu tẩm là sân bóng rổ. Toàn bộ hội quán nằm trên khuôn viên kéo dài từ Trần Phú đến đường Phan Chu Trinh, phía Đông giáp Công An Thị xã, phía Tây giáp khu dân cư. Mặt tiền của hội quán có hàng rào sắt sát đường Trần Phú. Hai bên có hai cổng đi thông vào sân trong qua đầu hồi tiền điện. Cổng chính bằng sắt lớn mở ra đi thẳng vào tiền điện bằng hai cánh cửa gỗ dày. lớn. Tiền điện (tiền đường) là hệ mái hình ống lợp 3 tầng từ cao xuống thấp theo rìa mái tả và hữu. Gian tiền điện xây toàn bộ bằng cimént giả gỗ, sơn đỏ. Các xà và cột cũng bằng bêtông cốt sắt láng ciment, sơn đỏ. Hai bên cửa có hai con lân bằng đá. Nền lát gạch hoa kết cấu kiến trúc chủ yếu là những đường lượn cong hoặc vuông thành sắc cạnh, ít điêu khắc. Cạnh hai bên lối đi tả, hữu được lát gạch cimént là hai khoảng vườn rộng để trồng cây cảnh. Sau tiền điện là sân giữa tráng cimént (15 x 15m). Hai bên là nhà Đông và Tây, bộ khung chịu lực kiến trú bằng gỗ. Cột vuông 15 x 15cm. Kết cấu bộ vì bằng 3 rường thượng, trung hạ và hệ thống trụ ngô theo kiểu chồng đấu và hoa văn trang trí thay cho cột trốn với khoảng cách hẹp xuôi theo chiều mái.
Các đầu dư và các chi tiết liên kết ở hệ hiên đỡ các đòn tay dọc hệ mái thay cho hàng cột hiên cũng thuộc dạng liên kết kèo, cột. Qua khoảng sân thuộc phần chính điện là một nếp kiến trúc theo kiểu phương đình, một mặt nối với chính điện, 3 mặt để trống. Đây là lễ đường được kiến trúc bởi 4 hàng cột, mỗi hàng 2 cột bằng gỗ lớn kê bằng đá tảng chọc thẳng lên đỡ hệ mái thay cho hệ thống cột, kèo. Hệ mái lễ đường kiến trúc theo kiểu song mái. Phía trên là mái nóc, phía dưới là mái hiên chạy quanh 4 phía. Lễ đường được xây cao hơn mặt sân 50cm, có tam cấp đi lên. Tiếp theo là điện thờ chính gồm một nếp nhà lớn chia làm 3 gian, gian giữa nối tiếp lễ đường bằng 1 hệ lan can chắc cơ động, hai gian hai bên là hệ thống 6 cửa gỗ theo kiểu bức bàn chạm thủng ở phần trên. Liên kết cột gồm 3 hàng, mỗi hàng 2 cột tròn. Các cột liên kết với nhau bởi 4 thanh rường, ngắn dần và cao dần theo đế dốc mái ngói. Giữa các thanh rường được liên kết với nhau bởi các con kê chạm hoa văn trang trí có chức năng chịu lực thay cho cột trốn. Chính giữa điện thờ, từ ngoài vào là 1 bộ thờ bằng gỗ, mặt trước có bức chạm hệ thống tầng gỗ mạ vàng miêu tả cảnh sinh hoạt tam giới. Phía trong long môn là bài vị 108 anh linh. Toàn bộ long môn là 1 công trình chạm lộng tinh vi, đặc sắc, chim thú, hoa trái ẩn hiện thành 1 bức riềm phía trên phủ xuống hai bên. Hai bên chính điện thờ thần tài và tiền hiền. Nội thất được tập trung bài trí và phô bày nghệ thuật chạm khắc tuyệt mỹ.
Nguồn: Ban quản lý di tích
HTMLText_946F25C2_BB56_5EBE_41B1_A519709AAAE1.html = HỘI QUÁN PHÚC KIẾN
Hội quán Phúc Kiến là công trình kiến trúc tiêu biểu tại Hội An được xây dựng vào năm 1697 làm nơi sinh hoạt cộng đồng và tín ngưỡng riêng của người Phúc Kiến ở Hội An. Hội quán thờ Bà Thiên Hậu Thánh Mẫu và các vị thần bảo hộ về sông nước, tiền của, con cái. Cổng chính nằm trên đường Trần Phú gồm nhiều lớp nhà đồ sộ. Công trình kiến trúc chính với quy mô chia làm nhiều lớp gồm tiền đình, chính điện, hậu tẩm và nhà Đông, Tây. Bên trong hội quán còn lưu trữ nhiều bằng chứng về một thời kỳ phát triển kinh tế ngoại thương nhộn nhịp trước đây. Di tích được xếp hạng di tích lịch sử văn hóa quốc gia năm 1990.
Về đại diện trên mặt bằng khuôn viên đất kéo dài từ giáp đường Trần Phú đến đường Phan Châu Trinh, Hội quán Phước Kiến được kiến trúc theo kiểu chữ tam, theo tuần tự: Cổng - Sân thấp - Hồ nước, cây cảnh - Tam cấp - Sân trước tam quan - Tam quan - Sân trong - Tiền điện - Sân trời có mái che, hai bên nhà Đông, nhà Tây - chính điện - Sân sau - Hậu điện. Cổng ngoài bằng bê tông cốt thép, ciment đắc tiền 1 khối. Hồ nước được kiến tạo hình bông mai, 5 con cá chép ngưỡng cổ lên trời phun nước trên nền mặt trời. Qua một số bậc cấp thì lên đến sân trước tam quan. Tại đây có 1 lư hương bằng ciment lớn, hai bên có 2 con sư tử chầu vào nhau đặt trên bệ cao. Tất cả đều bằng ciment - granite. Tam quan là dãy tường dài, ở giữa là cổng chính, hai bên hai cổng nhỏ, tả, hữu. Ở trên tam quan có mái che gắn ngói ống tráng men xanh lục kết hợp các bờ mềm, bờ cứng, con giống cách điệu đặt trên 7 tầng mái ngắn, dài. Trên cao là 1 tam quan thu nhỏ có tượng thần mặt trời thần mặt trăng đặt hai bên 4 chữ bằng đá “Kim Sơn Tự”.
Sau tam quan là khoảng sân rộng dùng để đặt chậu cảnh, ghế đúc ciment, bể cá hình vạc miệng bầu dục, có chân đặt giữa sân. - Khu vực chính bao gồm nhà Đông nhà Tây, tiền điện, chính điện, hậu điện kiến tạo theo kiểu nội công ngoại quốc. Chính giữa tiền điện là cửa lớn hai cánh gỗ lim dày, nặng đề 4 chữ “Quốc thái, dân an”. Ngăn cách giữa tiền điện và nhà Đông, Tây bởi 2 cổng tả hữu có lối đi sâu vào sân trời. Toàn bộ bề mặt ngoài, khung cửa lớn của tiền điện được ghép bằng nhiều loại đá thanh, đá Non nước, đá muối.
Cấu trúc vì kèo tiền điện ở dạng chồng rường giả thủ, kết cấu chồng đấu con sơn chạm trổ tinh vi, đẹp mắt, đặc biệt là các bức giả màn được chạm lộng theo hình chim, cây, hoa, lá xếp chồng ẩn hiện. Ở đây còn có những bức hoành lớn, sơn son thếp vàng hoặc chạm xoi, chạm nổi, tọ nên vẻ khang trang, tao nhã.
Sau tiền điện là sân trời có mái che lợp mgói vảy cá. Hai bên là nhà giải vũ chạy dài ra đến hậu điện. Kế tiếp sân trời là chính điện. Mỗi bước chân lên bậc cấp là bàn thờ, trên đặt tượng Quan Âm Bồ Tát nhỏ trong lồng kính, phía trên là vì vỏ cua lớn của tiền điện. Xéo phía sau bàn thờ Phật, bên tả, hữu là hai tượng thần Thiên Lý Nhãn và Thuận Phong Nhĩ. Long môn có tượng ngài Thiên Hậu Thánh Mộc lớn sơn son thếp vàng rực rỡ. Trước mặt bày 2 hàng lỗ bộ và các bàn thờ .......... kỳ. Bên trái các bàn thờ đặt mô hình chiếc thuyền buôn. Tương truyền đó là thuyền để Bà Thiên Hậu dùng đi cứu nạn. Thực chất, đó là loại hình thuyền vượt biển của thương nhân Trung Hoa trước đây.
Sau chính điện là sân trước hậu điện. Nơi giáp tường chính điện có 1 hồ nước nuôi cá cảnh. Che trên hồ là con rồng khổng lồ uốn khúc được đắp bằng ciment, vảy và các chi tiết được ghép bằng mảnh chén bát, thủy tinh mài dũa ký lưỡng, cầu kỳ.
Hậu điện thờ lục tánh (6 vị tiền nhân - được coi là các vị thần bảo hộ riêng cho người Phước Kiến). Ở chính giữa, hai bên thờ Thần Tài và 3 bà chúa sanh thai cùng 12 bà Mụ. Tất cả đều có tượng tạo bằng gỗ sơn son thếp vàng rực rỡ.
Ở mỗi đầu dư hoặc bức cốn đều là những công trình chạm trổ tinh vi, nghệ thuật tuyệt tác.
Ở bờ nóc, bờ hồi, bờ cứng, bờ mềm tiền điện, chính điện, hậu điện là cả 1 kỳ công đắp ghép tuyệt vời của nghệ nhân mộc nề Kim Bồng. Bờ nóc đặc biệt làm theo kiểu hình sừng trâu hay là hình thuyền, trũng giữa, vút ra hai bên.
Nguồn: Ban quản lý di tích
HTMLText_942D34B9_BB56_5ECA_41DF_3177C576C396.html = HỘI QUÁN QUẢNG ĐÔNG
Hội quán được Hoa kiều bang Quảng Đông xây dựng vào năm 1885 làm nơi sinh hoạt cộng đồng và tín ngưỡng riêng của người Quảng Đông ở Hội An. Hội quán thờ Thiên Hậu Thánh Mẫu và Đức Khổng Tử, sau chuyển sang thờ Quan Công và Tiền hiền của bang. Nhờ nghệ thuật kiến trúc độc đáo đan xen giữa vùng Quảng Đông với truyền thống địa phương trong việc sử dụng hợp lý các chất liệu gỗ - đá, trong kết cấu chịu lực, chi tiết trang trí nên Hội quán có vẻ đẹp riêng đường bệ.
Hội quán được kiến tạo trên một diện tích rộng rãi khoảng 1687m2 mặt tiền nhìn về đường Trần Phú và phát triển dần về chiều sâu. - Trước chùa là một khoảng sân lát đá cimént hình chữ nhật rất rộng 20m x 8m có hàng rào chắn cao 2m bằng sắt, trang trí hình mũi giáo. - Hội quán kiến trúc theo kiểu chữ quốc, mặt tiền là một tam quan lớn với một nếp mái đồ sộ tạo thành tiền đường nghiêm trang lộng lẫy. Tường xây nhưng tô nổi theo kiểu gạch xây tường thành. Hệ mái lợp cong, trên 2 đầu nối có tô cimént nổi nên có dạng ngói ống, ở mỗi đầu của một dãy ngói có lắp một viên gạch men xanh kiểu xưa rất đẹp. Trên đỉnh mái có trang trí những khuôn hình cảnh thú vật, chim muông, nóc mái đắp nổi đề tài lưỡng long tranh châu.
Gian tiền đường cí một nếp mái đồ sộ được tạo thành bởi một bộ hệ liên kết cột bằng gỗ lớn theo kiểu chồng rường giả thủ với hai vài giáp hai tường, đầu hồi tạo thành ba gian. Gian giữa có lối đi, có hai cánh cửa bản gỗ lớn còn hai bên là tường xây sát mái hiên. Trên cửa của lối vào có bức hoành 4 chữ đề tên của di tích (Hội quán Quảng Đông).
Hai mắt cửa ở đây thể hiện hình chữ triện vuông, 2 bên lối đi có 2 câu liễn treo trên cột sơn son thếp vàng. Nhìn chung mặt tiền đường được kiến trúc khá đồ sộ, không gian cao thoáng, trên các mặt đá gỗ đều có hình chạm nổi cảnh vua quan, sinh hoạt triều đình với màu sắc hài hoà rực rỡ tráng lệ. Nội thất trên các rường cột cũng có chạm trổ trang trí đặc biệt là các đầu dư, đầu bẩy, con sơn cũng thể hiện trình độ điêu khắc tuyệt mỹ. Hai đầu tường mặt tiền có mở 2 lối đi theo kiểu tam quan rộng 1m, trên mỗi lối đi đều đắp nổi chữ “phúc” rất lớn, phần còn lại được xây phòng ở nối tiếp với nhà Đông và nhà tây ở trong nội thất.
Qua khỏi tiền đường có 1 khoảng sân rộng lát đá thanh 6m x 6m, bước lên gian chính điện. Đây là 1 nếp nhà được chống đỡ bởi 1 hệ kết cấu kèo chắc chắn theo kiểu chồng rường giả thủ. Rường là những cây gỗ dạng hình tròn liên kết bởi 2 hàng cột tròn rất lớn (đường kính 40 -50cm). Nền được lát gạch hoa (trong đợt trùng tu gần đây). Hệ mái hiên của điện thờ là vì vỏ cua có chạm khắc văn hoa sắc sảo. Ngăn cách giữa hậu và phần điện thờ hệ cửa đóng kín ở gian tả, hữu theo kiểu thượng song hạ bản. Trên song có lắp kính mỗi bộ gồm 4 cánh. Gian giữa là lối vào chính điện có 1 bệ thờ bằng gỗ lộng lẫy, có lắp kính ở mặt trước, bên trong là 1 phù điêu bằng gỗ chạm lộng, hình nổi đề tài mô tả cảnh sinh hoạt của triều đình vua quan nhụ vàng, có cả chiều sâu nên tạo cảnh rất tuyệt mỹ công phu.
Trên bệ thờ là 1 bộ lư đèn bằng gang cổ màu nhụ trắng như bạc có dạng hình vuông, có lư đốt trầm, dác và khúc gỗ trầm khá lớn. Sau bệ thờ là hương án chính có chạm trổ sơn son, thép vàng dùng để thờ Quan Thánh. Hai bên tả hữu có hương án thờ, một bên thờ Thần Tài, một bên thờ tiền hiền của bang Quảng Đông - Nhà Đông và nhà Tây. Mỗi nhà có hai hàng cột dựng bằng xi măng rất lớn (sơn đỏ giả gỗ) đường kính 50cm. Giữa hai hàng cột là mái hiên được kiến trúc thành hình võ cua có chạm trổ hoa văn đẹp đẽ liên kết cột ở đây bằng bê tông cốt sắt với dạng hai xà ngang vì kèo đấu từ nóc mái xuôi xuống tường sau và mái hiên. Hiện nay di tích đang trùng tạo lại hàng rào phía trước thành tam quan và sửa lại nhà Đông, nhà Tây, đắp tượng rộng trong hồ xây giữa sân.
Nguồn: Ban quản lý di tích
HTMLText_944C5544_BB56_5FBA_41C0_8D37FF31FDD4.html = HỘI QUÁN TRIỀU CHÂU
Hội quán Triều Châu được Hoa kiều bang Triều Châu xây dựng vào năm 1845 làm nơi sinh hoạt cộng đồng và tín ngưỡng riêng của người Triều Châu ở Hội An. Hội quán thờ các vị thần chế ngự sóng gió, qua đó cầu mong việc đi lại buôn bán trên biển được thuận buồm, xuôi gió. Hội quán là một công trình kiến trúc với bộ khung gỗ chạm trổ tinh xảo, cùng những họa tiết, trang trí bằng gỗ theo các truyền thuyết dân gian và những tác phẩm đắp nổi bằng sành sứ tuyệt đẹp.
Chùa kiến trúc theo kiểu nội công ngoại quốc, mặt quay về hướng Nam, chất liệu bằng vôi vữa ciment (tường) nền sân tráng bằng ciment, đá lát, nền nhà bằng gạch hoa. Các vì kèo, các mảng chạm khác làm bằng gỗ tốt. Các cây cột cao và to được đứng trên những tảng đá trắng có kích thước 30cm - 40cm. Mái lợp ngói ống giống như cung đình Nguyễn ở Huế, mỗi đầu ngói ống được bịt kín bằng một mảng ngói sành men màu xanh giữa chạm nổi hoa cúc; các đầu hồi, mái, nóc được xây cao nhiều tầng kẻ chỉ nhiều cạnh và được đắp nổi theo mô típ hoa lá, rồng, phụng chầu hoa cúc, ở các đuôi mái và các đầu hồi được đắp thành các bức tượng như quan văn, võ, quan hầu; hình nghê, hình mây cuộn, tất cả được sơn màu đẹp, riêng hai con rồng chầu mặt nguyệt được lắp ghép bởi những mảnh sứ. Riêng Hội quán này có hệ thống tường rào và hai cánh cửa sắt: hai bên, Đông, Tây, có xây nhà tẩm.
Bước vào phần tiền đường qua một khoảng sân rộng chừng 7m, nhìn mặt tiền có một cửa lớn chính, hai bên là hai con sư tử ngồi chầu làm bằng gỗ có bốn chữ “Thần Trà, Uất Lũy”, có hai cột đá hình vuông được kẻ chỉ đứng trên tảng đá có đế đỡ mái hiên của tiền đường. Vì kèo của mái hiên được gắn những mảng chạm khắc công phu có diềm mái bằng gỗ chạy dài cũng được chạm trổ theo đồ án trang trí: Long mã, bông sen, hoa cúc, long ly quy phụng, bầu rượu, hoa dây, mây tạo thành một tiểu phẩm đẹp.
Những mảng chi tiết này được lắp ghép bởi con mộng ăn khít. Ở các bờ tường của mặt tiền đều được đắp nổi thành những bức tranh theo đề tài sinh hoạt của thiên nhiên và cảnh sinh hoạt của vua chúa thời xưa. Nội thất của phần tiền sảnh được kiến trúc theo kiểu chồng rường giả thủ, các giả thủ khắc cách điệu hình giống quả bí nhưng có ba mấu khắc dài trông giống như hình chân chim đang đậu, ngoài các rường lớn chính còn gắn thêm các mảng chạm lộng, thủng có kích thước lớn rất tinh xảo theo mô típ bức bình phong, hao dây, chim muông; các tai cột 2 chạm hình con long mã. Ở phần tiền đường gồm có bốn cây cột gỗ hình vuông đứng trên đá tán hình vuông có đế và bốn cây cột bằng đá được kẻ chỉ cạnh, chia thành ba gian, hai gian hai bên rộng 1,5m; gian giữa rộng 4,5m.
Từ phần tiền sảnh đến điện thờ cúng qua một khoảng sân trời dài 6m, gian chính điện lên ba tam cấp có hai con sư tử nằm chầu. Mặt hiên của phần chính điện gồm hai cây cột hình vuông bằng đá đỡ các xà kèo được kẻ chỉ có đường kính 30cm chia làm ba gian. Tiếp đến là hai cây cột gỗ lớn cũng có kích thước từ 45 - 50 cm. Đứng trên tảng đá tròn có đế tạo thành một mảng vì vỏ cua lớn, các giá đã của vì vỏ cua kiến trúc theo kiểu chồng đấu con sơn, các cốn là những mảng chạm khắc theo mô típ hoa lá ăn chắc với nhau. Hai gian hai bên là những cánh cửa gỗ được chạm lộng, nổi tinh vi theo đồ án tứ bình, ở gian giữa là hai bộ cửa được chạm lồng gương vẽ bát tiên. Kiến trúc nội thất của chính điện theo kiểu chồng rường giả thủ trang trí giống như phần tiền đường. ở đây cũng được chia làm ba gian gồm bốn cây cột gỗ lớn đứng trên tảng đá tròn kích thước 40 - 50cm tạo thành. Riêng ở trang thờ chính còn có hai cây cột vuông đứng có kích thước 30cm. Đặc biệt trang thờ này có một mảng chạm khắc tuyệt vời, lộng lẫy theo kỹ thuật chạm lộng, thủng qua những mảng gỗ được lắp ghép với nhau theo đề án nho sóc, cảnh sinh hoạt của vua chúa theo truyền thuyết xưa tạo thành mảng kiến trúc nghệ thuật tuyệt mỹ hiếm có. Đấu hồi diềm mái cũng được xây cao, kẻ chỉ nhiều tầng, đầu được uốn cong hình hoa dây, mây cuộn, đầu nóc đắp nổi hình đông bình Tây quả. Bà chúa Tiên cưỡi con long mã, bên trên đầu nóc đắp nổi hai con cá chầu bầu rược được gắn bằng sành sứ. Trên nóc có xà gồ (hai cái) ghi: Năm Quang Tự thứ 11 (trùng kiến) và năm Dân Quốc thứ 58 (1969) trùng tu.
Nối tiếp tiền sảnh và chính điện là nhà Đông và nhà Tây chạy dài hết cả phần chính điện. Hai ngôi nhà này ít trang trí hơn, vì kèo làm theo kiểu cột trốn kẻ chuyền ít chạm trổ, mái lợp ngói ống đầu hồi đắp nổi hình cây trúc, hoa lá. Tháng 8/1990 Ban Trị sự Triều Châu có trùng tu lại hai ngôi nhà này, có gia cố và đắp nổi hai bức tranh truyền ngự sóng và “Nguyên Viễn Lưu Trường”. Các cây cột được gia cố làm theo kiểu hình vuông bằng đá granite.
Nguồn: Ban quản lý di tích
HTMLText_860CA971_BB2F_F65D_41E4_500549A4624A.html = NHÀ BIỂU DIỄN
NGHỆ THUẬT CỔ TRUYỀN
Nhà biểu diễn nghệ thuật cổ truyền Hội An (số 66 đường Bạch Đằng) tọa lạc trong không gian ngôi nhà cổ kính hai tầng đối diện về hướng sông Thu Bồn. Tầng 1 được sử dụng để trưng bày một số sản phẩm mặt nạ và các loại nhạc cụ truyền thống, để du khách khi đến xem chương trình biểu diễn có thể tham quan và tham gia vẽ mặt nạ khi có nhu cầu. Tầng 2 của ngôi nhà được đầu tư chuyên nghiệp để phục vụ chương trình biểu diễn.
Từ ngày 01/6/2018 nhà biểu diễn nghệ thuật cổ truyền được chuyển từ số 09 Nguyễn Thái Học đến số 66 Bạch Đằng, với hai suất diễn 10h15, 15h 15/ ngày để phục vụ du khách trong ô vé tham quan phố cổ và các đoàn khách VIP của tỉnh và thành phố khi về Hội An. Nhà biểu diễn nghệ thuật cổ truyền Hội An được thành lập gần 30 năm qua, với các chương trình nghệ thuật đã mang lại nhiều mỹ cảm cho đông đảo khách du lịch trong và ngoài nước, góp phần rất lớn trong việc bảo tồn các giá trị văn hóa văn nghệ truyền thống tại địa phương.
Với đội ngũ nhân viên giàu nghiệp vụ, các nhạc sĩ, biên đạo múa đầy sáng tạo, Nhà biểu diễn nghệ thuật cổ truyền Hội An đã dàn dựng và trình diễn các tiết mục mang đậm bản sắc văn hoá vùng miền. Trong đó, có nhiều tiết mục đặc sắc như hô hát bài chòi, dân ca Quảng Nam, dân ca Trung Bộ, múa dân gian, hòa tấu nhạc cụ dân tộc…
Ngoài ra, Nhà biểu diễn nghệ thuật cổ truyền Hội An còn có các hoạt động dạy học các loại nhạc cụ, hát dân ca, vẽ mặt nạ tuồng ở một số địa điểm trong khu phố cổ và thêm nhiều hoạt động phong phú khác.
Với những tiết mục mang đậm bản sắc văn hóa vùng miền, Nhà biểu diễn Nghệ thuật cổ truyền Hội An đã mang lại nhiều cảm xúc cho đông đảo du khách trong nước và quốc tế, góp phần tăng thêm chất lượng phục vụ của ngành du lịch Hội An, tạo thêm sức hút để du khách tiếp tục chọn Hội An làm điểm đến trên hành trình tham quan.
Nguồn: Ban quản lý di tích
HTMLText_95D4A252_BB56_5A5F_41A2_6A45154D28AC.html = NHÀ CỔ PHÙNG HƯNG
Nguyên đây là nhà của một chủ buôn ở Hội An được xây dựng vào cuối thế kỷ XIX. Bộ khung nhà có kết cấu khá độc đáo với phần gác cao bằng gỗ và các hành lang rộng bao quanh, thể hiện sự phát triển về kiến trúc và sự giao lưu giữa các phong cách kiến trúc Á Ðông tại Hội An trong các thế kỷ trước đây. Ngôi nhà chứa đựng nhiều thông tin về lối sống của tầng lớp thương nhân ở thương cảng Hội An xưa. Nhà cổ Phùng Hưng được cấp bằng di tích lịch sử văn hóa quốc gia vào năm 1993.
Nhà làm theo dạng hình ống, có 2 tầng, 3 nếp nhà nối nhau chạy dài theo Tây Bắc. Ở nếp 1 có 5 hàng cột chia làm 3 gian, gian giữa rộng hơn, có cửa chính nhìn thông xuống bếp, các cây cột hình tròn, đứng trên tảng đá hoa sen có kích thước 20 - 30 cm. Hàng cột hiên hình vuông đứng trên tảng đá hình vuông, cách hàng cột quân 1m liên kết nhau bằng vì vỏ cua chạm hình 2 con cá chép. Cửa gỗ thượng song hạ bản lắp ở hàng cột quân. Vì nóc chính làm theo kiểu cột trốn kẻ chuyền. Các cột đều dài từ 4,5 - 6m ăn thông lô tầng gác đỡ hoành mái cột, xà hình vuông có xoi chỉ 4 cạnh, xung quanh gác có hành lang gỗ chấn song con tiện cao 0,8m. Trên gác nắp 1 ở gian giữa có 1 trang thờ đặt trên cao cách sàn gần 2m chủ yếu thờ phật và tổ tiên ông bà.
Nếp thứ 2 cũng có 2 tầng, 3 gian nhưng xoay dọc ôm lấy phần sân trời gồm 4 cây cột tròn đứng trên tảng đá tròn có kích thước 20 - 30cm, nối liền nếp 1 với nếp 3 như 1 hành lang. Nếp 3 cũng có kết cấu vì nóc tương tự - cầu thang lên gác đặt ở nếp này. Ở trên gác nếp 1 và nếp 2 gồm nhiền cây cột hình tròn có kích thước 20 - 30cm tạo thành kết cấu khung của tầng gác. Nhìn chung di tích này có cấu kết kiến trúc đơn giản hơn so với các ngôi nhà cổ khác ở đường Trần Phú, nhưng nó không làm giảm giá trị di tích mà qua đó thể hiện 1 phong cách kiến trúc (phải chăng 1 phong cách Nhật Bản).
Nguồn: Ban quản lý di tích
HTMLText_9567D0CF_BB56_5645_41C8_053319B97AE3.html = NHÀ CỔ QUÂN THẮNG
Nhà cổ Quân Thắng Hội An nằm tại địa chỉ: 77 Trần Phú, phường Minh An, thành phố Hội An, nhà cổ Quân Thắng được khởi công xây dựng vào khoảng thế kỷ 18. Ngôi nhà này thuộc sở hữu của chủ hiệu buôn người Hoa có tên là Quân Thắng. Nhà cổ được thiết kế độc đáo với lối kiến trúc nhà ở và hàng buôn.
Chất liệu để tạo nên nhà cổ Quân Thắng Hội An chủ yếu từ các loại gỗ quý. Đặc biệt, mọi chi tiết trong nhà đều được chạm trổ tinh tế bởi các nghệ nhân ở làng mộc Kim Bồng. Đây cũng được đánh giá là ngôi nhà cổ đẹp nhất ở phố cổ Hội An.
Nhà cổ Quân Thắng sở hữu diện tích khoảng 300m2, nhà cổ hẹp bề ngang nhưng sâu về chiều dài. Nhìn từ bên ngoài, ngôi nhà sở hữu vẻ đẹp hoài cổ với phần mái ngói âm dương được lợp tinh xảo rất đặc trưng của kiểu nhà ống thời xưa.
Trước nhà, chủ nhân của nhà cổ Quân Thắng Hội An bày thêm 2 chiếc sạp lớn dùng để trưng bày hàng hóa, góp phần tăng thêm sự phong phú, sống động cho không gian. Trước đây, ngôi nhà này là nơi bán thuốc bắc, thổ sản và các món bánh đặc sản gia truyền.
Ngay trước cửa ngôi nhà cũng được bố trí con mắt cử với tấm vải đỏ đặc trưng với ý nghĩa ngăn chặn những điều xấu xa, đen đủi đến với chủ nhân của ngôi nhà.
Toàn bộ cửa của nhà cổ được điểm xuyết bằng những chi tiết hoa văn tinh tế, mang đậm màu sắc truyền thống. Trên cột chèo của ngôi nhà còn có thêm các câu đối và tấm hoành phi được chạm trổ tinh xảo, thể hiện được nét đẹp của một Hội An cổ kính, tráng lệ.
Không chỉ sở hữu đường nét tuyệt tác từ bên ngoài, bước chân vào bên trong nhà cổ Quân Thắng Hội An, bạn cũng sẽ bị choáng ngợp bởi những kiến trúc bên trong.
Những mảng tường, cửa gỗ đều được khắc hoa văn tinh tế, trang nhã. Tô điểm vào đó là những bức tranh được vẽ tay trên vải tạo điểm nhấn ấn tượng thu hút du khách. Ngay gian phòng khách, bạn sẽ thấy có có bộ bàn ghế để tiếp khách. Gần đó là chiếc bàn thờ quan Thánh Đế Công được bố trí nằm về hướng đường Bạch Đằng, tạo cảm giác yên bình, linh thiêng.
Nhà cổ Quân Thắng Hội An còn có khoảng sân ở giữa nhà đón nhận gió trời và ánh sáng tự nhiên. Nhờ thế, không gian nhà luôn thoáng mát, dễ chịu, dù đang ở giữa mùa hè nắng nóng.
Bên trong nhà cổ cũng bày biển rất nhiều cổ vật đẹp với tuổi đời lên tới hàng trăm năm. Nó được xem như là một minh chứng cho sự giàu có của chủ nhân ngôi nhà cũng như sự hưng thịnh của thương cảng Hội An sầm uất khi xưa.
Chính cách thiết kế, bài trí đã giúp cho nhà cổ Quân Thắng trở nên ấn tượng và khác biệt trong mắt du khách. Ngôi nhà cũng giúp cho mọi người được trở về quá khứ huy hoàng trước đây, tìm hiểu sâu hơn về những giá trị truyền thống mang đậm bản sắc Việt.
Nguồn: Ban quản lý di tích
HTMLText_95B181B8_BB56_56CA_41D5_8E8B3A593716.html = NHÀ CỔ TẤN KÝ
Ngôi nhà này còn có tên hiệu buôn là "Tấn Ký" được xây dựng vào thế kỷ XIX, đây là một trong những ngôi nhà đẹp ở Hội An thu hút nhiều du khách tham quan. Các chi tiết trang trí trên hàng cột, đà và vách ngăn rất thanh nhã. Tường và bờ mái cũng được trang trí rất đẹp. Ngôi nhà này được xây dựng theo kiểu kiến trúc nhà hai tầng có mái hiên. Sàn gỗ ở giữa nếp nhà chính là kiểu sàn gỗ truyền thống ở Hội An. Nhà cổ Tấn Ký được cấp bằng di tích lịch sử văn hóa quốc gia vào năm 1990.
Di tích thuộc loại hình kiến trúc dân dụng (nhà ở) làm theo dạng hình ống gồm nhiều nếp nối nhau thông từ mặt phố Nguyển Thái Học sang mặt phố Bạch Đằng. Nếp I có 6 hàng cột tạo thành 3 gian nhà, hai gian hai bên rộng 2m gian giữa rộng 1,2m. Tất cả các chân đều đứng trên những tảng đá tròn, chạm hình hoa sen và văn kỷ bà khá trau chuốt, các cột hiên hình vuông xoi chỉ tròn 4 cạnh được lắp ghép bởi những thanh gỗ tạo thành mảng tường gỗ mặt tiền của ngôi nhà. Cửa chính ở giữa thông từ mặt phố trước sang mặt phố phía sau. Trên mí cửa có gắn 2 mắt cửa “hình xoáy âm dương lá đề”. Các cột quân và cột cái hình tròn có đường kính 30cm, ở nội thất của hếp này vì nóc được chia làm 2 phần: 1) Vì nóc sát hiên được kiến trúc theo kiểu “cột trốn kẻ chuyền” gồm 3 hàng cột cộng hàng cột hiên, phía trước tạo thành ở phần này có 3 hàng cột giữa ăn thông lên mái tạo thành sườn chính của nóc nhà có làm sàn gác. Hai gian 2 bên có những bức ván đố lụa và chạm con tiện làm thành 2 căn buồng dùng để thờ cúng ông bà, chính giữa ở trên cao đặt trang thờ phật. Ngay giữa lối đi, có thang lên gác phía trái. Từ dưới nhìn lên ngay lối cửa ra vào ta thấy trên sàn gác có làm 1 ô cửa nhỏ hình vuông kích thước 1m x 1m dùng để vận chuyển hàng hoá. 2) Kế tiếp hàng cột thứ 4 và thứ 5, khoảng cách 2 hàng cột này rộng 2,5m được kiến trúc theo kiểu “chồng rường giả thú”. ở phần này được chạm trổ khá công phu thể hiện bàn tay chạm khắc tài hoa của nghệ nhân xưa với đồ án trang trí “bát bửu mai lan cúc trúc”, các giả thú khắc chạm hình quả bí cách điệu rất đẹp làm ta khó phân biệt được đâu là trang trí, kiến trúc đâu là công năng. Mặt khác, giữa hàng cột thứ 5 và thứ 6 còn kết cấu “vì vỏ cua” với giá đở được chạm khắc hình tượng 2 thanh gướm đan chéo nhau và dải lụa bao quanh.
Vì vỏ cua này là 1 giải pháp mở rộng không gian ngôi nhà và cũng là nơi để trang trí đèn. Cái bẩy hiên chạm hình cá. - Nếp 2 chạy dọc theo sân trời gồm 2 tầng, kết cấu vì cũng theo kiểu chồng rường giả thú nhưng kích thước nhỏ hơn, 2 cây cột vuông đứng trên tảng đá vuông cùng với bờ tường tạo nên nếp 2 này. Các tai cột đều được chạm khắc hình con sóc chùm nho, quả đào, quả phật thủ, con dơi. Cửa ban công cửa gác làm theo kiểu thượng song hạ bảng bằng gỗ chạm hình tứ quý ( 4 con dơi bay quanh chữ quý ) - Nếp nhà thứ 3 lại xoay ngang, song song với nếp 1, gồm 4 hàng cột tạo thành, các cây cột đều ăn thông lên mái được kiến trúc kiểu kèo cầu cánh ác đơn giản, hoa văn trang trí ít hơn, các xà được xoi chỉ có sàn gác tầng 2 liền với gác của nếp 2. Hành lang lên gác được đặt ở nếp này. Ngay cửa vào của nếp này cũng được đôi mắt cửa theo hình xoáy âm dương lá đề. Bức vách gỗ ( sát sân trời ) có ô cửa sổ được khắc chạm cách điệu hình bức bình phong, giữa là con tiện, xung quanh bức bình phong chạm hình dơi, dải lụa. - Mái lợp ngói âm dương, có 2 tầng, đầu hồi uốn cong, nền lát bằng gạch Bát Tràng, nền hiên và sân lát đá thanh lớn.
Nguồn: Ban quản lý di tích
HTMLText_959DE13E_BB56_57C7_41CE_C95BECAA915D.html = NHÀ CỔ ĐỨC AN
Nhà cổ Đức An không chỉ là một kiến trúc đặc sắc mà còn là một dấu ấn lịch sử ở phố cổ Hội An, một chứng tích qua những thăng trầm thời cuộc của đất nước.
Nhà cổ Đức An có địa chỉ tại số 129 đường Trần Phú – trung tâm khu phố cổ Hội An – TP Hội An – tỉnh Quảng Nam. Công trình được xây dựng cách gần đây 190 năm – giữa thời vua Minh Mạng nhà Nguyễn năm 1830. Ngôi nhà do cụ tổ họ Phan để lại cho con cháu làm từ đường thờ cúng. Cho tới nay đã có 8 đời sinh ra và lớn lên ở ngôi nhà này.
Nhà cổ Đức An có cấu trúc hình ống như đa số các ngôi nhà ở phố cổ Hội An. Ngôi nhà có mặt tiền rộng 7m, ngày xưa dài 70m – phía trước hướng ra phố buôn bán, phía sau giáp sông; nhưng nay nhà chỉ còn 40m phần phía trước hướng về đường Trần Phú. Trước nhà có bố cục đăng đối với cửa đi ở giữa, hai bên là hai cửa sổ phục vụ việc buôn bán, phía trên cửa đi có hai mắt cửa là chi tiết rất điển hình của nhà cổ Hội An.
Chữ “Đức An” – tên ngôi nhà có nghĩa là “giữ gìn đạo đức để bình an”. Đức An cũng là tên hiệu sách do cụ tổ đời thứ 3 thành lập ở nơi đây từ cuối thế kỷ XIX. Đây là hiệu sách độc nhất, chuyên bán sách Hán Nôm và văn phòng phẩm của tỉnh Quảng Nam. Trong thời gian này, các nhà yêu nước kháng Pháp như Huỳnh Thúc Kháng, Phan Chu Trinh, Trần Quý Cáp… thường lui tới để mua và tìm đọc những cuốn sách có tư tưởng tiến bộ. Vào những năm đầu của thế kỷ XX, phong trào yêu nước kháng Pháp diễn ra rộng khắp tỉnh Quảng Nam và cả nước, nhà Đức An tiếp tục trở thành nơi phổ biến sách báo và văn thơ tiến bộ nhằm truyền bá chủ nghĩa yêu nước tới nhân dân và tầng lớp trí thức.
Năm 1908, phong trào chống thuế diễn ra tại Quảng Nam và các tỉnh miền Trung thất bại. Triều đình Huế bị khủng bố, các nhà lãnh đạo bị đày ra Côn Đảo, cụ Trần Quý Cáp bị tử hình tại Khánh Hòa. Nhà sách Đức An tạm thời dừng hoạt động và chuyển sang bán thuốc bắc. Đây nay gian ngoài căn nhà vẫn còn quầy thuốc của những năm xưa.
Đi qua gian ngoài được dùng để buôn bán là gian kế tiếp được sử dụng như một phòng khách, và là nơi thờ tự. Ở lối vào có tấm biển đề 3 chữ “Phan Tông Đường” (Từ đường dòng họ Phan). Năm 1923 một lần nữa nhà Đức An lại trở thành nơi gặp gỡ của những thanh niên trí thức yêu nước, nhiều sách báo tiến bộ vẫn được cất giấu, lưu giữ tại đây. Tháng 10/1927 tổ chức Việt Nam Thanh niên Cách mạng Hội An được thành lập tại nhà Đức An và chính là tiền thân của Đảng Cộng sản Hội An sau này.
Không chỉ là một địa chỉ cách mạng, nhà Đức An còn tự hào sinh ra nhà yêu nước Cao Hồng Lãnh. Ông sinh năm 1906, tên thật là Phan Hải Thâm, bí danh Năm Thêm; là con út đời thứ 4 trong gia đình. Chính ông là người chủ trì cuộc họp thành lập tổ chức Việt Nam Thanh niên Cách mạng Hội An tháng 10/1927. Cả cuộc đời của ông đi theo cách mạng qua các cuộc trường kỳ kháng chiến của dân tộc, giữ nhiều chức vụ trong Đảng và Nhà nước. Ông mất năm 2008 tại Hà Nội. Cao Hồng Lãnh là niềm tự hào của gia tộc họ Phan ở Hội An. Ảnh: Không gian tưởng niệm nhà cách mạng Cao Hồng Lãnh. Phía trên là tấm hoành phi đề 4 chữ “Biểu Lý Sơn Hà” (là một thành ngữ trong Tả truyện, ý chỉ trong có núi cao, ngoài có sông sâu, hình thành thành lũy tự nhiên).
Nhà cổ Đức An mang phong cách kiến trúc Việt, thường được thấy của cư dân phố thị gần biển giáp sông vào đầu thế kỷ XIX. Về tổng thể, nhà cổ Đức An là dạng nhà phố, nhà ống; song hệ khung nhà bằng gỗ là theo lối nhà rường ở miền Trung. Bao quanh hệ khung là tường xây gạch, mái nhà lợp ngói âm dương. Từ trước ra sau có nhiều lớp, xen kẽ giữa khối kiến trúc là những sân trong để lấy ánh sáng và thông thoáng. Ảnh: Tấm hoành phi đề 3 chữ “Mỹ Hoán Luân” – nghĩa là kiến trúc cao lớn, đẹp đẽ, tráng lệ.
Hệ khung gỗ nhà trước có kết cấu kiểu “chồng rường – giả thủ” và “mái chồng trụ đội” trải đều độ chịu lực và mở rộng không gian. Hệ khung này có khả năng chịu lực lớn từ tải trọng của hệ ngói âm dương.
Nhà giữa – là nơi sinh hoạt gia đình - cũng có hệ thống chồng rường nhưng là 2 mái chồng lên nhau, mái trên đè mái dưới, kéo ra tận phía sau tạo thành căn lầu lớn nối liền với sân trời nhà sau. Đây là một kiểu nhà độc nhất còn sót lại ở Hội An: “mái chồng mái trốn lầu”, là vì ngày xưa trong chế độ phong kiến dân thường không được xây nhà cao ở phía trước, và nhà phải thấp hơn kiệu quan; không được xây nhà cao tầng có lầu.
Nối giữa những lớp nhà là nhà cầu kế bên sân trời. Đây là nơi nghỉ ngơi, giải trí, đánh cờ, đọc sách, uống rượu… Các không gian liên thông không có cửa ngăn cách tạo nên sự thoáng đãng trong thị giác, giải quyết tốt vấn đề thông gió và chiếu sáng.
Nguồn: Ban quản lý di tích
HTMLText_953D1F76_BB56_4A47_41DC_693F945F3F89.html = NHÀ THỜ TỘC NGUYỄN TƯỜNG
Tên thường gọi: Nhà thờ tộc Nguyễn Tường Dinh Ông Lớn - Tên chữ: Nguyễn Tường Từ Đường, Di tích nằm ở số 10/19 đường Nguyễn Thị Minh Khai thuộc khu vực 4 phường Cẩm Phô Hội An. Nguyên đời ông Nguyễn Tường Vân là Binh Bộ Thượng Thư, làm quan từ thời Vua Gia Long người Quảng Ngãi đã chuyển gia đình đến lưu cư ở tại Hội An để sinh sống. Nếu tính đến nay, ở Hội An tộc Nguyễn Tường đã lưu truyền được 8 đời. Việc lập nhà thờ, thờ ông bà tổ tiên là hình thức phổ biến chung thuộc phong tục tập quán của người Việt Nam nên di tích được xây dựng cũng không ngoài lý do chung đó. Di tích hiện tồn được xây dựng năm nào không rõ nhưng căn cứ vào dấu vết kiến trúc và đợt trùng tu năm Duy Tân thứ 3 (1909) cùng với lịch sử của tộc ở Hội An ta có thể đoán định di tích được xây dựng vào TK 19. Đây là một nhà thờ tộc họ vốn có nhiều người làm quan lớn trong triều đình Nguyễn như Binh Bộ Thượng Thư Nguyễn Tường Vân, Hà Lâm viện thị giảng học sĩ Nguyễn Tường Vĩnh (thời Thiệu Trị Nguyên niên)... và đặc biệt tộc này đã sản sinh ra các vị Nguyễn Tường Tam (Nhất Linh), Nguyễn Tường Long (Hoàng Đạo) Nguyễn Tường Lân (Thạch Lam), những nhà văn nổi tiếng trong nhóm Tự Lực Văn Đoàn thời kỳ 30 - 45.
Di tích hiện nay bị án ngữ bởi số nhà 10 Nguyễn Thị Minh Khai nên diện tích sân rất chật hẹp và được xoay theo hướng Nam - Tây Nam. Đứng trước di tích ta sẽ thấy một tòa công trình cao ráo, đồ sộ (nền cao so với mặt đường là 1m), nền móng này được xây bằng đá vuông, toàn bộ mái được lợp ngói âm dương, rêu phong phủ kín, bờ nóc, bờ hồi được tô đắp mềm mại bởi hình thù uốn lượn khá đẹp mắt. Bước lên khỏi tam cấp là mái hiên, phần hiên này rộng khoảng 1m, hai đầu hồi của chái được xây tường nhô ra ngang bằng với mái hiên. Ngăn cách phần hiên với nội thất công trình là hệ thống 3 bộ cửa “thượng song hạ bản”, mỗi bộ 4 cánh.
Toàn bộ công trình gồm 3 gian 2 chái. Hệ thống vì kèo ở đây có sự kết hợp khá hài hòa độc đáo của nhiều kiểu kiến trúc trong 2 mái (mái trước và mái sau) trong toàn bộ công trình. Ba lòng nhà ở mái trước mỗi lòng lại có một kiểu kết cấu vì kèo khác nhau. Lòng nhất hệ vì kèo kiểu “cột trốn kẻ chuyền” đặt trên cột, trính liên kết gian theo kiểu khung cụi, lòng nhì hệ vì kèo theo kiểu “chồng rường giả thủ”. Thực tế công năng tránh mưa, nắng chỉ ở phần mái trước của hệ vì kèo này, còn mái sau của nó là mái giả, bởi mái trước của lòng nhất kéo dài tiếp nối với mái trước của lòng nhì. Ở lòng 3 lại theo lối mái thừa lưu (vì vỏ cua). Với sự kết hợp của nhiều loại kiểu vì kèo này đã cho phép mở rộng công trình mà không phải theo lối kẻ chuyền. Ở lòng nhì, giả thủ hình quả bầu, đấu hình quả bí khá sinh động. Hai đầu của rường được chạm nổi hình đầu giao, ở lòng ba, mái vỏ cua được tạo dáng chạm thủng hình hoa sen kết mái sau của công trình vẫn giữ theo phong cách hệ kèo phổ biến là kẻ chuyền (từ lòng nhất xuống lòng ba). Toàn bộ nội thất công trình còn được tôn thêm vẻ đẹp uy nghiêm, bề thế bởi hệ thống hoành phi, liễn đối sơn son thếp vàng và hệ thống bàn thờ ông bà tổ tiên ở chính giữa.
Nguồn: Ban quản lý di tích
HTMLText_95562FE6_BB56_4A47_41BD_F9432C60AE69.html = NHÀ THỜ TỘC TRẦN
Nhà thờ tộc Trần tại số 21 Lê Lợi là một trong những ngôi nhà cổ tại Hội An.
Ông Trần Thể Quang là cháu chắt đời thứ 13 và hiện đang trông coi ngôi nhà thờ cổ, kể lại: Cách đây 200 năm, ông sơ của ông – cụ Trần Tứ Nhạc là một vị quan thông minh, rất được vua Gia Long tin dùng.
Cuối năm 1802 vua cử ông và một số người khác đi sứ sang Tàu. Trước khi đi ông đã xây dựng nhà thờ tộc Trần cho con cháu mai sau và cũng để báo hiếu tổ tiên. Hiện nay gia đình vẫn còn giữ gìn hai di vật của ông là kiếm và bộ triện.
Nằm trong khu vườn rộng 1.500 m2 được bao bọc bằng bờ tường cao cùng cây cối xanh tươi và chịu ảnh hưởng bởi lối kiến trúc Á Đông mang phong cách Nhật Bản, Trung Hoa, ngôi nhà chia làm 2 phần: phần chính để thờ cúng và phần phụ bên cạnh để vị trưởng tộc cũng như khách ở. Giữa gian phòng khách và gian thờ cúng có một ngạch cửa dùng như chướng ngại vật, nhắc nhở mọi người khi vào bên trong phải cúi đầu làm lễ. Phía sau ngôi nhà là mảnh vườn với mô đất cao là nơi để ”chôn nhau cắt rốn” của dòng họ. Tất cả được xây dựng hài hòa, tuân thủ theo phép phong thủy nghiêm ngặt. Hằng năm, vào một ngày định kỳ, tất cả bà con trong dòng họ đều tụ tập lại cùng nhau hương khói để tỏ lòng biết ơn ông bà, tổ tiên. Sự gặp gỡ hằng năm như thế giúp mối quan hệ giữa các thành viên trong dòng họ ngày càng sâu sắc vì với thời gian, con cháu trong tộc sẽ ngày càng đông hơn cho nên sự củng cố nhà thờ càng thêm cần thiết.
Nguồn: Ban quản lý di tích
HTMLText_94CABB22_BB56_4BFF_41BE_047A7C3E22BF.html = NHÀ TRƯNG BÀY
VĂN HÓA NHẬT BẢN
Nhà Trưng bày Văn hóa Nhật Bản tọa lạc tại số 06 Nguyễn Thị Minh Khai, cách di tích Chùa Cầu chừng 30m. Theo nhiều nguồn tư liệu đáng tin cậy, khu vực này vốn là khu phố của các thương nhân Nhật Bản (Nhật Bản Đinh) với các hoạt động giao thương tấp nập vào cuối thế kỷ XVI, đầu thế kỷ XVII, là nơi mở đầu cho mối giao lưu văn hóa giữa Hội An, Việt Nam với xứ sở Phù Tang.
Ngôi nhà có niên đại hàng trăm năm tuổi, được xây theo dạng thức hình ống, kiểu xây nhà phổ biến ở thương cảng Hội An thời bấy giờ với 3 nếp nhà. Bộ khung nhà có kết cấu khá độc đáo với phần gác cao bằng gỗ và các hành lang rộng bao quanh, thể hiện sự phát triển về kiến trúc và sự giao lưu giữa các phong cách kiến trúc Á Ðông tại Hội An trong các thế kỷ trước đây. Hệ vì kèo chính được sử dụng là cột trốn kẻ chuyền, với lối kiến trúc khá đơn giản so với nhiều ngôi nhà khác tại Khu phố cổ, tuy nhiên không vì thế mà làm giảm đi nét đẹp của công trình. Di tích nhà số 06 Nguyễn Thị Minh Khai cung cấp nhiều thông tin có giá trị về lối sống của tầng lớp thương nhân tại thương cảng Hội An xưa.
Đây là nơi trưng bày các hình ảnh, hiện vật về quá trình bang giao khăng khít giữa Hội An nói riêng, Quảng Nam, Việt Nam nói chung với các địa phương của Nhật Bản cách đây hơn 400 năm; các gian hàng về lịch sử, văn hóa, du lịch và các sản phẩm thủ công mỹ nghệ của các địa phương có sự giao lưu mật thiết với Hội An, Quảng Nam từ trong quá khứ đến hiện tại như: tỉnh Nagasaki, thành phố Sakai tỉnh Osaka, thành phố Masusaka tỉnh Mie… Đặc biệt, đây còn là nơi tổ chức định kỳ nhiều hoạt động phong phú nhằm trải nghiệm văn hóa Nhật Bản như: Không gian trình diễn và thưởng thức Trà Đạo Nhật Bản, hoạt động gấp giấy Origami, làm búp bê thời tiết, vẽ mặt nạ Nhật Bản, tủ sách truyện tranh Nhật Bản… Nhà Trưng bày Văn hóa Nhật Bản góp phần giúp người dân và du khách cảm nhận rõ hơn về nền văn hóa Nhật Bản và sự giao lưu, gắn kết từ trong quá khứ của nhân dân hai nước hướng tới mối quan hệ đối tác chiến lược Việt Nam – Nhật Bản của ngày hôm nay.
Tọa lạc ngay vị trí trung tâm nếp nhà trước là chiếc kiệu do ông Sugi Ryotaro, nguyên đại sứ hữu nghị đặc biệt Việt Nam – Nhật Bản tặng. Ông Sugi Ryotaro sinh năm 1944 tại Kobe, Nhật Bản là một tên tuổi lớn của nền nghệ thuật xứ Phù Tang, nổi tiếng trong các mảng âm nhạc, điện ảnh, hội họa và hoạt động xã hội. Ông đến Việt Nam lần đầu năm 1989, bằng tình yêu với đất nước này ngay từ lần đầu gặp mặt, ông đã có hơn 30 năm gắn bó với Việt Nam trong các hoạt động thiện nguyện, quảng bá văn hóa, kết nối nhân dân hai nước Việt Nam – Nhật Bản. Ông hiện là cha nuôi của 152 em bé Việt Nam tại làng trẻ em Berla( Hà Nội). Với nhiều nỗ lực đưa nhân dân 2 nước Việt – Nhật xích lại gần nhau hơn, góp phần tạo nền tảng cho mối quan hệ sâu sắc giữa hai đất nước, nhà trưng bày dành 1 gian ở tầng 2 giới thiệu về Sugi Ryotaro và các hoạt động của ông tại Việt Nam.
Tầng 1 của ngôi nhà còn là nơi trưng bày bản chụp của các tư liệu lịch sử liên quan đến hệ thống thương mại Châu Ấn thuyền, kết nối Hội An, Đàng Trong với các địa phương của Nhật Bản. Hệ thống thương mại Châu Ấn thuyền được phát triển dưới triều Mạc phủ, bắt đầu từ năm 1553, Tokugawa Ieyasu đã có chủ trương thiết lập quan hệ hữu nghị với các nước thông qua việc phát triển các hoạt động thương mại. Chỉ những thuyền buôn có mang dấu đỏ (Châu Ấn) của Mạc phủ mới được xuất dương buôn bán với mục đích đảm bảo an toàn cho các tàu buôn Nhật và xác lập uy quyền của nhà Mạc phủ. Theo các tài liệu của Viện nghiên cứu quốc tế thuộc Đại học Nữ Chiêu Hòa (Nhật Bản). Từ 1600 đến 1635, trong số hơn 350 Châu ấn thuyền được cấp phép đi các nước Đông Nam Á, đã có 71 chiếc cập bến Hội An chứng tỏ mối quan hệ giao thương nồng ấm giữa Hội An và các địa phương của Nhật Bản. Ngay trung tâm gian nhà cầu là bản chụp của bức tranh “Giao chỉ quốc mậu dịch độ hải đồ” nổi tiếng, mô tả hành trình của tàu buôn Nhật thuộc dòng họ Chaya, một gia tộc hào thương có thế lực của Nhật Bản thời đó xuất bến từ Nagasaki đến Hội An, Đàng Trong buôn bán. Bức tranh mô tả chi tiết quang cảnh của Nagasaki và Hội An với phố Nhật, phố Khách, Phủ chúa… là tư liệu quan trọng minh chứng cho sự gắn kết về văn hóa, thương mại trong quá khứ. Bản gốc của bức tranh với chiều dài 4,98m hiện đang lưu giữ tại chùa Jomyo, tỉnh Nagoya.
Tầng 2 của ngôi nhà trưng bày các hình ảnh, hiện vật về các địa phương có nhiều gắn kết với Hội An trong quá khứ và hiên tại:
- Gian trưng bày tỉnh Nagasaki với các hình ảnh về lễ hội mùa thu Okunchi, một lễ hội dân gian của thành phố Nagasaki có truyền thống hơn 400 năm trong đấy cứ 7 năm 1 lần sẽ có phân cảnh tái hiện đám cưới của công nương Ngọc Hoa, con gái nuôi của chúa Nguyễn Phúc Nguyên với thương nhân Nhật Bản Araki Sotaro. Với nhiều đóng góp cho mối quan hệ bang giao giữa 2 nước, công nương Ngọc Hoa được người dân Nagasaki gọi thân mật bằng cái tên Anio-san và mối lương duyên giữa bà và thương nhân Araki Sotaro đến tận ngày nay vẫn được chúc phúc thông qua các nghi lễ tái hiện đám cưới. Trong suốt chiều dài lịch sử của mình, Nagasaki là nơi đón nhận sự giao thoa văn hóa giữa Nhật Bản và nhiều nền văn minh trên thế giới. Cư dân Nagasaki cũng nổi tiếng thân thiện, luôn tiếp đón các du khách đến đây bằng lòng hiếu khách cùng tinh thần hào sảng khi nhắc đến nền văn hóa, lịch sử và ẩm thực của địa phương. Một số đặc sản nổi tiếng của Nagasaki như rượu Shochu, rượu Sake, bánh Castella, mì Champon….
- Gian trưng bày thành phố Masusaka, tỉnh Mie: là một thành phố có truyền thống thương mại lâu đời của Nhật Bản với nhiều gia tộc buôn bán nổi tiếng. Masusaka cũng là một thành phố có nhiều nét tương đồng và có sự gắn kết với Hội An trong quá khứ. Một số địa điểm tham quan nổi tiếng như “khu phố thương nhân”có niên đại hơn 400 năm giúp du khách tìm hiểu về sự thịnh vượng thời hoàng kim của Masusaka. Một số sản phẩm nổi tiếng của thành phố như thịt bò Matsusaka và đặt biệt ngành dệt vải và may mặc kimono nổi tiếng cả nước Nhật, trong đấy nổi tiếng và được ưa chuộng nhất là loại vải chàm Matsusaka Momen với kỹ thuật dệt sọc dọc có nguồn gốc từ Đàng Trong của Việt Nam. Matsusaka Momen đặc trưng bởi kỹ thuật nhuộm những sắc chàm khác nhau và dệt nên những tấm vải cotton sọc xanh mang tính di sản, trở thành một minh chứng cho bề dày lịch sử của mối giao lưu văn hóa Việt – Nhật.
- Gian trưng bày thành phố Sakai, tỉnh Osaka: là một hải cảng quan trọng của Nhật Bản thời Trung đại, có nhiều mối quan hệ giao thương với thương cảng Hội An trong quá khứ và cũng là một trong những địa phương nước ngoài kết nghĩa sớm nhất với Hội An từ những năm 2000 của thế kỷ XX. Sakai là quê hương của GoSokukun, thị trưởng đầu tiên của khu phố Nhật tại Hội An. Hiện nay phần mộ của ông nằm tại phường Tân An, Hội An vẫn được nhân dân Hội An và con cháu ông ở Nhật Bản thường xuyên chăm sóc, phụng thờ như một biểu trưng cho tình hữu nghị giữa 2 địa phương. Sakai là thành phố của các khu lăng mộ Mozu Furuichi- di sản văn hóa thế giới, ngọn hải đăng gỗ… Là thành phố nổi tiếng với các ngành nghề sản xuất công nghiệp lâu đời của Nhật Bản, Sakai là một trong những trung tâm sản xuất dao rèn thủ công và đồ gia dụng bằng kim loại được ưu chuộng hàng đầu tại Nhật Bản. Đây cũng là địa phương nổi tiếng với các đồ thủ công nghiệp tinh xảo đặc biệt là nhang, vải Chusen, xe đạp Precision...
Nguồn: Ban quản lý di tích
HTMLText_948EB64D_BB56_5A4A_419C_2FEDCD8818A5.html = TỔNG QUAN HỆ THỐNG
HỘI QUÁN
Trong cộng đồng dân cư người Hoa (trước đây gọi là Hoa kiều, khác với người Hoa Minh Hương), ngoài các hình thức kiến trúc dân dụng (nhà ở...) có một dạng kiến trúc cộng đồng riêng biệt đó là: Hội quán - sản phẩm của sinh hoạt cộng đồng và tín ngưỡng của những người cùng quê. Gồm có các hội quán: Triều Châu, Hải Nam, Phúc Kiến, Quảng Đông và một hội quán chung là Dương Thương Hội quán.
Hình thức cơ bản của các Hội quán là một tổng thể gồm: 1 cổng lớn cũng chính là nhà tiền đình; tiếp đến là khoảng sân rộng có cây cảnh, hai bên có nhà Đông - nhà Tây; rồi đến phương đình (sảnh đón) đi liền với chánh điện; ngoài ra còn có một số công trình nhà phụ xung quanh 2 bên và phía sau, nhưng tất cả gắn liền với nhau thành một khuôn viên hình chữ Quốc khép kín. Sau này các hội quán đều xây thêm 1 lớp cổng tam quan tường rào ở phía trước nằm sát ra đường Trần Phú, Nguyễn Duy Hiệu như hiện nay.
Các hội quán với kết cấu chịu lực chủ yếu ở tường hai đầu hồi, kết hợp bộ khung nhà bằng gỗ với kích thước to lớn. Tuy bộ khung/sườn có kích thước lớn nhưng được kết cấu theo kiểu cơ bản là trính chồng - trụ đội - kết hợp tay ngai, đấu vòi, hay củng và đặc biệt với nhiều thủ pháp nghệ thuật chạm nổi, chạm thủng, soi chỉ... khá cầu kỳ, cùng sơn son - thiếp vàng... tạo cho bộ khung nhà vừa vững chắc, vừa có cảm giác nâng đỡ nhẹ nhàng, bay bổng. Chi tiết trên mái, các bờ hồi, bờ nóc với nhiều đường cong vắt lên, kết hợp các con giống, cẩn sành, sứ, gốm men màu... Tạo cho toàn bộ mái của công trình với nhiều sắc màu rực rỡ. Nhìn từ bên ngoài, điểm khác biệt cơ bản của các hội quán này với các công trình kiến trúc tín ngưỡng - tôn giáo khác ở Hội An chính là ở đây có quy mô kiến trúc rộng, đồng thời vươn lên theo chiều cao, kết hợp với hệ mái nhiều chiều, nhiều nhịp (tầng) uốn cong. Niên đại kiến trúc của các Hội quán đều ở vào thế kỷ XIX. Riêng hội quán Phúc Kiến và hội quán Dương Thương vốn được hình thành sớm hơn và vẫn giữ được nhiều chi tiết kiến trúc của các thế kỷ trước.
Nguồn: Ban quản lý di tích
HTMLText_056A10BA_4EEB_B533_41C8_E95A9A4D194C.html = TỔNG QUAN HỆ THỐNG CHÙA
Trong quá trình Nam tiến dưới thời các chúa Nguyễn, tuy không lấy Phật giáo làm quốc giáo như thời Lý - Trần, nhưng các chúa Nguyễn lại lấy Phật giáo làm chỗ dựa cho chính sách an dân trị quốc. Đi đến đâu người Việt cũng được chúa Nguyễn cho xây dựng chùa để thờ Phật. Đây là một vấn đề tất yếu, bởi lẽ tinh thần Phật giáo đã thấm sâu vào trong tư tưởng tình cảm của mỗi người dân Đại Việt. Vì thế, kể từ khi Thừa tuyên đạo Quảng Nam thành lập, chúng ta đã thấy có bóng dáng của những ngôi chùa cũng như các vị thiền sư đến đây hoằng hóa. Tại nơi đây, các dòng thiền bắt đầu được truyền bá và phát triển mạnh mẽ, nhưng để lại dấu ấn đặc biệt và tồn tại phát triển phải kể đến Thiền phái Lâm Tế với vai trò của Thiền sư Nguyên Thiều (1648 - 1728) và Thiền phái Tào Động với vai trò của Thiền sư Thích Đại Sán - Thạch Liêm (1633 - 1704).
Nguồn: Ban quản lý di tích
HTMLText_02F55916_4EEB_B4F0_41BC_1811EE5284E0.html = TỔNG QUAN HỆ THỐNG ĐÌNH
Đình là trung tâm tổ chức các hoạt động xã hội, văn hóa, tín ngưỡng của làng, là hình ảnh thân quen với rất nhiều người gắn với bao kỷ niệm vui buồn của cuộc sống. Đình làng ở Hội An xuất hiện muộn hơn so với vùng đồng bằng sông Hồng, gắn với quá trình di dân vào lập nên các làng xã ở Hội An.
Theo nhà nghiên cứu Nguyễn Chí Trung, ở Hội An vào khoảng nửa đầu thế kỷ XX trở đi, đình là tên gọi chung cho 2 thiết chế văn hóa làng - xã xưa, đình thờ thần (thổ thần và thủy thần) và từ đường nơi thờ các bậc tiền hiền - hậu hiền của làng. Dù lịch sử hình thành làng xã ở Hội An lâu đời nhưng kiến trúc đình làng được xây dựng và hoàn chỉnh vào cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX. Đặc biệt, ở Hội An, ngoài đình chung của làng, nhiều làng còn có đình ấp.
Về kiến trúc, tùy vào điều kiện cụ thể của từng làng/xã mà đình được xây dựng với quy mô khác nhau, tiền đình một gian hai chái hay ba gian hai chái hoặc năm gian hai chái, hậu tẩm chỉ một gian và được xây vút cao lên so với tiền đình. Đình có hoặc không có nhà đông, nhà tây (tả vu, hữu vu), tam quan và bình phong. Riêng đình Cẩm Phô, phía trước tiền đình có phương đình lộng lẫy giống như một số hội quán của người Hoa ở khu phố cổ Hội An. Đình được xây dựng với tường gạch dày, hệ khung chịu lực bằng gỗ, mái lợp ngói âm dương. Cột tròn, hệ vì kèo kiểu trính chồng trụ đội (Hội An tiên tự, đình ông Voi, Tụy tiên đường Minh Hương,..) hoặc kiểu cột trốn kẻ chuyền. Hệ cửa đi trước tiền đình cấu tạo kiểu "thượng song hạ bản". Bờ nóc, bờ chảy đắp giật cấp và trang trí các đề tài lưỡng long triều dương, tứ linh, hoa dây, chim chóc,¼ theo thủ pháp cẩn sành sứ. Diềm mái và bờ chảy phía trước của một số ngôi đình có gắn các đĩa sứ nhằm làm tăng thêm vẻ uy nghiêm, cổ kính, bề thế của ngôi đình.
Nguồn: Ban quản lý di tích
HTMLText_77FB4277_4EB8_5530_41D3_451A88EB1912.html = TỔNG QUAN HỘI AN
Di tích kiến trúc nghệ thuật ở Hội An là một bộ phận quan trọng cấu thành di sản văn hóa Hội An. Bộ phận di sản này được hình thành liên tục trong quá trình lịch sử và được các thế hệ cư dân Hội An gìn gữ, bảo tồn gần như nguyên vẹn cho đến ngày nay.
Theo kết quả khảo cứu, di tích kiến trúc nghệ thuật hiện có trên địa bàn thành phố Hội An chiếm số lượng cực kỳ lớn (hơn 1.329 di tích), chiếm trên 85% tổng số di tích nằm trong danh mục của Thành phố và thuộc nhiều loại hình khác nhau như đình, chùa, miếu, lăng, hội quán, nhà thờ tộc, mộ cổ, giếng cổ,... và nhà ở. Trong đó, có hơn 80% di tích là các ngôi nhà buôn ở phố, nhà vườn ở vùng ven, các nhà thờ tộc, đình, chùa được cấu thành từ hệ khung (cột, vì, kèo, xiên, trính, rui, lách...) bằng gỗ được chạm trổ theo nhiều kỹ thuật khác nhau và khá công phu. Bên cạnh đó, những di tích là giếng, mộ được cấu thành chủ yếu bằng gạch, tô vữa hợp chất vôi ghè vỏ hến.
Về mặt qui mô, các di tích kiến trúc nghệ thuật ở Hội An không có diện tích quá lớn, đồ sộ như nhiều nơi khác. Ngược lại các di tích kiến trúc nghệ thuật ở Hội An có qui mô nhỏ và vừa phân bố hết sức tập trung trong không gian nhỏ hẹp. Kết cấu những công trình kiến trúc truyền thống (chủ yếu là nhà ở, nhà thờ tộc, miếu, đình, chùa) thường là nhà 1 gian, 3 gian - hai chái, một tầng, hoặc là nhà phố hình ống.
Các công trình này thường được chạm trổ, điêu khắc, trang trí trên các bờ nóc, bờ chảy, ô hộc, bẩy hiên, đuôi kèo, bài trí hoành phi, liễn đối bằng các Hán tự, đồ án văn hoá truyền thống Việt Nam hoặc có ảnh hưởng của văn hoá Trung Hoa, Nhật Bản. Những chi tiết trang trí đó thể hiện ước mong cát tường, bình an, thịnh vượng của những nghệ nhân mộc/nề và của những chủ nhân xây dựng nên các công trình đó.
Mỗi loại hình mang một chức năng riêng, đặc điểm riêng, sắc thái riêng. Nghiên cứu lịch sử hình thành của mỗi di tích cũng góp phần làm bổ sung, làm sáng tỏ lịch sử hình thành cộng đồng dân cư, làng xã, lịch sử hình thành, phát triển thương cảng quốc tế Hội An, đô thị Hội An qua các thời kỳ. Bản thân mỗi di tích cũng thể hiện rõ nét sự giao lưu tiếp biến văn hóa với các nền văn hóa Nhật Bản, Trung Hoa, Phương Tây,…
Điểm đặc biệt là các di tích kiến trúc nghệ thuật này hiện là những di sản văn hóa sống, đang đóng vai trò hết sức quan trọng trong đời sống sinh hoạt hàng ngày hoặc trong đời sống văn hóa tín ngưỡng, tâm linh của người dân trong Khu phố cổ.
Là những di sản văn hóa sống chứa đựng những thông tin về giá trị lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng nên các di tích kiến trúc nghệ thuật đã góp phần làm tăng thêm tính đa dạng, độc đáo, vẻ đẹp riêng có, không trùng lặp của di sản văn hóa Hội An.
Nguồn: Ban quản lý di tích
HTMLText_95C942EE_BB56_5A47_41CA_1C65118EA658.html = TỔNG QUAN NHÀ CỔ
Nhà Phố là một bộ phận cơ bản cấu thành quần thể kiến trúc Khu phố cố Hội An - phố buôn bán, phân bố chủ yếu ở 3 phường nội thị hiện nay là: Minh An, Cẩm Phô, Sơn Phong; bao gồm các đường /phố song song chạy theo hướng Đông - Tây có tên hiện nay và tên gọi cũ/thời Pháp thuộc là: Trần Phú/ Rue du pond de Japonnais; Nguyễn Thái Học/ Rue de Cantonnais; Bạch Đằng/ Quai Phúc Kiến; Phan Chu Trinh/ Rue Minh Hương; Nguyễn Thị Minh Khai/ Rue Khải Định. Và một số đường cắt ngang: Trần Quý Cáp/Place du Marche; Lê Lợi/ Rue Hội An; Hoàng Văn Thụ, Hai Bà Trưng (đoạn từ Trần Phú đến ngã tư Phan Chu Trinh) và Nguyễn Huệ.
Về cơ bản nhà phố điển hình có không gian kiến trúc được mở rộng cả về hai phía trước và sau trong một không gian hình ống. Bố cục mặt bằng thông thường gồm nếp nhà phía trước là nơi buôn bán, giao dịch, nó được tạo nên bởi một nhà kép (hai bộ khung, vì nóc nhưng chỉ một hệ mái), Tiếp theo là khoảng sân trời với nhà cầu/ nối có hệ mái xoay ngang lại, tiếp với nếp nhà sau ở khoảng “sân trời/ giếng trời” với chức năng “lấy ánh sáng, gió - thoát khí”, nới đây thường hay có những bức bình phong, hồ non bộ, cây cảnh, tiểu cảnh rất “nên thơ - trữ tình”. Nếp nhà sau là nơi chứa hàng và sinh họat của gia đình. Kết thúc là một khoảng sân sau, kết hợp bố trí khu bếp, vệ sinh... với một cửa thông ra mặt đường/ phố phía sau hoặc là đường bờ sông/hay sông. Mái của các nếp nhà nối với nhau bằng hệ thống máng xối. Kết cấu chịu lực của ngôi nhà chủ yếu bằng khung gỗ, với kèo, cột, trính, xuyên chia thành 3 gian với lối đi ở giữa. Hệ thống tường bao quanh chỉ có chức năng chính là bao che, ngăn cách giữa các nhà với nhau và chống hỏa hoạn lây lan. Tuy nhiên, cũng có một số ít ngôi nhà do chiều ngang (mặt tiền) theo tuyến đường/ phố nhà hẹp nên hoàn toàn tường chịu lực, không có kèo, cột, trính... Hệ thống đòn đông/ nóc, đòn tay gác thẳng lên tường đầu hồi để lợp mái. Toàn bộ mái của ngôi nhà lợp ngói âm dương, bờ nóc, bờ hồi ít trang trí nhưng được tạo thành với những đường nét uốn cong rất mềm mại, uyển chuyển - đây cũng là một chi tiết kiến trúc độc đáo ở Hội An.
Từ giữa thế kỷ XIX trở về trước nhà phố chỉ được làm 1 tầng (trệt) hoặc 1 tầng với gác thấp có mái giật cấp (mái “cổ diêm”), đến nửa cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX mới phổ biến nhà 2 tầng. Nhìn chung, kết cấu vài/ vì kèo với các hình thức chủ yếu: “kẻ chuyền”; “Cột trốn - kẻ chuyền”; “ kèo suốt”; “thượng kèo - hạ kẻ”; vài/ vì chồng hoặc “trính chồng - trụ đội” (theo kết quả điều tra ở Hội An cho biết - đối với loại kèo “trính chồng - trụ đội” rất nhiều người dân trong khu phố cổ đều gọi là “trính Nhật Bản”). Đặc biệt, “bẩy hiên”, “kèo hiên” với khá nhiều kiểu dáng độc đáo. Điểm đáng chú ý là trong 1 ngôi nhà gồm nhiều nếp khác nhau thì luôn có sự kết hợp khá hợp lý, uyển chuyển giữa các kiểu vì/ vài kèo (nêu trên) vơi nhau. Có rất nhiều ngôi nhà trên từng cấu kiện kiến trúc: kèo, trính, bẩy hiên, kèo hiên... được chạm trổ rất tinh xảo. Mặt tiền ngôi nhà rất phổ biến với kiểu “ván xáng - cửa bản” gồm một bộ cửa đi ở gian giữa, ván xáng ở gian 2 bên hoặc những nhà có mặt tiền hẹp thì 1 cửa đi hai cánh một bên và một bên là ván xáng, ván xáng khi dựng/ ghép lại thành vách/ tường ngăn giữa trong nhà với bên ngoài, nhưng khi mở ra đó cũng chính là những tấm ván để trải ra thành sạp bán hàng. Có thể nói nét độc đáo trên mặt tiền công trình kiến trúc ở Hội An đó là “đôi mắt cửa”.
Theo nhà nghiên cứu/ giáo sư Nguyễn Bạt Tụy “thực ra thì các then kia mới cần thiết, vì nó dùng để gò đố cửa vào bổ cửa, và con mắt cửa thì chỉ đóng vai trò 1 đầu con tán, to loe mà thôi. Nhưng có lẽ để tăng phần diêm dúa cho mặt tiền ngôi nhà nên lâu dần người ta chạm trổ nó cho dễ coi, thậm chí còn gán cho nó 1 giá trị kém cái đòn đông một bậc mà thôi” (Thứ nhất đòn đông - thứ nhì mắt cửa). Lý giải về nguồn gốc của “mắt cửa” chắc hẳn còn phải tiếp tục nghiên cứu vì như chúng ta nhận thấy tất cả các ghe/ thuyền trên sông nước - biển ở Hội An, và nhiều tỉnh ở phía Nam Việt Nam đều có hình tượng “đôi mắt”. Hay tại các di tích đền tháp của cư dân Chàm cũng có hình ảnh - chi tiết này và một thực tế những đôi “mắt cửa” ở Hội An đã trở thành vật linh thiêng. Vào các ngày lễ tết, đều được người ta tháo ra, lau chùi sạch sẽ, rồi cắt một tấm vải điều, vuông mới, khoét lỗ, trịnh trọng lồng vào khe rồi lắp lại, để vậy suốt năm. Cùng với “ngưỡng cửa”, “đôi mắt cửa” phải chăng mang nặng tính triết lý sâu sắc về nét ứng xử, khi đi - về hay ra - vào ngôi nhà của cư dân Hội An trong lịch sử (?). Đồng thời, ở Hội An theo thống kê có hơn 20 loại khác nhau, nhưng phổ biến hai loại: Hoa cúc - lá đề; hay Lưỡng nghi/âm dương-bát quái. Tựu trung đều thể hiện nét tín ngưỡng của mỗi gia đình về phật hay thần hoặc thánh (lão giáo).
Mặc dù, theo nhiều nguồn tư liệu lịch sử cho biết, phố/ thị Hội An niên đại xây dựng có từ đầu thế kỷ XVII nhưng căn cứ trên hiện trạng kiến trúc “nhà phố” thì về căn bản có niên đại vào thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX. Tuy nhiên, trên từng hạng mục, chi tiết kiến trúc ở từng ngôi nhà vẫn còn đọng lại những dấu ấn của các thế kỷ trước. Và “nhà phố” ở Hội An còn có khá nhiều công trình kiến trúc kiểu Pháp hoặc có sự kết hợp khá nhuần nhuyễn hài hòa giữa kiến trúc Việt - Hoa - Nhật - Pháp mà chúng ta rất khó tách bạch, chính vì thế nó tạo nên một đặc trưng kiến trúc “nhà phố” ở Hội An.
Nguồn: Ban quản lý di tích
HTMLText_95415059_BB56_564D_41D8_AC564CB9AE28.html = TỔNG QUAN NHÀ THỜ TỘC
Trong di sản kiến trúc ở Hội An, nhà thờ tộc họ chiếm số lượng không nhỏ. Đây là công trình kiến trúc thờ tự các bậc Tiền hiền và hậu hiền của mỗi tộc, là thiết chế văn hóa quan trọng của tộc họ. Một số di tích tín ngưỡng nhà thờ tộc họ có niên đại hình thành cách đây đến 200 năm. Trong đó, có nhiều nhà thờ tộc thờ các vị Thủy tổ là Tiền hiền của các làng xã được thành lập sớm ở Hội An như làng Cẩm Phô, Thanh Hà, Thanh Châu, Kim Bồng, Đế Võng... (Nhà thờ tộc Phan Xuân làng Kim Bồng; Nhà thờ tộc Trần Thanh, Nhà thờ tộc Trần Trung ở làng Cẩm Phô...). Một số nhà thờ tộc trong Khu phố cổ lại thờ các vị thủy tổ của tộc là những người có công đóng góp vào sự phát triển của thương cảng Hội An thời kỳ phồn thịnh hay một số vị chức sắc, một số vị khoa bảng của làng Cẩm Phô, Minh Hương như Nhà thờ tộc Nguyễn Tường, Nhà thờ tộc Trương (Đôn Mục đường), Nhà thờ tộc Trương (Đôn Hậu), Nhà thờ tộc La...
Giá trị nghệ thuật, văn hóa của ngôi nhà thờ tùy thuộc vào điều kiện riêng của từng tộc họ. Trên bình diện tổng thể, nhà thờ tộc ở Hội An cấu tạo chủ yếu kiểu chữ nhất và không có nhà đông, nhà tây. Một số ít cấu tạo kiểu chữ nhị như nhà thờ tộc Đỗ ở Cẩm Kim,... hoặc có nhà đông nhà tây như nhà thờ tộc Trần ở khối An Thái và tộc Trương ở khối An Thắng, phường Minh An. Nhà thờ có tường xây bằng gạch, cột gỗ tròn đặt trên đá táng. Vì kèo có nhiều loại gồm cột trốn kẻ chuyền, trính chồng trụ đội, vì vỏ cua. Một số ngôi nhà thờ kết hợp giữa trính chồng trụ đội với vì vỏ cua và vì kẻ chuyền tạo nên giá trị nghệ thuật đặc sắc của ngôi nhà thờ. Bẩy hiên của một số ngôi nhà thờ được chạm trổ cầu kỳ hình con cá vẫy đuôi đỡ đòn tay chân thổ. Mái lợp ngói âm dương và cũng được trang trí công phu đề tài lưỡng long tranh châu, các con vật trong bộ tứ linh. Vẻ đẹp kiến trúc kết hợp với hệ thống trang trí nội thất như hoành phi, liễn đối và hệ thống thờ tự càng làm cho ngôi nhà thờ tăng thêm phần tôn kính, linh thiêng.
Nguồn: Ban quản lý di tích
HTMLText_8BA8BD9A_BB2A_4ECF_41D9_972955B1D24B.html = TỤY TIÊN ĐƯỜNG MINH HƯƠNG
Di tích được xây dựng vào khoảng cuối năm 1725 và đã trải qua nhiều lần trùng tu. Đây là nơi thờ các vị tiền hiền, hậu hiền sáng lập làng Minh Hương vào thế kỷ XVII, XVIII gồm Thập lão, Lục tánh, Tam gia và các vị tiền nhân đã qua đời. Di tích có kết cấu gồm tiền đường, nhà đông, nhà tây, hậu tẩm, mái lợp ngói âm dương, các chi tiết kiến trúc đều được chạm trổ sắc sảo theo nhiều đồ án văn hóa truyền thống. Di tích được xếp hạng di tích lịch sử văn hóa quốc gia năm 1993.
Chủ nhân của công trình kiến trúc tín ngưỡng này là một bộ phận cư dân người Hoa (nay là người Việt gốc Hoa) ở Hội An. Bộ phận cư dân này có lịch sử khá lâu đời. Được bắt đầu bởi sự di cư của họ và một số tỉnh phía Nam Trung Quốc, trên con đường tìm kiếm thị trường làm ăn sinh sống, đến định cư ở đây vào cuối thế kỉ XVI đầu thế kỉ XVII.
Đặc biệt nữa đầu thế kỉ XVII, thời Minh mạt Thánh sơ tức thời kỳ nhà Mãn Thanh xâm lược Trung Quốc đánh đổ Nhà Minh - chấm dứt khoảng 1645. Những cựu thần, di thần của nhà Minh đã di cư, tị nạn chính trị ồ ạt đến Hội An cư trú lâu dần thành định cư. Khoảng thời điểm này, họ được phép của chúa nhà Nguyễn cho phép lập làng, lấy hiệu là Minh Hương (khoảng 1644 - 1653). - Cùng với sự lập làng (xã) một loạt các công trình di tích thờ cúng tín ngưỡng tôn giáo của người Hoa được xây dựng, trong đó có Minh Hương Tụy Tiên Đường, đây là nơi thờ cúng các bậc tiền hiền, hậu hiền có công khai sáng, kế tục mở mang phát triển làng Minh Hương như: Thục Lão, Lục Tính, Tam Gia và bà Ngô Thị Lành, nhà sư Lương Huệ Hồng. - Theo nhiều nguồn tài liệu: bia ký, giấy tờ của Minh Hương tam bảo vụ để lại đã cho biết di tích này được xây dựng vào khoản năm 1725 và qua nhiều lần trùng tu (1820 - 1849 - 1905 - 1953 - 1970).
Di tích được xây dựng theo kiểu chữ quốc, nằm trên một khoảng đất rộng giáp với đường cái và kiến trúc lùi sâu vào trong, quay mặt về hướng Nam. - Khuôn viên di tích ngăn cách với đường Trần Phú bởi một bờ tường bằng vôi lớn (cao 2m). Tiếp đến là một khoản sân rộng (cao 20m x 8m) được trán cimen. Tiền đường là một nếp nhà lớn đồ sộ, hai bên xây tường kín, có trang trí 6 cửa vuông lớn phổ biến của các kiến trúc Hội An. Giữa là lối vào được lắp bằng một cửa (Thượng song hạ bản) (4 cánh). Mỗi bản là một bức chạm trổ hình muôn thú và cảnh vật. Kết cấu tiền đường gồm hai hình cột hình tròn (đường kính 20 - 30cm) kết hợp với hai hàng cột sát tường. Hệ vì kèo lòng nhất theo kiểu chồng rường giả thủ, xuống tiếp hai mái là liên kết chồng đấu côn sơn: nghệ thuật trang trí đơn giản, chỉ chạm trổ ở côn sơn, đầu dư và bẩy hiên. Kèo cột bồ nhẵn theo dạng gỗ tròn đơn giản. Giữa tiền đường và chánh điện là 1 khoảng sân hẹp. Chính điện có kết cấu kèo cột theo kiểu kèo suốt, nhưng mái được nâng cao tạo cho không gian nội thất thoáng rộng. Cột xây có đắp nổi hình rồng leo cuốn quanh cốt từ dưới lên. Nhìn chung, gian chính diện kiểu thức kiến trúc, trang trí mỹ thuật, vật liệu xây dựng thể hiện rất rõ đây là 1 phần công trình do đợt trùng tạo vào khoảng các năm 1953, 1970.
Nguồn: Ban quản lý di tích
HTMLText_02A35462_4EEB_BD53_41CE_966FE2227C95.html = ĐÌNH CẨM PHÔ
Đình Cẩm Phô có lịch sử hình thành lâu đời, vào thế kỉ XV. Đây chính là di tích đình làng hình thành sớm nhất tại Hội An do cư dân làng Cẩm Phô xây dựng nên. Hội An là vùng đất thương nghiệp nhưng người dân vẫn giữ nét văn hóa truyền thống thờ tự Thành hoàng làng và sinh hoạt chính trị tại đình làng.
Đến nay đình Cẩm Phô được bảo tồn gần như nguyên vẹn về tính lịch sử, văn hóa cũng như kiến trúc mỹ quan. Ngoài ra đình Cẩm Phô còn phản ánh rõ nét tài hoa nghệ thuật của những nghệ nhân Kim Bồng xưa trên mảnh đất thương cảng lớn bậc nhất xứ Đàng trong Việt Nam.
Từ thế kỉ 19 trở về trước, làng Cẩm Phô rộng lớn đã đóng vai trò quan trọng trong hoạt động thương nghiệp của thương cảng Hội An. Đình tọa lạc số 52 Nguyễn Thị Minh Khai. Năm 1818, Gia Long thứ 17 đình được trùng tu lớn và có hình dáng khang trang như bây giờ. Tiền hiền của làng gồm các tộc lớn Huỳnh,Trần, Lê, Nguyễn. Đến năm Thành Thái thứ 9 (1897) trùng tu hoàn thiện thêm nhà Đông và nhà Tây. Từ đây, đình Cẩm Phô có tên chữ là CẨM PHÔ HƯƠNG HIỀN.
Đình có kiến trúc hoàn chỉnh, tiêu biểu với không gian cây đa, giếng nước, sân đình và bố trí mặt bằng gồm bái đình ở giữa, phương đình phía trước kết hợp với nhà đông, tây hai bên. Đình xây về hướng đông nam, theo hình chữ đinh.
Từ ngoài đường Nguyễn Thị Minh Khai nhìn vào đình có tam quan lớn xây bằng gạch, trên đỉnh hai trụ biểu gắn chìm tạo hình hai búp sen nở và hai quả cầu lớn. Bên dưới ghi: Cẩm Phô Hương Hiền. Tiền đình được xây dựng theo kiểu 4 mái, mỗi đầu kèo đều có chạm hình “lồng đèn”, ở giữa có bức hoành “Hương Hiền tự”.
Nối tiếp tiền đình là chính điện gồm 5 gian, mỗi gian được ngăn cách bởi những hàng cột và hệ tường cao giáp nóc, đồng thời tạo thành 3 lối đi hình bán nguyệt. Ba gian giữa có bàn hương án chạm trổ chi tiết. Hai bên tiền đình là nhà đông, nhà tây dựng theo kiểu nhà ba gian. Bờ nóc chạm hình chim phượng chầu mặt nguyệt, mái lợp ngói âm dương.
Tháng 3/1994, các nhà khảo cổ học thuộc trường Nữ Chiêu Hòa Nhật Bản phối hợp với Trung tâm Quản lý Bảo tồn Di sản Hội An đào thám sát di chỉ trước sân đình với diện tích 6m2. Tại đây, dưới độ sâu 1,3m đã tìm thấy dấu vết của một rãnh nước cổ. Trong lòng rãnh nước tìm thấy nhiều gốm sứ Nhật Bản (Hizen), Trung Quốc và gốm sành Việt Nam thế kỷ 16,17. Những tài liệu thu được qua 3 cuộc đào thám sát ở đình Cẩm Phô khẳng định khu vực này đã có cư dân cư trú từ cuối thế kỷ 16 và trở nên đông đúc hơn vào thế kỷ 17, tương ứng với thời kỳ hưng thịnh đầu tiên của Đô Thị - Thương cảng cổ Hội An.
Đình Cẩm Phô có chức năng thờ cúng Thành hoàng làng, các vị thần sông nước, Tiền hiền Hậu hiền trong vai trò trung tâm tín ngưỡng. Tiếp theo giữ vai trò trung tâm hành chính và sau cùng là nơi tổ chức các hoạt động lễ hội, trung tâm sinh hoạt văn hóa của cộng đồng cư dân làng. Hàng năm làng tổ chức hai kỳ lễ lớn vào sau Tết Nguyên Đán và tháng tám, thường gọi Lệ Xuân kỳ Thu tế. Dân làng tụ hội đông đủ để dự cúng tế làm lễ rước Long Chu, Xô Cộ, coi hát bội và tổ chức các trò chơi dân gian.
Nguồn: Ban quản lý di tích
HTMLText_028895B0_4EEB_BFCF_41C9_6B56A717D21B.html = ĐÌNH HỘI AN
Đình Hội An, dân gian quen gọi là đình Ông Voi hay đình làng Hội, là điểm sinh hoạt cộng đồng, nơi hội họp, giải quyết mọi việc trong làng/xã Hội An, và là nơi thực hành tín ngưỡng dân gian quan trọng trong cộng đồng cư dân của làng. Đình Hội An được xây dựng vào thế kỷ XVIII, đến năm Thành Thái thứ 19 (1907), do ảnh hưởng mở đường (đường Lê Lợi hiện nay) nên đình được dời sang vị trí này. Năm 1942, phần tiền đường được xây thêm, hình thành bố cục ngôi đình cho đến nay.
Ngôi đình có quy mô lớn với mặt bằng kiểu chữ "Khẩu - 口”. Hệ thống cột ở mặt tiền chính điện, nhà đông nhà tây làm bằng đá nguyên khối được khắc chạm các cặp câu đối Hán Nôm. Các chi tiết kiến trúc được chạm trổ tỉ mỉ, sắc nét. Đặc biệt, hậu tẩm của đình được xây dựng với kết cấu hai tầng. Đây là kiểu hậu tẩm duy nhất ở Hội An và hiếm gặp ở nơi khác. Bố cục, kết cấu kiến trúc đình vừa mang yếu tố truyền thống đình làng người Việt vùng nông thôn, vừa có sắc thái kiến trúc phố thị gắn với hoạt động thương nghiệp - ngoại thương của cư dân làng Hội An.
Hệ thống thờ tự tại đình Hội An đặc sắc hơn so với các đình làng/xã khác. Đình thờ vị chủ thần Đại Càn và một số vị thần bảo hộ mang yếu tố sông nước để phù hộ cho cư dân liên quan đến ngư nghiệp và thương mại, thể hiện sự kết nối văn hoá giữa các vùng miền và ngành nghề.
Bên trong sân đình còn có một ngôi miếu ba gian thờ vị Thành Hoàng, Ba Bà, và các vị Ngũ Hành. Hai thiết chế tín ngưỡng đình và miếu xuất hiện trong cùng một khuôn viên là một đặc điểm rất hiếm gặp so với các nơi khác.
Với những nỗ lực trong công tác quản lý, bảo tồn, phục hồi và phát huy giá trị di tích của chính quyền thành phố Hội An và sự chung tay của tập thể cộng đồng địa phương, đình Hội An đã được xếp hạng di tích cấp tỉnh vào ngày 15/12/2021.
Nguồn: Ban quản lý di tích
HTMLText_055A8338_4EEB_BB3F_41D1_87BE1AF039BC.html = ĐÌNH TU LỄ
Đình ấp Tu Lễ - số 169 đường Trần Hưng Đạo - khối Tu Lễ - phường Cẩm Phô
Đình được xây dựng vào năm Duy Tân thứ 2 (1908), đã qua các lần tu bổ chính. Trải qua thời gian, dưới tác động bởi các điều kiện bất lợi của tự nhiên cũng như những biến thiên của xã hội, ngôi đình liên tục bị xuống cấp và đã được các thế hệ cư dân trong ấp góp công, góp của tu bổ nhiều lần. Tiêu biểu là vào năm 1937 dưới thời vua Bảo Đại (Bảo Đại thập nhị niên) và lần tu bổ gần đây nhất là vào năm 1995. Đình thờ Thành hoàng, các vị thần liên quan đến sông nước và các vị tiền hiền, hậu hiền của ấp. Di tích được xếp hạng di tích cấp tỉnh năm 2008.
Nguồn: Ban quản lý di tích
HTMLText_05759214_4EEB_B4F7_41C6_1198695F4B4E.html = ĐÌNH XUÂN MỸ
Phường nghề thủ công Xuân Mỹ vào thế kỷ XVII, XVIII chuyên làm vôi, gạch, đồ mỹ nghệ như lược, kẹp bằng sừng. Đình Xuân Mỹ do dân phường nghề Xuân Mỹ đóng góp tiền của tạo dựng. Đình được tôn tạo vào năm 1903 với kiến trúc kiểu "tiền đình, hậu tẩm", kết hợp với miếu Lục Vị, nhà bia, cây đa, bến nước. Ngôi đình cung cấp nhiều thông tin về quá trình tụ cư lập làng, phát triển ngành nghề thủ công ở ngoại vi thương cảng Hội An xưa. Di tích được xếp hạng di tích lịch sử văn hóa quốc gia năm 1993.
Nguồn: Ban quản lý di tích
HTMLText_6576EBA5_7CD9_980C_41D8_AAEA16C6F1ED.html = VÕ MIẾU
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit. Aenean commodo ligula eget dolor. Aenean massa. Cum sociis natoque penatibus et magnis dis parturient montes, nascetur ridiculus mus. Donec quam felis, ultricies nec, pellentesque eu, pretium quis, sem. Nulla consequat massa quis enim. Donec pede justo, fringilla vel, aliquet nec, vulputate eget, arcu. In enim justo, rhoncus ut, imperdiet a, venenatis vitae, justo. Nullam dictum felis eu pede mollis pretium. Integer tincidunt. Cras dapibus.
HTMLText_D9270F76_C00E_5E18_41E5_11F21680C56C.html =
HTMLText_D99BAA1C_C00E_4608_41DF_9F11FEE7EEE3.html =
HTMLText_F4BB53FA_C00E_4608_41E6_E641C321EFF7.html =
HTMLText_D971A7FE_C00E_4E08_41C5_947CDCCE2DCD.html = BẢO TÀNG NGHỀ Y TRUYỀN THỐNG
HTMLText_D98ED910_C00E_4219_41DD_E345117008D3.html = BẢO TÀNG VĂN HÓA DÂN GIAN
HTMLText_D9A89B19_C00E_4608_41D4_E0A3A55C2013.html = BẢO TÀNG VĂN HÓA SA HUỲNH
HTMLText_0362A153_4EA8_7771_41CE_7E8ED5CC7F71.html =
HTMLText_7BF49218_524D_0D62_41D2_8742B1A45B3D.html =
HTMLText_03404EE0_4EA8_4D50_41B8_BD26743ACFDA.html =
HTMLText_00945234_4EA8_7537_41C4_783755C6AA78.html =
HTMLText_0374EFB4_4EA8_4B37_41A5_539FC7D17238.html =
HTMLText_008F2308_4EA8_74DF_41A3_EEDF831A92C8.html = CHÙA ÔNG (MIẾU QUAN CÔNG)
HTMLText_DB366D51_C00E_4218_41E3_9EFF970650EA.html =
HTMLText_DB5C4EDB_C00E_7E0F_41DA_A4958EF56EAE.html =
HTMLText_DB022CCA_C00E_4209_41DD_42C45CC61E0D.html =
HTMLText_D8F70DCD_C00E_4208_41E1_8D5EE52004A7.html =
HTMLText_D95DD4A0_C00E_4238_41CF_309E80AE4383.html =
HTMLText_D9B84C3B_C00E_4208_41D9_F39E87554216.html =
HTMLText_00BC33F1_4EA8_7B31_41CF_CE66B8EA611A.html =
HTMLText_D9241A4E_C00F_C608_41D5_378B516538BE.html =
HTMLText_8197F9BF_C006_4208_41C1_27387F967BC2.html =
HTMLText_DA265374_C00F_C618_419E_42412C26DC7D.html =
HTMLText_1D2B3A6F_2D74_5015_417E_78D95D21AC9C.html =
HTMLText_00DA7679_4EA8_7D30_41C6_507865FCA85F.html =
HTMLText_DA60F68C_C00F_CE08_41E0_C987D53B59E1.html =
HTMLText_DA5C656D_C00F_C208_41BD_7B594BEFEE20.html = HỘI QUÁN NGŨ BANG (DƯƠNG THƯƠNG)
HTMLText_D92EC966_C00F_C238_41E7_CAC122E1049D.html =
HTMLText_DA723795_C00F_CE1B_41D6_1030DCAC314C.html =
HTMLText_D916A89E_C00F_C208_41C4_A5C0EFCBDC16.html =
HTMLText_D943A348_C00E_4608_41E6_F6E32B831517.html =
HTMLText_D930F0C9_C00E_4208_41E1_3BA26EBFD7FE.html =
HTMLText_D949120B_C00E_4608_41C6_D3A80B773933.html =
HTMLText_D968F5AF_C00E_4208_41C0_225E68352E8C.html = NHÀ BIỂU DIỄN NGHỆ THUẬT CỔ TRUYỀN
HTMLText_DA14D270_C00F_C618_41E6_3799C6460529.html =
HTMLText_D9ECFF57_C00F_BE07_41B6_764DC72C476E.html =
HTMLText_DA01E146_C00F_C278_41E3_6E9B6DBC58D3.html =
HTMLText_D9FEE04B_C00F_C208_41C4_A9CB0195FF63.html =
HTMLText_D9C94D43_C00E_4278_41E7_969AF9A3F612.html =
HTMLText_D9DBBE56_C00F_BE18_41C7_EAE7AAE0E349.html =
HTMLText_D96356CB_C00E_4E08_41E7_F7FA21959F87.html = NHÀ TRƯNG BÀY VĂN HÓA NHẬT BẢN
HTMLText_036FC077_4EA8_7531_41D2_9D893B9E5C84.html =
HTMLText_DB10FC60_C00E_4238_41DA_1C76B7DA5D23.html =
HTMLText_DAE01BD7_C00E_4618_41DF_A540B0178273.html =
HTMLText_778E5F1B_4EB8_4CF0_41D2_D8E397E5F1DF.html =
HTMLText_DA49B473_C00F_C218_41E2_35C53110E1F9.html = TỤY TIÊN ĐƯỜNG MINH HƯƠNG
HTMLText_DA4F4ECE_900E_DF22_41DE_D8BAC7E1A641.html =
HTMLText_00A6E5A6_4EA8_7FD3_41D1_1D2F37F7271E.html =
HTMLText_9D3D617C_820D_D1B2_41BE_875B64CB4B43.html =
HTMLText_00B1C4C6_4EA8_7D50_41C7_226C25764A22.html =
HTMLText_AA0E32F2_BE89_F70B_41D5_19D124652CDB.html = Từ đầu Công nguyên đến Thế kỷ XIV
1. Thời kỳ Tiền - Sơ Sử (từ thế kỷ II trở về trước).
Do có đặc điểm địa lý thuận lợi nên trên vùng đất Hội An ngày nay đã xuất hiện những lớp cư dân đầu tiên thời tiền- sơ sử mà những di tích văn hóa Sa Huỳnh là những chứng cứ sinh động. Qua kết quả nghiên cứu khảo cổ học tại các di chỉ cư trú và di tích mộ táng như Hậu Xá, An Bang, Thanh Chiếm, Trảng Sỏi (thuộc phường Thanh Hà), Xuân Lâm (thuộc phường Cẩm Phô), Đồng Nà (thuộc xã Cẩm Hà) với nhiều loại hình mộ chum đặc trưng, những công cụ sản xuất, công cụ sinh hoạt, đồ trang sức bằng đá, gốm, thủy tinh, kim loại... được lấy lên từ lòng đất có niên đại trên dưới 2.000 năm, tức là vào giai đoạn hậu kỳ Sa Huỳnh. Riêng tại di chỉ Bãi Ông (thuộc xã Tân Hiệp- Cù Lao Chàm) đã phát hiện những di vật, hiện vật có niên đại hơn 3.000 năm, thuộc thời tiền sử.
Đặc biệt, tại các hố khai quật các di chỉ khảo cổ học ở Hội An thuộc thời kỳ này đã phát hiện được hai loại tiền đồng Ngũ Thù và Vương Mãng thời Hán, gốm và những hiện vật sắt kiểu Tây Hán, hiện vật đồng mang dáng dấp văn hóa Đông Sơn (phía Bắc), những hiện vật mang dấu ấn đặc trưng của văn hóa Óc Eo (phía Nam), hoặc đồ trang sức bằng mã não, thủy tinh với công nghệ chế tác tinh luyện có nguồn gốc Ấn Độ, SriLanka, Trung Quốc… Điều này chứng minh cư dân Hội An thời kỳ văn hóa Sa Huỳnh đã có sự giao lưu rộng rãi với bên ngoài; đồng thời là cơ sở để khẳng định đầu công nguyên đã có nền ngoại thương manh nha hình thành ở Hội An.
2. Thời kỳ Chiêm Cảng của Vương quốc Champa (thế kỷ II - thế kỷ XIV)
Dưới thời vương quốc Cham- pa (thế kỷ thứ II đến thế kỷ XIV, nhất là trong các thế kỷ IX- X), vùng đất Hội An lúc bấy giờ có tên gọi là Lâm Ấp phố. Đại Chiêm Hải Khẩu (Cửa Đại) và Chiêm Bất Lao (Cù Lao Chàm) trở thành điểm dừng chân quan trọng trên con đường hàng hải quốc tế. Lâm Ấp phố là một thương cảng phát triển, thu hút nhiều thuyền buôn Ả rập, Ba Tư, Trung Quốc đến buôn bán, trao đổi. Hàng hóa xuất khẩu chủ yếu lúc bấy giờ là tơ tằm, ngọc trai, đồi mồi, vàng, trầm hương, nước ngọt... Nhiều thư tịch cổ ghi nhận đã có một thời kỳ khá dài, Chiêm cảng Lâm Ấp phố đóng vai trò quan trọng bậc nhất trong việc tạo nên sự hưng thịnh của kinh thành Trà Kiệu và trung tâm tôn giáo- tín ngưỡng Mỹ Sơn.
Với những phế tích nền móng kiến trúc Chăm, những giếng nước Chăm và những pho tượng Chăm (tượng Vũ Công Thiên Tiên Gandhara, tượng Nam thần Tài lộc Kubera, tượng Voi thần...) cùng những mảnh gốm- sứ Trung Quốc, Đại Việt, Trung Cận Đông thế kỷ II- XIV và đồ trang sức, những mảnh vật dụng bằng thủy tinh màu nổi tiếng của vùng Trung cận Đông, Nam Ấn Độ...được phát hiện. Những tư liệu này càng làm sáng tỏ giả thuyết từng có một Lâm Ấp phố (thời Cham- pa) trước Hội An (thời Đại Việt), từng tồn tại một Chiêm cảng với nền mậu dịch hàng hải phát triển phồn thịnh.
3. Thế kỷ XV- thế kỷ XVIII
Sau sự kiện vua Chiêm Thành là Chế Mân cắt hai châu Ô và Lý để làm sính lễ cưới công chúa Huyền Trân của thượng hoàng Trần Nhân Tông (đầu thế kỷ thứ XIV), biên giới phía Nam của nước Đại Việt đã đến bờ Bắc sông Thu Bồn. Đầu thế kỷ XV, nhà Hồ (Hồ Hán Thương) tiếp tục mở rộng bờ cõi đến cả Chiêm Động, Cổ Lũy (tương ứng vùng Quảng Nam, Quảng Ngãi ngày nay). Nhưng chiến lược di dân từ các vùng phía Bắc được các triều đại phong kiến Đại Việt trong thời kỳ này sơ khởi đã phải gián đoạn; phần thì do sự tranh chấp, thôn tính xảy ra liên miên giữa hai nước Việt- Chiêm, phần thì do quân Minh xâm lược đặt ách đô hộ nước ta.
Cho đến giữa thế kỷ XV, năm 1471, đại binh "Nam tiến bình Chiêm" của vua Lê Thánh Tông kéo vào triệt hạ kinh đô Đồ Bàn của Chiêm Thành, đặt ra Đạo thừa tuyên Quảng Nam, bắt đầu cho sự hiện diện chính thức của người Việt ở miền Trung. Tuy nhiên, phải đến thời các chúa Nguyễn vào trấn thủ vùng Thuận Hóa- Quảng Nam thì sự nghiệp khai phá đất Đàng Trong thật sự bước vào thời cao điểm. Khởi phát từ năm 1558, khi Nguyễn Hoàng quyết tâm rời bỏ vùng đất bản hộ của họ Nguyễn ở Thanh Hóa để tiến về phương Nam, thoát khỏi ách kiềm tỏa của vua Lê- chúa Trịnh, thực hiện kế sách tạo dựng một khu vực quản chế độc lập, phát triển lâu dài, dựa vào ưu thế của vùng đất “Hoàng Sơn nhất đái, vạn đại dung thân”. Cả vùng đất rộng lớn từ đèo Hải Vân đến đèo Cù Mông mới trở nên ổn định và thu hút đông đảo nhân dân ở các tỉnh đồng bằng Bắc bộ và Bắc Trung bộ vào khai hoang lập làng, xây dựng cuộc sống mới. Một bộ phận cư dân Việt phát tích từ các vùng Thanh Hóa- Nghệ An- Hà Tĩnh đã dừng bước lưu dân, an cư lạc nghiệp, dựng làng lập phố bên dòng sông Thu Bồn thơ mộng.
Để thu phục nhân tâm, có đủ sức đương đầu với thế lực hùng mạnh của chính quyền Lê- Trịnh ở Đàng Ngoài, Nguyễn Hoàng đã ban hành và thực thi hàng loạt các chính sách tích cực, xây dựng và củng cố uy lực của một thể chế chính quyền mới như: khuyến khích khai hoang, trọng dụng người tài, xây dựng lực lượng quân đội hùng hậu… Đến thời các chúa Nguyễn kế nghiệp sau đó ở Đàng Trong cũng là thời kỳ phát triển rất mạnh của nền công nghiệp hàng hải mậu dịch quốc tế và là thời đại hoàng kim của hệ thống thương mại Đông Á. Cùng với tài thao lược của các chúa Nguyễn đương thời, cộng đồng cư dân Hội An- xứ Quảng đã biết phát huy tính cần cù, trí thông minh, óc sáng tạo để xây dựng nên phố thị, làng quê ngày càng thêm trù phú.
Do có vị trí địa lý thuận lợi, tiềm năng của một xứ Quảng giàu tài nguyên, dồi dào đặc sản, nguồn nhân lực tràn đầy sinh khí, chính sách ngoại kiều và ngoại thương khôn khéo, thoáng mở… nên cảng thị Hội An đã tạo nên một hấp lực lớn, thu hút nhiều thuyền buôn của Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Hà Lan, Anh, Pháp, Ấn Độ, Trung Quốc, Nhật Bản, Xiêm…tập nấp đến giao thương.
Từ một “Chiêm cảng” bị suy tàn, Hội An mau chóng phục hưng và trở thành trung tâm thương mại quốc tế phát triển thịnh đạt bậc nhất của cả nước và khu vực Đông Nam Á. Hội An giữ vai trò trung tâm điều phối cho các thương cảng miền Trung như Thanh Hà (Huế), Thị Nại (Bình Định) và cùng với các cảng Đồng Nai, Sài Gòn, Hà Tiên… trở thành những thương cảng trọng yếu ở Đàng Trong. Không những thế, với vai trò là trung tâm liên vùng, Hội An đã cùng với Goa (Ấn Độ), Ayuthaya (Siam), Malacca (Malaysia), Batavia (Indonesia), Lyzon (Philippin)…nối kết với Formosa (Đài Loan), Macao, Hạ Môn (Trung Quốc), Pusan (Hàn Quốc) tạo nên một hệ thống thương mại hoàn chỉnh của châu Á.
4. Thế kỷ XIX- đầu thế kỷ X
Lúc Hội An đang là một đô thị- thương cảng hưng thịnh cũng là thời kỳ tư bản Phương Tây trên lộ trình bành trướng sang Viễn Đông. Nhiều thế lực tư bản bắt đầu dòm ngó, thèm muốn có được chân đứng tại Đà Nẵng và Cù Lao Chàm. Năm 1613 và 1695, Công ty Đông Ấn của Anh đã cử người đến Hội An điều tra về các điều kiện thương mại, xin các chúa Nguyễn lập phố buôn và một đảo để sửa chữa tàu thuyền, nhưng các cuộc giao thương này thất bại.
Những biến cố của thời cuộc bắt đầu xảy ra vào nửa cuối thế kỷ XVIII làm cho thương cảng Hội An chững lại trên đường phát triển và suy thoái dần. Anh em Nguyễn Huệ dấy binh khởi nghĩa chống lại vương triều nhà Nguyễn, lập nên triều Tây Sơn. Cuộc chiến giữa vương triều Nguyễn (do Nguyễn Ánh đứng đầu) với nhà Tây Sơn tiếp diễn triền miên, mà vùng Quảng Nam là một trong những chiến trường trọng điểm. Bên cạnh đó, cuộc giao tranh giữa quân Tây Sơn và quân Trịnh ở Đàng Ngoài diễn ra ngày càng khốc liệt, đỉnh điểm là vào năm 1775, quân Trịnh đã tràn vào tàn phá dữ dội, làm cho thương cảng Hội An ngưng trệ mọi hoạt động; nhà cửa, phố xá đổ nát hoang tàn. Sau khi quân Trịnh rút về Đàng Ngoài, nhà Tây Sơn phải dốc sức khắc phục hậu quả của chiến tranh và dần dần phục hồi nền kinh tế thương nghiệp, làm cho nền ngoại thương hàng hải ở cảng thị Hội An có những hồi sinh nhất định. Tuy không giữ vai trò cốt yếu ở Đàng Trong như trước song Hội An vẫn được sử dụng làm nơi hội tụ để đổi trao hàng hóa, sản vật giữa thuyền buôn các nước.
Đầu thế kỷ XIX, Nguyễn Ánh tiêu diệt được nhà Tây Sơn, thâu tóm lại quyền bính, lập nên vương triều nhà Nguyễn. Nhiều lần người Anh và người Pháp đến nghiên cứu kỹ các điều kiện và xin được mở mang giao thương, muốn các vua chúa nhà Nguyễn nhượng cho Đà Nẵng và Cù lao Chàm để làm đặc khu thương mại và dịch vụ hậu cần hàng hải tầm cỡ quốc tế. Nhưng vì thời thế rối ren cùng với chính sách bế quan tỏa cảng, cửa đóng then cài của các vua triều Nguyễn nên các cuộc thương thuyết đều bất thành. Người Anh phải chuyển hướng sang Trung Quốc, gây ra cuộc chiến tranh nha phiến để chiếm Hồng Công suốt 100 năm. Người Pháp sau đó cũng nổ súng tấn công vào Đà Nẵng để mở đầu cho cuộc vũ trang xâm lược Việt Nam, tập trung cho chính sách khai thác thuộc địa, không chú ý mở mang phát triển kinh tế thương nghiệp.
Bên cạnh việc đô thị bị tàn phá nặng nề bởi chiến tranh và những rối ren của thời cuộc, giai đoạn này, Hội An còn bị một số yếu tố bất lợi của tự nhiên tác động. Hệ thống sông nước biến động dữ dội, Cửa Đại di chuyển vị trí thường xuyên, ngày càng nông và có xu hướng hẹp dần theo thời gian, làm cho các thương thuyền có trọng tải lớn khó có thể vào ra.
Trong khi đó, sông Cổ Cò bị bồi lấp nhiều đoạn và chỉ còn là những chấm dải lờ mờ trong bản đồ người Pháp vẽ về Hội An vào năm 1893, làm cho sự thông thương giữa Hội An và cảng Đà Nẵng bị ách tắc.
Do vậy, Hội An gần như nằm trong thế cô lập trong khi khối lượng hàng hóa vẫn còn phong phú, dồi dào. Lúc này, tàu lớn chỉ vào được cửa Hàn- Đà Nẵng và đợi nhận hàng. Trước tình hình đó, Phòng Thương Mại Đà Nẵng (lúc này đã do người Pháp nắm giữ ) đưa ra hai phương án nhằm duy trì giao thông thương mại với Hội An: Phương án 1 là nạo vét sông Cổ Cò và một số tuyến sông khác; phương án 2 là xây dựng tuyến đường sắt Đà Nẵng- Hội An. Sau khi tính toán kỹ lưỡng, phương án 2 đã được lựa chọn thực hiện. Thế là từ năm 1904, tuyến đường sắt Decauville dài gần 30 km nối liền Đà Nẵng- Hội An đã hoàn thành, góp phần chuyển vận hàng hóa và sau đó là hành khách giữa hai đô thị. Hội An gắng gượng giữ vị trí lịch sử của mình trên trường quốc tế. Nhưng rồi, năm 1916, một cơn bão lớn đổ bộ, vùi lấp và quét hỏng nhiều đoạn đường ray, tuyến đường sắt này đã không còn hoạt động nữa, làm tắt ánh hào quang cuối cùng của thương cảng Hội An.
Khu trung tâm thương mại Hội An với thương cảng san sát tàu thuyền, phố xá sầm uất chất ngất hàng hoá đi vào quá khứ để chuyển giao vai trò lại cho Đà Nẵng- một “cảng thị cơ khí” đang vươn lên.
5. Cuối thế kỷ XX- đầu thế kỷ XXI
Sau khi kết thúc vai trò cảng thị ngoại thương hàng hải quốc tế, nhất là trải qua nhiều thập kỷ chiến tranh, Hội An chỉ còn là một đô thị nội thương nhỏ bé, các hoạt động sản xuất, dịch vụ, bán buôn chỉ duy trì ở mức khiêm tốn, bình thường. Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, Hội An là thị xã tỉnh lỵ của Quảng Nam, thuộc vùng địch tạm chiếm, đóng các cơ quan đầu não, với đầy đủ các binh chủng, lực lượng quân sự hùng hậu và một bộ máy chính quyền cai trị, đàn áp từ cấp tỉnh, quận đến xã thôn. Trên một địa bàn chỉ mấy chục cây số vuông, địch đã dựng lên một hệ thống gần hơn 70 cứ điểm, chốt điểm, đồn bót, công sự; liên tục hành quân càn quét, khủng bố, bắn giết, đốt phá.
Năm 1975, sau ngày quê hương được giải phóng, đất nước thống nhất; Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Hội An đứng trước rất nhiều khó khăn, gian khổ. Chiến tranh mới đi qua để lại những hậu quả nặng nề len lỏi vào từng ngõ ngách, trong mỗi cuộc đời, mỗi mái nhà. Phố xá trống vắng, làng mạc, ruộng vườn điêu tàn hoang phế. Hơn ba mươi nghìn đồng bào từ các trại tập trung trở về quê cũ, trơ trọi giữa bùng nhùng kẽm gai, chằng chịt bãi mìn, loang lỗ hố bom. Hàng chục nghìn lao động ở nội ô không có việc làm, đói ăn thiếu mặc. Cái mới còn đang manh nha chưa kịp định hình lại phải chống chọi với bao tàn dư cũ. Rồi thiên tai ập đến làm hao tổn biết bao sức của, sức người.
Đối mặt với những thách thức ấy, những đoàn quân lại hăng hái bước vào mặt trận mới, phá gỡ bom mìn, đắp đê ngăn mặn, đào mương thủy lợi, khai hoang phục hóa, vỡ đất tăng gia, thực hiện chân biển chân đồng, thâm canh xen vụ, lấy ngắn nuôi dài. Nhiều đoàn cán bộ tần tảo vào Nam ra Bắc để học tập kinh nghiệm mở mang nghề dệt may, thủy tinh, chổi đốt, thảm len, cói lát, mành trúc, mây tre... cùng với việc phục hồi nghề truyền thống, chắt chiu từng bước vượt qua cơn bĩ cực.
Chính trong hoàn cảnh ấy, bài học về sức mạnh nội sinh, về ý chí tự lực tự cường, về tinh thần đoàn kết đã giúp Đảng bộ và nhân dân Hội An dần dần tìm ra lối đi. Thành công lớn nhất là từ rất sớm đã nhất quán quan điểm: Phát triển kinh tế phải gắn liền và đồng hành với giải quyết tốt những vấn đề về văn hóa và đạt được sự tiến bộ về xã hội; gắn kết nhiệm vụ có ý nghĩa sống còn là phải ra sức bảo vệ, giữ gìn, tôn tạo các giá trị của di sản văn hóa, danh lam thắng cảnh, môi trường sinh thái với mục tiêu đẩy mạnh phát triển kinh tế, trong đó tập trung đưa du lịch- dịch vụ- thương mại trở thành một ngành chủ đạo.
Có hướng đi đúng, kinh tế - xã hội của thành phố phát triển nhanh và khá bền vững. Bằng nhiều nguồn vốn, mấy chục năm qua đã tập trung đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng, chỉnh trang và phát triển không gian đô thị, xây dựng nông thôn. Nhiều công trình kiến trúc công cộng, công trình kinh tế, công trình văn hóa, các khu dân cư đô thị mới hình thành, làm cho diện mạo phố thị, làng quê, hải đảo ngày càng đẹp hơn. Các điều kiện đảm bảo cho tiêu dùng, sinh hoạt, đi lại, chữa bệnh, học hành, vui chơi giải trí đã được nâng lên đáng kể. Quốc phòng an ninh được giữ vững, trật tự an toàn xã hội cơ bản được đảm bảo; mà thành tựu nổi bật là đã chủ động phòng chống, ngăn ngừa, đẩy lùi các tệ nạn xã hội và tội phạm nghiêm trọng.
Những nỗ lực không mệt mỏi trong quá trình tự thân vận động và mở rộng giao lưu, hợp tác, tranh thủ sự hỗ trợ và giúp đỡ từ nhiều phía đã làm cho các di sản văn hóa Hội An- đặc biệt là gía trị của khu phố cổ- ngày càng sáng tỏ. Mấy trăm năm, đô thị- thương cảng sầm uất vang bóng một thời ngủ yên bên dòng sông Hoài như một “thành phố dưỡng già”, đã được đánh thức, gội rửa lớp bụi thời gian, xóa tan bao sự lãng quên để lộ diện những gấm hoa huyền ảo, lại được “tô son điểm phấn” càng làm cho nét đẹp thêm lung linh quyến rũ!
Với những giá trị di sản văn hoá vật thể và phi vật thể độc đáo, hoạt động văn hóa - du lịch sôi động, môi trường cuộc sống lành mạnh - an toàn - thân thiện...Hội An đã tạo hấp lực mạnh mẽ cho các du khách đến tham quan, các nhà khoa học đến nghiên cứu, các nghệ sĩ đến cảm thụ và sáng tác, các nhà đầu tư đến hợp tác làm ăn... Hàng năm có trên một triệu khách du lịch đến Hội An và như vậy, mỗi năm bình quân một người dân Hội An đón thêm chục người bạn đến từ khắp hành tinh.
Uy tín và vị thế của Hội An ngày càng được nâng cao và dành được thiện cảm, sự quan tâm hỗ trợ, chia sẻ của lãnh đạo tỉnh, Trung ương, các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước. Hiếm có vùng đất di sản nào mà có được vinh dự chào đón rất nhiều đoàn thượng khách như Hội An. Trong mấy chục năm qua, hầu hết những lãnh đạo cao nhất của Đảng, quốc hội, nhà nước, chính phủ, mặt trận Tổ quốc và các bộ ngành Trung ương đã ít nhất một lần “vi hành” về Hội An. Nhiều đoàn quan chức cấp cao quốc tế, nhiều nguyên thủ, khách VIP của các quốc gia từ Châu Âu qua Châu Á, từ Châu Mỹ đến Châu Phi và cả nước Úc xa xôi... cũng đều đã đặt chân đến Hội An. Thành phố đã đón tiếp và làm việc với hàng trăm l¬ượt đoàn quốc tế đến để hợp tác nghiên cứu khoa học, trao đổi kinh nghiệm quản lý, bảo tồn di sản văn hóa, tổ chức lễ hội - sự kiện, đầu tư dịch vụ - kinh doanh, quản lý môi trường.
Thành phố đã tổ chức hoặc tham gia nhiều sự kiện chính trị - văn hóa - du lịch tầm quốc gia, quốc tế rất thành công, tạo được ấn tượng tốt. Nhiều đoàn nghệ thuật trong nước và các nước đến Hội An giao lưu, trao đổi kinh nghiệm. Sự kiện “Những ngày văn hóa Hội An” cùng với các chương trình nghệ thuật cổ truyền của Hội An đã được tổ chức tại nhiều tỉnh thành trong cả nước và nhiều quốc gia trên thế giới.
Hàng năm có rất nhiều nhà nghiên cứu, phóng viên, văn nghệ sĩ trong nước và nước ngoài đến hoạt động tại Hội An. Hình ảnh Hội An vốn đã qúa quen thuộc trên các kênh truyền hình, thông tấn, phim ảnh, thế giới mạng và các loại ấn phẩm văn hóa, báo chí khác trong nước và quốc tế. Thương hiệu Hội An thật sự lan tỏa trong toàn cõi nước Việt mến yêu và cả hoàn cầu. Chính điều này càng làm cho hấp lực Hội An mạnh mẽ hơn, tầm vóc Hội An được nâng cao hơn.
Nguồn: Ban quản lý di tích
HTMLText_8ACFA1F9_C645_DF04_41D3_0CC294B5910C.html = Nằm ở miền Trung Việt Nam, tọa lạc bên dòng sông Hoài thơ mộng. Hội An được biết đến là đô thị cổ được UNESCO công nhận Di sản văn hóa thế giới vào ngày 4/12/1999. Hiện nay Hội An là một trong những điểm đến thu hút sự quan tâm của du khách toàn cầu.
Ngược dòng lịch sử, từ những bước chân đầu tiên con người có mặt trên mảnh đất này cho đến bây giờ, vùng đất nhỏ vẫn luôn mang theo ước mơ và khát vọng của những con người khai hoang, mở cõi - mang trong mình khát khao tự do, ý chí vươn lên và tư duy đầy sáng tạo để tồn tại, phát triển.
Bên cạnh đó, vị trí địa lý của Hội An được xem là nơi “hội thủy” bởi một mặt tiếp giáp với biển Đông - tuyến hàng hải nối Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương. Vùng biển này đóng vai trò vô cùng quan trọng trong thương mại hàng hải toàn cầu và là nơi hợp lưu các dòng chảy lớn của xứ Quảng trước khi đổ ra biển lớn. Đây là một trong những yếu tố chính giúp đưa Hội An trở thành thương cảng quốc tế sầm uất bậc nhất khu vực Đông Nam Á ở cuối thế kỷ 16 và 17, 18.
Những thương thuyền từ Nhật Bản, Trung Quốc, Hà Lan, Bồ Đào Nha… tấp nập đến Hội An để giao thương. Có người còn gắn bó lâu dài, hình thành nên các cộng đồng dân cư và lưu lại những di sản về lịch sử, kiến trúc, văn hóa, sinh hoạt tín ngưỡng… Trong quá trình cộng cư ấy, trải qua bao thế hệ sinh ra, lớn lên rồi già đi, quá trình giao lưu, tiếp biến với nhiều nền văn minh lớn trên thế giới. Từ đó những “mạch nguồn văn hóa và sáng tạo” vẫn không ngừng được nuôi dưỡng, bồi đắp và lan tỏa đến từng cá thể cư dân, tạo nên một “chất Hội An” riêng biệt.
Từ các yếu tố “thiên thời, địa lợi”, người Hội An lại càng nỗ lực lao động để đáp ứng các nhu cầu thiết yếu của bản thân và không ngừng phát huy khả năng tư duy, sáng tạo trong mọi lĩnh vực của đời sống như: văn nghệ, ẩm thực, xây dựng, sản xuất, nghệ thuật, … Trong đó, hai lĩnh vực được đầu tư hàm lượng sáng tạo và phát triển mạnh mẽ ở Hội An chính là văn nghệ dân gian và nghề thủ công truyền thống.
Các nghề và làng nghề được hình thành gắn với những điều kiện tự nhiên và xã hội của địa phương có thể kể đến như: làng mộc Kim Bồng, làng gốm Thanh Hà, làng rau Trà Quế, nghề làm tranh, tre Cẩm Thanh,… Các sản phẩm từ làng nghề Hội An được chế tác tỉ mỉ qua bàn tay các nghệ nhân, thợ thủ công tài hoa, sáng tạo đã theo các thương thuyền tỏa đi khắp các nơi, phục vụ đời sống của cộng đồng và mang lại tiếng vang cho mảnh đất này.
Trước những đổi thay, Hội An từ thành phố di sản hướng đến mục tiêu trở thành thành phố sáng tạo. Chính quyền và nhân dân Hội An có sự thích ứng linh hoạt khi vừa tìm cách bảo tồn và phát huy các giá trị truyền thống, vừa phát triển sức mạnh nội tại, tư duy sáng tạo để các yếu tố nội sinh và ngoại sinh được cộng hưởng, mang đến những giá trị vững bền cho nhân dân bản địa và cả du khách đến tham quan Hội An.
Nguồn: Ban quản lý di tích
HTMLText_97D21AF9_C643_2D05_41E7_131BFFF1B229.html =
Vị trí địa lý: Thành phố Hội An nằm ở vùng hạ lưu ngã 3 sông Thu Bồn thuộc vùng đồng bằng ven biển Tỉnh Quảng Nam, cách Thành phố Ðà Nẵng về phía Nam 28 km.
Toạ độ địa lý
Vĩ độ Bắc: 15015'26" đến 15055'15"
Kinh độ Ðông: 108017'08" đến 108023'10"
- Phía Ðông giáp biển Ðông
- Phía Nam giáp Huyện Duy Xuyên
- Phía Tây và Bắc giáp Huyện Ðiện Bàn
Nguồn: Ban quản lý di tích
HTMLText_F4B611B8_E5BF_5EF9_41DF_F70E720C0C5C.html = Đô thị cổ Hội An, giá trị văn hóa và nghệ thuật
Hội An, một trong những đô thị cổ xưa nhất của Việt Nam, có một bề dày lịch sử khoảng năm trăm năm, xứng đáng được nghiên cứu thật sâu sắc về bản chất, lịch sử, khảo cổ học, văn hóa dân gian, các giá trị văn hóa và nghệ thuật, các hoạt động kinh tế và xã hội của nó.
Đô thị cổ Hội An chỉ chiếm một khoảng không gian chừng hai cây số vuông, thật nhỏ so với đô thị cổ Bến Nghé - Sài Gòn - Gia Định rộng bề thế, chỉ có bề dày lịch sử khoảng năm trăm năm, thật mỏng hơn nhiều so với Kẻ Chợ - Kinh Kì - Đông Đô - Thăng Long - Hà Nội với hàng ngàn năm văn hiến, không có các quần thể di tích lịch sử đồ sộ và phong cảnh hữu tình như cố đô Phú Xuân - Huế… thế mà làm sao miền đất cổ xưa này lại có sức vẫy gọi kỳ lạ đến như thế, không những đối với người dân ở mọi miền đất nước Việt Nam mà cả đối với các du khách và các nhà nghiên cứu ở nhiều quốc gia của các châu lục trên thế giới.
Hội An khác với các đô thị cổ trong nước ở chỗ mặc dù trải qua khoảng năm trăm năm với chức năng của một trung tâm ngoại thương với bến cảng, các khu phố ngoại kiều, dinh trấn quân sự không còn nữa và môi trường kiến trúc cũng đã đổi thay khác xưa, nhưng vẫn duy trì được cho đến nay một tổng thể với hàng trăm di tích lịch sử mang những nét đặc thù của nghệ thuật kiến trúc đô thị Việt Nam. Đô thị cổ Hội An là một bằng chứng sinh động về lịch sử hình thành và phát triển của các đô thị Việt Nam qua các thời đại, mang tính phổ quát của đô thị phương Đông nhiệt đới gió mùa. Đô thị cổ Hội An là một tập hợp các loại hình kiến trúc đô thị cổ với một cơ cấu cư dân đô thị còn nguyên vẹn. Sự nguyên vẹn trong kiến trúc đô thị đó vẫn được bảo tồn ở ba bình diện: hình thái đô thị, đơn vị không gian kiến trúc tức khu phố cổ và từng công trình kiến trúc riêng lẻ.
Và hầu như toàn bộ các công trình lịch sử đó đều có chủ nhân của chúng, đều được sử dụng trong cuộc sống hiện tại… Đặc biệt trong chính các ngôi nhà cổ hình ống đã được xây dựng cách đây hàng trăm năm, các thế hệ con cháu đời sau vẫn tiếp tục sống nối tiếp các thế hệ cha ông của họ: đô thị cổ Hội An là như vậy đó, một thành phố cổ đang sống, hiếm thấy trên hành tinh chúng ta! Bởi vậy, ngày nay khi đi giữa phố phường của khu phố cổ, người ta cảm thấy lòng mình ấm cúng, cảm giác thân thương, cái xa xưa và cái hiện tại hòa quyện vào nhau trong cuộc sống hiện tại và trong tâm hồn của mỗi người dân ở nơi đây…
Cuộc điều tra cơ bản của các cơ quan thuộc các ngành văn hóa, khảo cổ, sử học, bảo tàng trong nước đã khảo sát được bảy trăm di tích lịch sử ở đô thị cổ Hội An và đã nhận thấy trong đó có hai trăm sáu mươi công trình đáp ứng được các chuẩn mực giá trị kiến trúc cổ từ các bộ phận đến toàn bộ mà điển hình là Chùa Cầu, Miếu Quan Công, Chùa Quan Âm, Hội Quán Phúc Kiến, Đình Cẩm Phô, Nhà thờ tộc Phạm, tộc Nguyễn, nhà cổ số 101 Nguyễn Thái Học, số 77 Trần Phú v.v…
Các công trình kiến trúc cổ còn tồn tại ở đô thị cổ Hội An có thể xếp thành ba nhóm:
Trước hết là nhóm các công trình tín ngưỡng bao gồm các đình, chùa, đền, miếu, lăng, hội quán, nhà thờ tộc, mộ cổ… Qua các công trình này, người ta thấy rõ kiến trúc ở khu phố cổ Hội An là kết quả của một sự giao thoa, hòa điệu giữa các nền văn hóa của Đông Nam châu Á và Viễn Đông, góp phần làm phong phú thêm tính đa dạng của di sản văn hóa của dân tộc Việt Nam.
Nhóm các công trình dân sự bao gồm những đường phố hẹp, nhà ở, khu chợ, giếng cổ và cầu. Trong nhóm kiến trúc này, nhà ở là loại hình quan trọng nhất, là đơn vị cơ bản cấu thành đô thị. Nhà cổ ở Hội An chia thành nhà rường và nhà phố.
Nhà rường có kết cấu xây dựng tương tự như ngôi nhà cổ truyền Việt Nam, thoáng mát với ba gian hai chái, mái ngói âm dương (lợp ngửa và sấp), sân gạch và vườn cây.
Nhà phố có kiến trúc hình ống còn gọi là “nhà ruột ngựa”, dài gần mấy chục mét, là nơi sống và buôn bán của giới thương nhân người Hoa và người Việt trước đây. Không gian ngôi nhà chia làm ba phần: nếp nhà trước là cửa hàng buôn bán, nơi giao dịch, tiếp đó là sân trời tránh nắng và nhà cầu nối liền với nếp nhà sau là nơi sinh sống và kho hàng; cuối cùng là sân sau với nhà bếp, giếng nước, nhà vệ sinh. Hai mặt nhà phía trước và phía sau đều thông ra các mặt đường hoặc mặt trước thì thông ra đường còn mặt sau thì thông ra bến sông.
Nhóm các công trình bảo vệ là những tòa thành cổ, chỉ còn là một vài đoạn như tòa thành cổ Thanh Chiêm, thủ phủ của dinh trấn Quảng Nam thời xưa.
Điều đặc biệt là trong các công trình kiến trúc ở đô thị cổ Hội An, các nghệ nhân làng Kim Bồng đã sử dụng các loại vì kèo khác nhau gọi là “vì kẻ chuyền” và “vì vỏ cua” đặc trưng cho phong cách kiến trúc Việt cổ kết hợp với các loại vì kèo gọi là “vì chồng rường” đặc trưng cho phong cách kiến trúc Hoa Bắc và “vì kèo chồng”, đặc trưng cho phong cách kiến trúc Hoa Nam của miền Nam Trung Hoa.
Một điều hết sức thú vị đáng lưu ý là mặt dù loại hình vì kèo có nguồn gốc miền Nam Trung Hoa đó đã có mặt trên cùng một cấu kiện kiến trúc Việt Nam nhưng không đối chọi, mâu thuẫn nhau mà lại xoắn quyện và hòa hợp với nhau thành một thể thống nhất, nét đặc trưng của một phong cách riêng biệt: phong cách Hội An. Đó chính là sự thành công rực rỡ của các nghệ nhân nghề mộc tài hoa Kim Bồng ở Hội An trong những thế kỉ trước đây.
Một đặc điểm khác nữa về kết cấu kiến trúc cần lưu ý là hệ mái: hệ mái truyền thống Việt Nam của các di tích lịch sử ở đô thị cổ Hội An đều có độ dốc mái khá thống nhất với tỉ lệ 5/10, nghĩa là 50%, trong khi đó Chùa Cầu hay Lai Viễn Kiều do người Nhật thiết kế trước đây và được các nghệ nhân Việt Nam thi công lại có hệ mái với độ dốc khá nhỏ, gần như nằm ngang. Đó là một đặc điểm kiến trúc ít gặp thấy ở các nước Đông Nam châu Á nhưng phổ biến ở vùng Viễn Đông, điều đó làm cho di tích cổ này mang sắc thái kiến trúc Nhật Bản. Điều này đã làm cho không một ai có thể phủ nhận sự có mặt của nền văn hóa Nhật Bản đã cấy trồng ở Hội An trong quá khứ. Song mái Cầu Nhật Bản đã kết hợp một cách hài hòa với những bộ phận khác còn lại của công trình và làm cho chiếc cầu cổ mang vẻ đẹp riêng nhưng gần gũi. Cấu trúc của bộ khung và độ cong thoải mái của nền cầu bằng gỗ là điểm gặp gỡ giao duyên của hai nền nghệ thuật kiến trúc Việt Nam - Nhật Bản.
Trong trang trí kiến trúc nội thất và ngoại thất ở tất cả các di tích lịch sử ở đô thị cổ Hội An, các đề tài thường lấy từ thiên nhiên và sinh hoạt đời thường với những hoa văn, họa tiết, mô típ như hoa lá, chim muông, giao long, tứ linh, cá chép hóa rồng, mặt trời âm dương, mây cuộn, đôi trâm vắt chéo, bát bửu, chữ thọ, quạt xòe, tứ quý, thập bát tiên, tứ dân, sinh hoạt vua quan v.v… được chạm khắc trên các bộ phận kiến trúc bằng gỗ, nhất là trên các bộ vì chồng rường, vì kẻ chuyền, vì vỏ cua, khung cửa, bẩy hiên, tai cột, mắt cửa v.v… bằng các thủ pháp chạm chìm, chạm nổi, chạm thủng, chạm lộng, chạm bong kênh truyền thống; những họa tiết và mô típ trên các bức tường được đắp nổi và nạm ghép sành sứ nhiều màu sắc và trên các cột đá, các văn bia được chạm thật tinh xảo và tuyệt mĩ.
Đặc biệt, những điêu khắc trên gỗ đã làm cho các kết cấu kiến trúc được cách điệu, làm cho chúng không còn là các bộ phận chịu lực nữa mà chỉ là những chi tiết trang trí kiến trúc nhẹ nhõm đầy sức hấp dẫn. Tuy nhiên người ta biết rõ các hình mặt trời, chiếc quạt xòe rộng v.v… là những trang trí có vai trò quan trọng trong nghệ thuật Nhật Bản, cũng như hình chữ thọ, bát bửu, quả đào, con dơi, con cua, tôm càng, quả lựu v.v… được tiếp nhận từ nghệ thuật Trung Hoa và những đề tài điêu khắc thuận Việt thường thấy là hoa trái, chim muông, tứ quý, tứ dân, đôi trâm vắt chéo với giải lụa, giao long, hoa sen, cá chép, bát quái… Nhưng thật khó mà phân biệt rõ ràng những mô típ trang trí thuần Việt với các mô típ trang trí du nhập từ Trung Hoa hay vay mượn của Nhật Bản, điều đó làm cho các công trình điêu khắc của các di tích lịch sử nổi tiếng ở đô thị cổ thêm đa dạng và phong phú.
Mặt khác, cần hiểu rằng các hình chạm khắc đó đều mang những nội dung tư tưởng cụ thể khác nhau: hình dơi riêng lẻ hay thành nhóm ba bốn con… có ý nghĩa chúc phúc, hình giao long gợi lên sự hóa rồng và quyền lực, hình chim phượng biểu hiện sự vận hành của vũ trụ, hình kỳ lân hiện thân cho tình phu thê chung thủy, hình giao long đùa với cá chép tiêu biểu cho sự dư thừa, sự sắp thành đạt, hình cá chép hóa long có ý nghĩa nguồn nước và sự dẫn đường cho thường thuyền vượt biển, hình mặt trời âm dương biểu hiện nguồn gốc và sức mạnh của vũ trụ, hình chữ thọ cầu nguyện cho sự trường tồn, hình đôi trâm vắt chéo với giải lụa nói lên sự cầu mong cho mọi sự như ý, hình các con dơi bao quanh chữ thọ chứa đựng lời chúc bốn phương đều hạnh phúc v.v…
Cái đẹp của các công trình điêu khắc đó không chỉ được biểu hiện trong các hình thức thể hiện sắc sảo mà còn cả trong sự hàm chứa các nội dung triết lý nhân sinh sâu sắc.
Các công trình điêu khắc trên gỗ đó tuyệt đại bộ phận là của các nghệ nhân làng mộc Kim Bồng ở Hội An đã sống vào những thế kỷ đó. Với khối óc thông minh sáng tạo, những bàn tay khéo léo tài hoa, bản tính cần cù nhẫn nại, những nghệ nhân chạm khắc bậc thầy đó đã để lại đến ngày nay cho chúng ta những tác phẩm tuyệt mĩ, được tạo ra từ sự giao thoa của nhiều dòng văn hóa, từ sự hòa điệu của nhiều phong cách nghệ thuật. Lưỡi đục của những người thợ mộc Kim Bồng đã chạy trên gỗ ở tất cả những chỗ cần chạm trổ và có thể chạm trổ được với kỹ xảo chạm khắc truyền thống về chạm chìm, chạm nổi, chạm thủng, chạm lộng, chạm bong kênh nhiều tầng nhiều lớp, đã khắc họa nên những hình khối nhuần nguyễn, những đường cong nét lượn thanh thoát, những hoa văn, họa tiết sinh động, hết sức hấp dẫn, vô cùng độc đáo, giàu tính truyền thống, không lặp lại ở nơi đâu và không tìm thấy ở nơi khác. Vì vậy mà các tác phẩm điêu khắc trang trí nội thất và ngoại thất tuyệt vời của các nghệ nhân làng mộc Kim Bồng đã sống mãi với dân gian…
Cũng cần phải nói thêm rằng hội họa dân gian ở đô thị cổ Hội An thể hiện phổ biến dưới hình thức tranh vẽ trang trí nội thất với các bức tứ bình, tứ quý, các tranh phong cảnh, sơn thủy, chim thú bằng chất màu tươi sáng và các bức chân dung thờ bằng mực tàu trên giấy dó mang dáng dấp Trung Hoa, có sức thấm đọng sâu sắc vào lòng người.
Các bức tượng lớn nhỏ của các vị Phật, các vị Thần trong các công trình tín ngưỡng, dù đứng riêng lẻ hay trong một hợp thể đều là những công trình nghệ thuật tạc tượng độc đáo gây được những ấn tượng thẩm mỹ mạnh mẽ…
Nói tóm lại, đô thị cổ Hội An mang trong lòng mình qua nhiều thế kỷ một kết cấu kiến trúc, trang trí kiến trúc, trang trí nội thất và ngoại thất với vẻ đẹp cổ xưa trong mọi di tích lịch sử mà chúng thể hiện một sự giao thoa, hòa điệu của nhiều phong cách nghệ thuật khác, nhau, từ đó tạo ra phong cách Hội An. Đó là sự tổng hòa của quá trình hội nhập, thẩm thấu, dung nạp một cách chọn lọc các yếu tố văn hóa ngoại lai, một sự giao lưu và hỗn dung giữa nền văn hóa ngoại lai, một sự giao lưu và hỗn dung giữa nền văn hóa dân tộc với nền văn hóa của thế giới, các khu vực Đông Nam châu Á và Viễn Đông. Như vậy có nghĩa là vẻ đẹp độc đáo của các di tích kiến trúc của đô thị cổ Hội An đã hội tụ, tổng hòa được các yếu tố của nền nghệ thuật truyền thống được làm phong phú thêm nhờ những yếu tố nghệ thuật nước ngoài, đa dạng về chủng loại, phong phú về đồ án, điêu luyện về đường nét.
Tuy nhiên trong quá trình du nhập, vay mượn và tiếp nhận các yếu tố văn hóa bên ngoài đó, phong cách Hội An vẫn không bao giờ để cho các yếu tố ngoại lai lấn át các yếu tố bản địa và đã bảo tồn được vững chắc các nền tảng truyền thống độc đáo và các yếu tố bản sắc đặc thù của dân tộc mình và vì vậy mà tạo nên được sự hài hòa và thống nhất giữa cái riêng biệt trong cái tổng thể, giữa cái ngoại lai trong cái nội tại.
Một đặc điểm cần lưu ý rằng trên lãnh thổ Việt Nam, khi các công trình kiến trúc, điêu khắc, tạc tượng của miền Bắc đậm đà sắc thái của nền nghệ thuật thời Lý - Trần thì ở đô thị cổ Hội An, các di tích lịch sử và nghệ thuật lại thể hiện rõ nét phong cách nghệ thuật thời Nguyễn thanh thoát, bay bổng, tạo nên sự hài hòa giữa kiến trúc xây dựng và trang trí nội thất trong một không gian nghệ thuật.
Nhờ đó mà đô thị cổ Hội An đã trở thành một di sản vô giá trong di sản văn hóa Việt Nam và cả trong kho tàng văn hóa thế giới.
Đô thị cổ Hội An đến nay vẫn tồn tại hầu như nguyên vẹn, duy nhất ở nước ta, nối liền hiện tại với quá khứ, gắn liền tương lai với quá khứ, gắn liền tương lai với hiện tại bằng sự hiện hữu của chính mình như một di sản vô giá làm sáng tỏ một giai đoạn của chiều dài lịch sử phát triển đô thị cổ - khu phố cổ nói riêng - ở Việt Nam, mang tính phổ quát của các đô thị phương Đông nhiệt đới gió mùa, một biểu tượng rực rỡ của nền văn minh của đất nước Việt Nam bốn ngàn năm văn hiến.
Ngày qua ngày, những người dân Hội An cảm nhận thêm rằng quê hương mình là một bộ phận sáng ngời của di sản văn hóa châu Á và có thể là của toàn thể nhân loại và đã được các nhà khảo cổ học trên thế giới hết sức trân trọng. Chính vì vậy mà giáo sư ngườ Pháp Denys Lombard đã phát biểu: “Kiểu mẫu tiêu biểu của thành phố thương mại ở Việt Nam, ở Đông Nam châu Á chỉ có thể chỉ ra là Hội An”.
Một số không ít người Hội An, thời thơ ấu phẳng lặng, họ đã sống trong trái tim của đô thị cổ với niềm thương yêu da diết. Khi lớn lên, họ phải tạm xa nó trong những ngày kháng chiến gian khổ, họ đã xuống đường đấu tranh vì hòa bình hay cầm súng chiến đấu chống lại kẻ thù xâm lược để giải phóng quê hương. Và ngày hôm nay, khi được sống trong khung cảnh hòa bình, họ mới hiểu ra rằng đô thị cổ Hội An không chỉ ràng buộc riêng mình bởi những sợi dây tình cảm quê hương mà còn có sức cuốn hút, vẫy gọi đồng bào họ ở mọi miền đất nước và cả những du khách của các dân tộc khác nhau trên trái đất bởi vẻ đẹp của một phong cách nghệ thuật độc đáo và của một nền nếp sống riêng biệt.
Đối với họ, đô thị cổ Hội An thân thương có thể thâu tóm trong bóng dáng cổ kính của những công trình kiến trúc lịch sử, trong tiếng chuông chùa ngân nga vào những ngày rằm mồng một, trong màu xanh ngọc của dòng Sài Giang hiền hòa một thời vang bóng thương thuyền, trong không khí náo nhiệt của ngày lễ hội đua ghe truyền thống, trong hoài niệm của cái nôi ra đời của chữ Quốc ngữ, trong hình ảnh các con thuyền nhỏ xuôi ngược qua cầu Nhật Bản, trên các đường phố hẹp trong những ngày ngập lụt, trong hương vị đậm đà của tô cao lầu bốc khói ở quán ăn ven đường, trong màu sắc rực rỡ của hoa và hương vị ngọt ngào của trái cây những ngày chợ Tết cổ truyền, trong sự chung sống hòa hợp giữa người Việt và người Minh Hương như anh e một nhà, trong bản hùng ca về Đại đội 2 Hội An anh hùng, trong giai thoại không quên về đội du kích bất tử của “Rừng dừa bảy mẫu” trong thời kỳ chống Mỹ.
Đô thị cổ Hội An, thành phố quê hương muôn vàn yêu dấu của họ, đã ra đời trong thời gian và không gian lịch sử của thời kỳ Trung Đại của Việt Nam, tồn tại qua các thế kỷ và các thế hệ, rực rỡ trong phát triển, huy hoàng trong chín muồi, vàng son trong phồn thịnh, chìm đắm trong suy thoái, quằn quại trong chiến tranh để rồi lại hồi sinh mãnh liệt hơn bao giờ hết trong hòa bình với sự cuốn hút mới, không phải bằng một nền ngoại thương phong phú hàng hóa như xưa mà bằng một nền du lịch đầy sức hấp dẫn nhờ một quần thể kiến trúc cổ kính tuyệt vời của nền văn hóa với phong cách có một không hai…
Và đô thị cổ của họ vẫn sống, vẫn duy trì sự tồn tại hiếm thấy của mình như một bảo tàng sống, vẫn gìn giữ được bản sắc văn hóa độc đáo của mình, vẫn bảo tồn được các phong tục tập quán riêng biệt của mình qua bao thế hệ. Những ngôi nhà cổ sẽ giảm đi giá trị nếu như vắng bóng các chủ nhân đang sống hàng ngày ở đó để giữ gìn chúng. Cuộc sống ở nơi đây thiên về nội tâm, phản phất nét trầm lắng, sự ngưng đọng trong các đình chùa, các nhà thờ tộc, các hội quán, các nhà hình ống, các đường phố nhỏ hẹp… như gợi nhớ một quá khứ vàng son, như lắng nghe tiếng nói của tiền nhân âm vang trong các di tích, như ôm ấp bước chân thăng trầm qua các thời đại… Đô thị cổ của họ vẫn gìn giữ được tính cách riêng biệt, lối sinh hoạt lịch lãm, cách ứng xử ân tình của mình. Môi trường ở nơi đây không bị chèn ép bởi các hoạt động công nghiệp náo nhiệt, bởi các phương tiện giao thông ồn ào, bụi bặm, được trả về cái yên tĩnh vỗ về, cái êm đềm ấp ủ, cái lắng đọng trong chiều sâu tâm hồn để mà hoài niệm, để mà suy ngẫm, để mà chiêm ngưỡng, để mà nhớ thương…
Hội An, phố cổ êm đềm,
Xa người ta nhớ ngày đêm hỡi người!
Phố xưa ai nở nụ cười
Cho lòng rạo rực bóng người không nguôi…
Đối với họ, đô thị cổ Hội An êm đềm như một mái nhà lớn cổ kính mà trong đó đang chung sống một đại gia đình đông đúc con cháu, những người thị dân hiền hòa, hiếu khách, những người chủ gia đình lịch lãm, nhân hậu, những phụ nữ dịu dàng, đảm đang, những đứa trẻ lễ độ, ngoan nết, tạo nên một tổ ấm êm đềm qua bao thế hệ.
Hội An đất hẹp người đông,
Nhân tình thuần hậu, lá bông đủ màu…
Ngay từ ngày xưa, giáo sư Cristoforo Borri từng đến Hội An nhiều lần từ 1618 cũng đã nhận thấy được bản chất tốt đẹp của người dân Hội An, người dân Đàng Trong của Đại Việt. Ông đã viết trong nhật ký của mình: “Bản năng tự nhiên của họ là tử tế, ưa làm việc thiện, nhất là đối với người nghèo khi kêu gọi giúp đỡ, nếu từ chối họ sẽ bị coi là thiếu bổn phận như pháp lệnh buộc họ phải làm như vậy… Người Đàng Trong (người Hội An) có sự hòa hợp hoàn hảo, họ cư xử thân tình như anh em một nhà cả trước khi họ quen biết nhau”.
Thương gia khó tính người Pháp Pierre Poivre đã từng đến Hội An và Huế từ cuối năm 1749 đến đầu năm 1750 cũng đã có nhận xét tương tự về Hội An: “Người Đàng Trong dũng cảm cần cù, bản tính giản dị, thằng thắn, tôn trọng sự thật. Họ nghèo ít học, nhưng lịch thiệp, đặc biệt đối với người nước ngoài”.
Chính vẻ đẹp của tâm hồn Hội An đó, cái duyên dáng nhân văn đó của tiền bối đã được người dân Hội An duy trì cho đến tận nay, đầy ắp trong đời sống thường nhật của cư dân phố phường, thấm đượm man mác trong các kiểu dáng kiến trúc cổ xưa, trong sự tuyệt mỹ của nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc và tạc tượng của các di tích lịch sử mà đô thị cổ Hội An của họ trở thành một trong những trung tâm du lịch hấp dẫn, không ngày nào mà không có du khách. Với sức cuốn hút con người từ mọi miền đất nước từ miền Bắc đến miền Nam và của hàng chục quốc gia khác nhau trên khắp hành tinh, từ phương Đông sang phương Tây, từ bắc bán cầu đến nam bán cầu về đây nhờ “một nền công nghiệp không tỏa khói” của mình đậm đà bản sắc dân tộc, hiếm thấy ở trên thế giới, góp phần mang lại sử phồn vinh cho đất nước, cho địa phương mình. Đô thị cổ Hội An sẽ cất cánh bay lên trong tương lai với vị thế của một khu nghỉ mát quốc tế.
Xin mời bạn hãy đến thăm quê tôi, phố cổ Hội An êm đềm vào những ngày Tết cổ truyền. Mùa xuân trên phố cổ êm đềm phảng phất hương thơm của các loài hoa và hương trầm, chứa đựng vị ngọt của rượu nồng và trái cây.
Đất Quảng Nam chưa mưa đà thấm
Rượu Hồng Đào chưa nhấm đà say…
Đối với những đôi trai gái mới yêu nhau, Tết Cổ truyền trên phố cổ êm đềm còn có hương thơm của men tình say đắm và vị ngọt của mối tình đầu.
Ôi, đẹp làm sao quang cảnh của đô thị cổ vào Xuân dễ thương như khuôn mặt của cô gái dậy thì duyên dáng, thâm trầm đầy sức quyến rũ, lộng lẫy như bức tranh hoành tráng đan xen những nét chấm phá lấp lánh sắc màu! Ôi, đẹp làm sao quang cảnh của đô thị cổ đêm Xuân thuất thoáng dưới ánh sáng đèn những di tích lịch sử lung linh huyền ảo, về khuya bao phủ một lớp sương mờ trên nóc các mái nhà hình ống, đình chùa cổ kính… nhuộm vẻ mơ màng.
Bạn hãy đi giữa đêm Xuân trên phố cổ êm đềm nồng nàn hương vị của xa xưa hòa quyện trong hương vị của hiện tại, gần gũi và gắn bó với bạn xiết bao! Bạn như cảm thấy trong những ngày Tết cổ truyền của tiền nhân đang sống cùng bạn và đang thì thầm với bạn. Bằng con tim nhạy cảm lạ thường, bạn hãy lắng nghe tiếng nói của tổ tiên đang vang vọng từ các công trình kiến trúc cổ kính, bước chân của lịch sử đang chuyển dịch trong nhịp đập của cuộc sống hiện tại và sung sướng cảm nhận rằng cuộc đời sẽ mất hết ý nghĩa một khi cội nguồn của nền văn hóa cổ truyền dân tộc không còn được gìn giữ qua các thế hệ. Và bạn sẽ cảm thấy mình được trở về với thế giới cội nguồn hoàn toàn tinh khiết giữa phố cổ Hội An êm đềm…
Giá trị văn hóa của phố cổ hội an – nét đẹp cần được bảo tồn
Với chiều sâu văn hóa đa tầng, đa sắc Hội An được coi là bảo tàng sống về kiến trúc và lối sống đô thị của Việt Nam. Những giá trị văn hóa của phố cổ Hội An là nét đẹp cần phải được lưu giữu và bảo tồn.
Năm 1999 Hội An được Unesco công nhận là di sản văn hóa thế giới. Được coi là điển hình đặc biệt tiêu biểu về cảng thị truyền thống ở Đông Nam Á với những công trình kiến trúc truyền thống có từ thế kỉ 17 đến thế kỉ 19. Trải qua bao nhiêu năm tháng và nhiều cuộc tàn phá của chiến tranh, nhưng những công trình kiến trúc ở đây vẫn còn nguyên vẹn và giữ nguyên giá trị thẩm mĩ cho đến ngày nay.
Nằm bên bồ hạ lưu sông Thu Bồn, cách thành phố Đà Nẵng 30km. Phố cổ Hội An từng là một thương cảng quốc tế sầm uất, là trung tâm buôn bán nối liền ba miền Bắc, Trung, Nam. Vì vậy những công trình kiến trúc và giá trị văn hóa của phổ cổ Hội An được hội tụ từ nhiều nền văn hóa khác nhau. Chính điều này đã tạo nên cho chúng ta một miền đất hội tụ và giao thoa văn hóa đa dạng.
Với sự pha trộn, giao thoa của nhiều nét đẹp khác nhau. Những công trình kiến trúc, tôn giáo, tín ngưỡng và giá trị văn hóa của phố cổ Hội An là vật chứng sống động nhất cho quá trình hình thành, phát triển và cả sự suy tàn của đô thị xưa. Các hội quán, đền miếu là công trình tiêu biểu cho dấu tích của người hoa. Nằm bên cạnh đó là những mái nhà ghi lại nét truyền thống của người Việt và những ngồi nhà mang đậm phong cách cổ kính của Pháp. Bước chân vào khu phố cổ xinh đẹp này, ta có thể cảm nhận sâu sắc sự pha trộn đa dạng, đầy nghệ thuật và cổ kính bởi những dãy nhà san sát mang những nét đặc trưng kiến trúc của các nền văn hóa khác nhau.
Không chỉ là bảo tàng sống của các công trình kiến trúc. Giá trị văn hóa của phố cổ Hội An còn nằm ở nền văn hóa phi vật thể phong phú và đa dạng. Trải qua nhiều sự biến động của thời cuộc, nhưng cuộc sống thường nhất của người dân đất Hội vẫn giữ nguyên nét đẹp ban đầu và tránh xa mọi sự xô bồ. Với những phong tục tập quán, thói quen sinh hoạt, tín ngưỡng, nghệ thuật dân gian, lễ hội văn hóa vẫn đang được lưu giữ, bảo tồn và phát triển. Trong cuộc sông hiện đại này thật khó để bắt gặp một phố cổ về đêm, hát bài chòi trên sông Đoài, ẩm thực đường phố, đêm đèn lồng lung linh huyền ảo. Cùng với đó là những mẹt hàng lưu niệm tò hè hay gánh chè của những mẹ già xứ Hội, cảnh tượng đầy ắp trong tuổi thơ của mỗi người nhưng giờ đây thật hiếm có, khó tìm. Ở đây, cuộc sống trôi qua thệt đẹp và đầy ắp âm thanh gọi về một niềm hoài niệm đã xa.
Trong sự phát triển của cuộc sống hiện đại, thì những làng nghề truyền thống vẫn đang được người dân nơi đây giữ gìn và phát triển. Làng mộc Kim Bồng, rau Trà Quế, gốm sứ Thanh Hà. Những công việc đã gắn liền với biết bao nhiêu thế hệ, nuôi sống biết bao nhiêu con người và là niềm tự hào của mỗi người dân nơi đây. Ngày nay, đây còn là nơi lưu giữ lại những giá trị văn hóa của phố cổ Hội An và thu hút khách du lịch đến tham quan để hiểu hơn về những ngành nghề truyền thống của dân tộc.
Là nơi lưu giữ và pha trộn nhiều nền văn hóa, hàng năm Hội An thu hút được hàng triệu lượt khách du lịch trong và ngoài nước. Bằng việc bảo tồn các công trình kiến trúc, phong tục tập quán và tái tạo các lễ hội, chắc chắn du lịch Hội An sẽ ngày càng phát triển và những giá trị văn hóa của phố cổ Hội An sẽ còn được lưu giữ mãi theo thời gian.
Nguồn: Ban quản lý di tích
HTMLText_34DF8099_2AD8_B11A_41C3_E33EF2915238.html = Hà Tĩnh, mảnh đất địa linh nhân kiệt, giàu truyền thống cách mạng và văn hóa, nơi có nhiều tên đất, tên người đã gắn liền với những trang sử hào hùng của dân tộc. Trong đó, Ngã ba Đồng Lộc là địa danh đã trở thành huyền thoại trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước.
Ngã ba Đồng Lộc được xếp hạng Khu di tích lịch sử cấp Quốc gia vào năm 1989; được Đảng, Nhà nước, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Đảng bộ và nhân dân tỉnh Hà Tĩnh đầu tư xây dựng thành Khu tưởng niệm TNXP toàn quốc. Ngày 9/12/2013, Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc được Thủ tướng Chính phủ ký quyết định trở thành Khu di tích lịch sử cấp Quốc gia Đặc biệt trên hệ thống đường Hồ Chí Minh huyền thoại.
Từ năm 1964 đến năm 1972, tuyến đường quốc lộ 1A đi qua địa bàn Hà Tĩnh bị đánh phá và chia cắt hoàn toàn, thời điểm đó mọi thông thương từ miền Bắc vào miền Nam phải đi qua con đường 15A. Trong đó Ngã ba Đồng Lộc là một địa điểm hiểm trở trên con đường này. Nơi đây được ví như là yết hầu, là mạch máu giao thông nối liền hậu phương lớn miền Bắc với tiền tuyến lớn miền Nam.
Xác định được vị trí chiến lược của Ngã ba Đồng lộc, từ năm 1964 đến năm 1972 Ngã ba Đồng Lộc bị đánh phá liên tục và năm 1968 là năm ác liệt nhất. Từ tháng 4 đến tháng 10 năm 1968, Ngã ba Đồng Lộc phải gánh chịu gần 50.000 quả bom các loại, bình quân mỗi 1m2 đất nơi đây phải gánh chịu trên 3 quả bom, mặt đất bị biến dạng, đất đá bị cày đi xới lại, hố bom chồng lên hố bom, Ngã ba Đồng Lộc nổ tung lên, không có một bóng cây, ngọn cỏ nào có thể mọc nổi.
Tại chiến trường Ngã ba Đồng Lộc lúc bấy giờ có nhiều lực lượng như: Bộ đội, Thanh niên xung phong, công nhân giao thông, công an, dân quân du kích…số người chiến đấu và phục vụ chiến đấu thời điểm đông nhất lên tới 16.000 người, làm nhiệm vụ chiến đấu tránh trả máy bay địch, cảnh giới, giải tỏa giao thông, san lấp hố bom, phá bom nổ chậm, làm cọc tiêu dẫn đường chỉ lối, đảm bảo an toàn cho người và hàng hóa chi viện vào chiến trường miền Nam.
Để giữ vững mạch máu giao thông từ Bắc vào Nam được thông suốt, hàng trăm, hàng ngàn các chiến sỹ và nhân dân đã ngã xuống. Trong đó phải kể đến sự hy sinh anh dũng của tiểu đội 10 cô gái TNXP thuộc Tiểu đội 4, Đại đội 552, Tổng đội 55. Trưa ngày 24 tháng 7 năm 1968, một ngày như mọi ngày, 10 chị ra đường làm nhiệm vụ. Đến 16 giờ, trận bom thứ 15 trong ngày dội xuống Đồng Lộc, 1 quả bom đã nổ gần căn hầm chữ A, nơi 10 chị đang tránh bom, làm sập hầm và tất cả 10 chị đã hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ. Người trẻ tuổi nhất là 17 tuổi, ba người chị lớn tuổi nhất cùng 24 tuổi .
Ngày nay, Khu di tích lịch sử cấp Quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc đã và đang được đầu tư xây dựng ngày một khang trang, nhiều công trình kiến trúc đặc biệt được xây dựng như: Khu mộ 10 nữ TNXP, Nhà bia tưởng niệm TNXP toàn quốc, Sa bàn chiến đấu, Nhà bảo tàng, Tháp chuông Đồng Lộc, cụm tượng 10 nữ TNXP và nhiều công trình văn hóa tâm linh khác đang được đầu tư xây dựng.
Khu di tích lịch sử cấp Quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc là địa chỉ đỏ giáo dục đạo đức truyền thống, cách mạng cho các thế hệ hôm nay và mai sau, là điểm du lịch tâm linh nơi chứa đựng bao huyền thoại thiêng liêng và cao cả, thu hút được sự quan tâm của đồng bào cả nước và du khách quốc tế.
Giờ đây chiến tranh đã lùi xa, cuộc sống đã hồi sinh ngay trên tọa độ chết năm xưa, thời gian có thể khiến cho người ta quên đi bao nhiêu Ngã ba trong cuộc đời nhưng khó có ai một lần đi qua mà có thể quên được Ngã ba Đồng Lộc. Sự hy sinh anh dũng của 10 cô gái TNXP Ngã ba Đồng Lộc cùng với hàng trăm, hàng ngàn các anh hùng liệt sĩ khác sẽ còn vang vọng mãi đến mai sau. Hình ảnh Ngã ba Đồng Lộc quật khởi vươn lên giữa mưa bom lửa đạn còn ghi đậm mãi trong tâm khảm mỗi người dân Việt Nam và bạn bè yêu chuộng hòa bình trên toàn thế giới.
Nguồn: Ban quản lý di tích Ngã Ba Đồng Lộc
HTMLText_64B82FA6_7CE8_980D_41DD_A29C00AA043D.html = Ngã ba Đồng Lộc nằm trên con đường huyết mạch Bắc - Nam, là giao điểm của quốc lộ 15A (chạy song song với quốc lộ 1A) và tỉnh lộ 2, thuộc địa phận xã Đồng Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh. Tại đây, 50 năm trước, vào thời gian Mỹ “ném bom hạn chế” miền Bắc (từ tháng 4 đến tháng 10/1968), đã diễn ra cuộc đọ sức quyết liệt giữa một bên là đế quốc Mỹ với nỗ lực cao nhất ném bom đánh phá các tuyến đường trọng điểm nhằm cắt đứt “mạch máu” giao thông Bắc - Nam, chặn đứng sự chi viện của hậu phương miền Bắc cho tiền tuyến miền Nam, với một bên là quân và dân trên địa bàn với tinh thần quyết tâm làm thất bại mọi âm mưu, nỗ lực đánh phá của địch. Trong cuộc đọ sức lịch sử ấy, quân dân Ngã ba Đồng Lộc đã chiến đấu dũng cảm, lao động quên mình;nhiều cán bộ, chiến sĩ, thanh niên xung phong đã vĩnh viễn nằm lại mảnh đất Đồng Lộc thân yêu. Tiêu biểu cho sự hy sinh cao đẹp đó là 10 cô gái thanh niên xung phong Tiểu đội 4 (thuộc Đội 55, Đại đội 552) đã dành trọn tuổi thanh xuân cho sự nghiệp mở đường, vận chuyển hàng hóa ủng hộ tiền tuyến miền Nam. Chí khí kiên cường, tinh thần chiến đấu dũng cảm, sự hy sinh anh dũng, những đóng góp của các lực lượng quân và dân trên địa bàn Ngã ba Đồng Lộc, trong đó có lực lượng thanh niên xung phong, đã viết lên bài ca chiến thắng, có ý nghĩa sâu sắc, không chỉ đối với cuộc kháng chiến thời điểm đó mà còn đối với cả hôm nay.
1. Chiến thắng Đồng Lộc góp phần làm thất bại âm mưu cắt đứt con đường vận chuyển Bắc – Nam, ngăn chặn sự chi viện của hậu phương miền Bắc cho tiền tuyến miền Nam của đế quốc Mỹ
Trước thất bại liên tiếp trên chiến trường hai miền Nam, Bắc, hòng cứu vãn tình thế, ngày 31/3/1968, Tổng thống Johnson phải tuyên bố ngừng ném bom ở phía Bắc từ vĩ tuyến 20 trở ra. Tuy nhiên, trên thực tế, từ sau khi tuyên bố ngừng ném bom ở phía Bắc, Mỹ dồn toàn bộ hỏa lực vào vùng đất nhỏ hẹp miền Trung, từ vĩ tuyến 17 đến vĩ tuyến 20[1], tập trung đánh phá các tuyến đường trọng điểm hòng “bóp nghẹt” các “điểm cuống họng”, cắt đường, săn xe tải, nhằm chặn đứng sự chi viện của hậu phương miền Bắc cho chiến trường miền Nam. Ngã ba Đồng Lộc là một trong những “điểm cuống họng” trên con đường huyết mạch Bắc - Nam, trở thành một trong những trọng điểm đánh phá ác liệt nhất của địch.
Với quyết tâm biến ngã ba Đồng Lộc thành "điểm chết", bãi hoang, trong thời gian “ném bom hạn chế”, Mỹ tăng cường tới mức tối đa dội bom hủy diệt địa bàn. Trong thời gian này, địch đã “tăng số lần ném bom lên 2,6 lần, mật độ bom tăng lên 20 lần"[2] so với thời gian trước tháng 3/1968. Chỉ trong vòng 7 tháng (từ tháng 4 đến tháng 10/1968), Mỹ đã tiến hành hơn 2 vạn lần ném bom đánh phá địa bàn Hà Tĩnh, bằng 71% tổng số lần đánh phá tỉnh cả thời kỳ chiến tranh phá hoại lần thứ nhất (1965-1968)[3]; trong đó, 1.863 lần ném bom xuống Ngã ba Đồng Lộc (bằng tổng số lần Mỹ ném bom vào toàn tỉnh năm 1965) với gần 50.000 quả bom các loại (gấp 2 lần số lượng bom Mỹ ném vào toàn tỉnh năm 1965). Bình quân mỗi tháng địch đánh phá 28 ngày, ngày đánh phá nhiều nhất 103 lần, thả trên 800 quả bom[4].Với cường độ đánh phá đó của đế quốc Mỹ, Ngã ba Đồng Lộc được mệnh danh là “tọa độ chết” trên tuyến đường huyết mạch Bắc - Nam.
Nhận rõ âm mưu, thủ đoạn thâm độc của địch và vị trí quan trọng của địa bàn, quán triệt chủ trương, đường lối lãnh đạo kháng chiến của Trung ương Đảng, Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo các ngành, các địa phương, huy động mọi lực lượng dồn sức cho Đồng Lộc để tiêu diệt máy bay địch, rà phá bom, mìn, giải tỏa điểm chốt, mở đường, đảm bảo giao thông thông suốt.
Ngày 14/5/1968, Thường vụ Tỉnh ủy Hà Tĩnh ra Nghị quyết xác định đảm bảo giao thông vận tải tiếp tục là nhiệm vụ trung tâm số 1 của toàn Đảng bộ; xác định quyết tâm chiến đấu đánh thắng mọi thủ đoạn chiến tranh của đế quốc Mỹ, giữ vững mạch máu giao thông trong mọi tình huống.
tăng cường cán bộ cho Ban bảo đảm giao thông vận tải các cấp; củng cố, tăng cường cán bộ cho phòng giao thông vận tải các huyện; huy động tới mức cao nhất lực lượng thanh niên xung phong, lực lượng vận tải, dân quân, tự vệ và nhân dân các địa phương sẵn sàng chiến đấu, phục vụ chiến đấu, làm đường, san lấp hố bom….; chỉ đạo các tỉnh đội, huyện đội mở các lớp hướng dẫn dân quân, tự vệ rà phá bom, mìn, thủy lôi.
Cùng với việc xác định nhiệm vụ, quyết tâm, huy động lực lượng, tập huấn nghiệp vụ; Tỉnh ủy chỉ đạo tăng cường công tác giáo dục chính trị tư tưởng; động viên cán bộ, đảng viên và quân dân trên địa bàn giữ vững chí khí chiến đấu, quyết tâm đập tan mọi âm mưu, thủ đoạn của Mỹ.
Để trực tiếp chỉ đạo công tác giao thông trên địa bàn, Ban Chỉ huy giải tỏa giao thông tỉnh Hà Tĩnh được thành lập, đồng chí Trần Quang Đạt, Phó Chủ tịch Ủy ban Hành chính tỉnh phụ trách. Các tổ quan sát, đếm bom, cắm tiêu, tổ rà phá bom, bộ phận ứng cứu đường, mạng lưới thông tin liên lạc, lực lượng điều hành phương tiện giao thông tại Ngã ba Đồng Lộc được thành lập.
Dưới sự lãnh đạo của Tỉnh ủy, sự chỉ đạo trực tiếp của Ban Bảo đảm giao thông tỉnh và các cấp ủy, chính quyền địa phương, các lực lượng quân dân trên địa bàn Ngã ba Đồng Lộc đã phối hợp chặt chẽ với các lực lượng trên tuyến kiên cường bám trụ, chiến đấu dũng cảm chống máy bay địch. Trong 7 tháng địch “ném bom hạn chế”, quân, dân Ngã ba Đồng Lộc đã bắn rơi 19 máy bay Mỹ, phá 1.780 quả bom nổ chậm, huy động được trên 970.000 ngày công san lấp hố bom, sửa chữa cầu đường, làm đường tránh, đường mới; đào đắp trên 95.000 m3 đất đá, vận chuyển 45 m3 gỗ, cung cấp trên 22.000 cọc tre, 24.000 gánh bổi chống lầy[5]; hoàn thành nhiều đường vòng, đường tránh như: Đường tránh từ Truông Kén đến Bói Dịa dài 4 km; đường 70A, 70B dài hơn 20 km... san lấp hố bom, mở đường kịp thời, hàng hóa vận chuyển vào Nam theo đường 15A, qua Ngã ba Đồng Lộc được lưu thông. Nhờ đó, năm 1968, tổng khối lượng hàng hóa vận chuyển vào miền Nam theo đường bộ, qua địa bàn Hà Tĩnh đạt trên 122.500 tấn, xấp xỉ tổng khối lượng vận chuyển trong 2 năm 1965, 1966[6]. Riêng trong tháng 10/1968, toàn tỉnh đã vận chuyển được trên 76 nghìn tấn hàng hóa vào Nam, bằng 70% khối lượng hàng qua khu vực trọng điểm. Mặt trận giao thông vận tải Bắc – Nam qua địa bàn Hà Tĩnh nói chung và Ngã ba Đồng Lộc nói riêng luôn đảm bảo thông tuyến.
Với những thành tích đạt được trong chiến đấu, trên mặt trận giao thông vận tải, quân dân Ngã ba Đồng Lộc đã góp phần cùng quân dân cả nước và trong tỉnh đập tan âm mưu biến Đồng Lộc thành “điểm chết”, cắt đứt mạch máu giao thông Bắc – Nam, chặn đứng sự chi viện của hậu phương miền Bắc cho tiền tuyến miền Nam của đế quốc Mỹ.
2. Chiến thắng Đồng Lộc - một điển hình của cuộc chiến tranh nhân dân, biểu tượng cao đẹp của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam, là tấm gương sáng cho thế hệ trẻ Việt Nam hiện nay noi theo.
Nói đến cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước là nói đến cuộc chiến tranh nhân dân vĩ đại dưới sự lãnh đạo của Đảng. Chiến tranh nhân dân không chỉ phản ánh đường lối, phương châm, nghệ thuật lãnh đạo chiến tranh của Đảng mà nó còn là biểu hiện cao đẹp của truyền thống yêu nước, đoàn kết; khát vọng độc lập, tự do; ý chí quyết tâm chiến đấu chống xâm lược, giành độc lậpcủa toàn dân tộc.
Chiến thắng Ngã ba Đồng Lộc là biểu tượng tuyệt vời của cuộc chiến tranh nhân dân Việt Nam trong những năm kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Ở đó, khắc họa lên hình ảnh một thế hệ thanh niên Việt Nam sống có lý tưởng, có trách nhiệm, chiến đấu dũng cảm, ngoan cường vì sự nghiệp giải phóng dân tộc; một hậu phương miền Bắc hừng hực khí thế, sẵn sàng hy sinh, dồn sức chi viện cho miền Nam ruột thịt; một Hà Tĩnh kiên cường cùng quân dân cả nước chiến đấu chống lại một tên đế quốc xâm lược hùng mạnh nhất thế giới. Đặc biệt, những đóng góp, sự hy sinh của 10 cô gái thanh niên xung phong Ngã ba Đồng Lộc là biểu tượng cao đẹp cho người phụ nữ Việt Nam trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng.
Trong cuộc chiến đấu sống mái với quân thù ở Ngã ba Đồng Lộc, dưới sự lãnh đạo của Đảng, hàng vạn, hàng nghìn bộ đội, thanh niên xung phong và các lực lượng khác cùng các tầng lớp nhân dân trong tỉnh, quân dân các xã thuộc huyện Can Lộc đã xung phong ra trận địa, bám đường, bám vị trí, đoàn kết, chiến đấu ngoan cường, lao động quên mình để chống lại mọi âm mưu, hành động phá hoại của đế quốc Mỹ. Với tinh thần “tất cả vì miền Nam ruột thịt”, các lực lượng quân dân trên địa bàn đã dũng cảm, mưu trí, sáng tạo bắn trả máy bay địch, san lấp hố bom, bốc dỡ hàng hóa, bắc cầu, làm ngầm, mở rộng đường, làm đường vòng, đường tránh để đảm bảo vận chuyển hàng hóa vào chiến trường miền Nam. Trong nhân dân, phát động phong trào “Xe chưa qua, nhà không tiếc”; thanh niên xung phong lăn xả với các phong trào “Địch đánh, ta sửa ta đi”, “ Địch đánh ta cứ đi”… Trong nỗ lực chung của các lực lượng, phải kể đến sự đóng góp to lớn của nhân dân, lực lượng dân quân du kích, thanh niên xung phong xã Đồng Lộc và các xã Quang Lộc, Mỹ Lộc, Thượng Lộc, Xuân Lộc, Trung Lộc, Phú Lộc, Sơn Lộc…(huyện Can Lộc). Hàng vạn người đã được được huy động ra mặt đường làm nhiệm vụ giải tỏa giao thông, làm đường, tiếp tế lương thực, thực phẩm, đạn dược, chăm sóc thương binh. Nhiều gia đình đã nhường nhà, vườn tược để làm kho, mở đường tránh, đường xế, làm nơi cứu thương; không ít gia đình xung phong dỡ nhà, đưa ván ra lát đường, chống lầy cho xe qua…
Bằng ý chí, lòng dũng cảm và sự thông minh,mưu trí, quân dân Ngã ba Đồng Lộc đã bắn rơi nhiều máy bay địch, phá hủy hàng nghìn quả bom, đóng góp hàng nghìn ngày công, làm thêm nhiều km đường mới để thông tuyến.Trong chiến đấu, lao động, xuất hiện tấm gương tập thể, cá nhân chiến sĩmưu trí, sáng tạo, dũng cảm lập công xuất sắc được Chính phủ phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang như: Tiểu đội 4 Đại đội 552 thanh niên xung phong do Võ Thị Tần làm Tiểu đội trưởng; đội trưởng đội phá bom Vương Đình Nhỏ có nhiều sáng kiến phá bom từ trường, đã cùng đồng đội phá 500 quả bom TN; Uông Xuân Lý nhiều lần dùng lưới gạt máy ủi đẩy bom nổ chậm ra xa đường, giúp cho hàng trăm xe lăn bánh; La Thị Tám, chiến sĩ cắm tiêu bom nổ chậm; Nguyễn Tiến Tuẫn, Tiểu đội trưởng cảnh sát giao thông, Võ Trí Ân, Đại đội trưởng thanh niên xung phong; tập thể cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn pháo cao xạ 210 thuộc Sư đoàn 367 Quân chủng Phòng không- Không quân đã chiến đấuliên tục trên 1.000 trận, bắn rơi 14 máy bay Mỹ[8] trong thời gian Mỹ “ném bom hạn chế”.
Viết lên trang sử hào hùng Ngã ba Đồng Lộc, 465 cán bộ, chiến sĩ các lực lượng quân dân trên địa bàn đã hy sinh quả cảm vì sự nghiệp đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Riêng lực lượng Trung đoàn pháo cao xạ 210 có 122 cán bộ, chiến sĩ hy sinh, 259 chiến sĩ bị thương.
Tinh thần chiến đấu, những đóng góp và sự hy sinh của các lực lượng quân dân trên chiến trường Ngã ba Đồng Lộc là biểu tượng cao đẹp của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam. Đó là hiện thân của lòng yêu nước, lý tưởng sống, tinh thần chiến đấu dũng cảm; khát vọng, ý chí quyết tâm giành độc lập, tự do của nhân dân và thanh niên Việt Nam trong cuộc kháng chiến. Tiêu biểu cho tinh thần bất diệt ấy là lòng quả cảm, nhân sinh quan, thế giới quan, sự hy sinh cao đẹp của 10 nữ thanh niên Tiểu đội 4 thanh niên xung phong do chị Võ Thị Tần làm Tiểu đội trưởng. Các chị đã dâng trọn tuổi thanh xuân cho sự nghiệp kháng chiến trên quê hương. Tên tuổi, những cống hiến, tinh thần trách nhiệm, sự hy sinh của “10 bông hoa Đồng Lộc” mãi mãi là bản anh hùng ca trong lòng dân tộc Việt Nam.
Lịch sử đã lùi xa, song, lý tưởng sống, tinh thần trách nhiệm, những đóng góp, sự hy sinh của các lực lượng quân dân, nhất là lực lượng thanh niên xung phong trên chiến trường Ngã ba Đồng Lộc đã trở thành tấm gương sángcho các thế hệ thanh niên Việt Nam học tập. Được sống trong điều kiện đất nước hòa bình, thế hệ trẻ Việt Nam cần khắc sâu những cống hiến, sự hy sinh của cha anh trong các cuộc kháng chiến; lấy đó làm động lực phấn đấu để trở thành người công dân có ích, góp sức vào công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam hiện nay.
Với đế quốc Mỹ và nhân dân thế giới, chiến thắng Ngã ba Đồng Lộc như một thông điệp khẳng định rằng, cuộc kháng chiến của nhân dân Việt Nam chống đế quốc Mỹ xâm lược là chính nghĩa; nhân dân Việt Nam, thanh niên Việt Nam yêu chuộng hòa bình, sẵn sàng xả thân vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, kiên quyết chiến đấu chống lại kẻ thù xâm phạm nền độc lập, tự do, sự thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam; chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam có sức mạnh vô song, hoàn toàn có thể đánh bại bất cứ một đế quốc xâm lược nào dù hùng mạnh đến đâu.
Không chỉ có ý nghĩa trong thời kỳ kháng chiến, ngày nay, chiến thắng Ngã ba Đồng Lộc còn như một thông điệp gửi tới bạn bè thế giới rằng, chủ nghĩa anh hùng cách mạng là giá trị cốt lõi, trường tồn của dân tộc Việt Nam. Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay, chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam tiếp tục được phát huy dưới nhiều hình thức nhằm đưa sự nghiệp cách mạng Việt Nam tiến lên.
Nguồn: Ban quản lý di tích Ngã Ba Đồng Lộc
HTMLText_6BFBD7C9_7CA8_8807_41D3_E68F077DFF71.html = Đồng Lộc là một mảnh đất có truyền thống yêu nước và cách mạng tự lâu đời. Dưới thời thuộc Pháp, nhiều chiến sĩ cộng sản đã sinh ra và lớn lên ở nơi đây đã không ngừng đấu tranh chống chế độ thuộc địa phong kiến hà khắc. Trong những năm 1930 - 1931, nhân dân Đồng Lộc cùng nhân dân tỉnh Hà Tĩnh và Nghệ Tĩnh phất cao ngọn cờ đấu tranh cách mạng làm nên một cao trào Xô Viết - Nghệ Tĩnh lẫy lừng, lập nên chính quyền công nông, đưa chính quyền về tay nhân dân. Kháng chiến chống Pháp kết thức chưa được bao lâu cuộc kháng chiến chống Mỹ đã đến.
Từ năm 1964 đến năm 1972, địa phận xã Đồng Lộc là địa điểm đi qua và giao nhau của các con đường huyết mạch đưa xe tiếp viện vào tiền tuyến miền Nam. Nhằm cắt đứt mạch máu giao thông quan trọng của chúng ta, đế quốc Mỹ đã dùng lực lượng không quân hiện đại tấn công, oanh tạc vào các nút giao thông hòng làm tê liệt chúng. Ngã ba Đồng Lộc cũng không phải là ngoại lệ, đã trở thành nơi ném bom của quân thù. Từ năm 1964 đến năm 1972, máy bay Mỹ đã đánh xuống Đồng Lộc 2.000 trận với tổng cộng 42.990 quả bom, loạt đạn các loại trong đó có bom phá, bom đào, bom bi, bom sát thương, bom cháy, bom từ trường, bom nổ chậm, đạn pháo 20ly, đạn tên lửa, làm hàng trăm người chết, bị thương gây hậu quả cho môi trường. Để chống lại âm mưu của đế quốc Mỹ, chúng ta đã tiến hành cuộc chiến tranh nhân dân, huy động nhiều lực lượng tham gia thông đường trong đó tiêu biểu có 10 nữ TNXP thuộc tiểu đội bốn, đại đội 552, tổng đội 55 - P18 Hà Tĩnh, Tổ quan sát và cắm tiêu đánh dấu bom của La Thị Tám, tổ rà phá bom của Vương Đình Nhỏ, tổ máy gạt của Uông Xuân Lý, đơn vị X pháo cao xạ, tổ cảnh sát giao thông Nguyên Tiến Tuẫn nhằm san lấp hố bom, thông mạch máu giao thông.
Tiểu đội 10 nữ TNXP Ngã ba Đồng Lộc tuổi đời còn rất trẻ, quê đều ở Hà Tĩnh do Võ Thị Tần, 22 tuổi, Đảng viên, làm tiểu đội trưởng. Tiểu đội có nhiệm vụ sửa đường khi bị bom hay thời tiết làm hỏng. Mặc dầu sống và làm việc trong hoàn cảnh thiếu thốn nhưng tiểu đội đã biết vượt qua, khắc phục mọi khó khăn, thử thách để hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ. Khi máy bay địch đến đánh phá tiểu đội chia thành từng tốp nhỏ cùng tổ La Thị Tám đếm bom, cùng tổ Vương Đình Nhỏ rà phá bom, phối hợp với tổ Uông Xuân Lý san lấp hố bom. Đúng ngày 24 tháng 7 năm 1968, trong một đợt ném bom của đế quốc Mỹ, cả tiểu đội anh dũng hi sinh cách Ngã ba Đồng Lộc 200m về phía nam. Năm 1972, tiểu đội 10 nữ TNXP đã được Đảng và Nhà nước thưởng 11 huân chương và truy tặng huy hiệu Anh hùng.
Tổ quan sát và cắm tiêu La Thị Tám có nhiệm vụ theo dõi hoạt động của máy bay địch. Tổ gồm ba người thay nhau đứng ở núi Mòi xác định chính xác vị trí bom rơi, sau đó chạy bộ cắm tiêu báo hiệu cho xe biết nơi có bom rơi để phòng tránh. Chị La Thị Tám đã tham dự hàng trăm trận đánh, cắm tiêu được hơn 500 quả bom một cách an toàn. Năm 1968, Đảng và Nhà nước ta tặng chị La Thị Tám danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang.
Tổ rà phá bom Vương Đình Nhỏ có nhiệm vụ phối hợp với tổ La Thị Tám vừa cảnh giới vừa tìm cách phá bom nổ chậm. Trong bốn năm phục vụ ở mặt trận Đồng Lộc, tổ của Vương Đình Nhỏ đã rà phá được hơn 1.000 quả bom các loại. Tinh thần chiến đấu và hi sinh của tổ Vương Đình Nhỏ đã góp phần vào việc bảo vệ tuyến đường giao thông. Năm 1972, tổ của anh được tuyên dương là đơn vị Anh hùng.
Tổ máy gạt Uông Xuân Lý có nhiệm vụ bảo dưỡng, san ủi đất đá, hố bom để xây dựng các đoạn đường bị đánh hư hỏng. Ban ngày, tổ anh phối hợp với tiểu đội Võ Thị Tần đảm bảo mặt đường. Ban đêm, họ lợi dụng ánh trăng, đèn dù để khẩn trương san ủi. Phục vụ ở Đồng Lộc nhiều năm, tổ của Uông Xuân Lý đã đổ nhiều mồ hôi, xương máu, lập nên nhiều chiến công.
Tổ cảnh sát giao thông Nguyễn Tiến Tuẫn làm nhiệm vụ giữ gìn trật tự an ninh, đảm bảo trật tự giao thông trên tuyến đường Quốc lộ 15B. Dũng cảm xông xáo làm niệm vụ, tổ Nguyễn Tiến Tuẫn xây dựng được mạng lưới an ninh tốt trong nhân dân. Năm 1970, đơn vị Nguyễn Tiến Tuẫn được tuyên dương Anh hùng. Nguyễn Tiến Tuẫn được tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang.
Đơn vị X pháo cao xạ làm nhiệm vụ chiến dấu bảo vệ dân, bảo vệ tuyến dường Ngã ba Đồng Lộc. Đơn vị phối hợp với dân quân địa phương các xã Đồng Lộc, Mỹ Lộc, Trung Lộc, Thượng Lộc tổ chức một hệ thống hỏa lực liên hoàn dập tan nhiều trận oanh tạc của máy bay Mỹ. Đơn vị đã bắn rơi bảy máy bay địch và làm nhiều cái khác bị thương.
Nguồn: Ban quản lý di tích Ngã Ba Đồng Lộc
HTMLText_341109A3_2AC8_D32E_4176_0A2D8F71CF30.html = Ngã ba Đồng Lộc là một thung lũng hẹp hiện nay nằm trên địa phận của ba xã: Đồng Lộc, Xuân Lộc, Mỹ Lộc thuộc huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh, đây là nơi giao nhau giữa Tỉnh lộ 2 (nay là Quốc lộ 15B) và Quốc lộ 15A. Phía đông bắc là núi Mòi cao 78m, phía tây nam là núi Trọ Voi cao 175m, phía bắc là núi Ma, phía nam là núi Mác cao 46m. Nơi đây từ năm 1964 đến năm 1972 là nơi đánh phá ác liệt của đế quốc Mỹ bằng không quân nhằm cắt đứt tuyến đường chi viện cho miền Nam Việt Nam. Địa điểm này cũng chứng kiến cuộc chiến đấu anh dũng của lực lượng thanh niên xung phong (TNXP) và lực lượng giao thông vận tải của Việt Nam nhằm san lấp hố bom, thông đường cho xe ra tiền tuyến.
Di tích Ngã ba Đồng Lộc cách thành phố Hà Tĩnh 22km. Từ trung tâm thành phố Hà Tĩnh - trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa tỉnh Hà Tĩnh, du khách sử dụng phương tiện giao thông đường bộ như xe đạp, xe gắn máy, xe ôtô... là thuận tiện nhất, đi về hướng Tây theo Tỉnh lộ 3 đến ngã ba Khe Giao rẽ phải đi đến cột cây số km 289 Quốc lộ 15A là đến di tích.
Di tích Ngã ba Đồng Lộc cách thị trấn Nghèn, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh 11km. Từ thị trấn Nghèn, chúng ta có thể sự dụng các phương tiện giao thông đường bộ đi theo Quốc lộ 15B (trước Cách mạng Tháng Tám 1945 là Tỉnh lộ 2) 11km là đến di tích.
Nguồn: Ban quản lý di tích Ngã Ba Đồng Lộc
HTMLText_36D6BFC8_2AB9_CF7A_41A7_535522AD7A90.html = Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam là tổ chức chính trị - xã hội - nghề nghiệp, thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, mái nhà chung của các Hội Văn học nghệ thuật cả nước. Liên hiệp gồm 74 tổ chức thành viên với trên 45.000 hội viên là văn nghệ sĩ thuộc các Hội Văn học nghệ thuật chuyên ngành Trung ương và các Hội Văn học nghệ thuật tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.
Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Ban Bí thư Trung ương Đảng, Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam triển khai thực hiện chương trình nghiên cứu, xây dựng cơ sở dữ liệu và công bố tác phẩm văn học nghệ thuật Việt Nam trên nền tảng cách mạng công nghiệp lần thứ tư nhằm góp phần cụ thể hóa việc thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ chín Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI “về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước” và Nghị quyết 23-NQ/TW ngày 16/6/2008 của Bộ Chính trị khóa X “về tiếp tục xây dựng và phát triển văn học nghệ thuật trong thời kỳ mới”, góp phần xây dựng, phát triển văn hóa, văn học nghệ thuật Việt Nam trước tác động của cách mạng công nghiệp lần thứ tư, tiếp nhận, khai thác thông tin từ thành tựu của cách mạng công nghiệp lần thứ tư cho phát triển, gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc và văn học nghệ thuật hướng đến giá trị chân - thiện - mỹ.
Chương trình với mục tiêu chung là góp phần xây dựng hệ thống tư liệu và phổ biến các công trình, tác phẩm văn học, nghệ thuật có giá trị, ứng dụng các thành tựu của khoa học công nghệ, nhằm thực hiện có hiệu quả chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước về văn hóa, văn học nghệ thuật nước nhà.
Các ấn phẩm kế thừa từ nguồn tư liệu các công trình, tác phẩm văn học nghệ thuật được nghiên cứu, khảo sát, sưu tầm của các nhà nghiên cứu dân tộc học, nhân học, văn hóa học, sử học…đã có để tổng hợp, sáng tạo và xây dựng thành hệ thống tư liệu đảm bảo tính tiện ích cho việc tra cứu, nghiên cứu và khẳng định giá trị bền vững.
Trong quá trình thực hiện, Ban Chỉ đạo mong nhận được ý kiến đóng góp của quý bạn đọc gần xa.
BAN CHỈ ĐẠO
HTMLText_9811A626_B320_9E74_41D7_40C679DA2769.html = Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam là tổ chức chính trị - xã hội - nghề nghiệp, thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, mái nhà chung của các Hội Văn học nghệ thuật cả nước. Liên hiệp gồm 74 tổ chức thành viên với trên 45.000 hội viên là văn nghệ sĩ thuộc các Hội Văn học nghệ thuật chuyên ngành Trung ương và các Hội Văn học nghệ thuật tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.
Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Ban Bí thư Trung ương Đảng, Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam triển khai thực hiện chương trình nghiên cứu, xây dựng cơ sở dữ liệu và công bố tác phẩm văn học nghệ thuật Việt Nam trên nền tảng cách mạng công nghiệp lần thứ tư nhằm góp phần cụ thể hóa việc thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ chín Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI “về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước” và Nghị quyết 23-NQ/TW ngày 16/6/2008 của Bộ Chính trị khóa X “về tiếp tục xây dựng và phát triển văn học nghệ thuật trong thời kỳ mới”, góp phần xây dựng, phát triển văn hóa, văn học nghệ thuật Việt Nam trước tác động của cách mạng công nghiệp lần thứ tư, tiếp nhận, khai thác thông tin từ thành tựu của cách mạng công nghiệp lần thứ tư cho phát triển, gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc và văn học nghệ thuật hướng đến giá trị chân - thiện - mỹ.
Chương trình với mục tiêu chung là góp phần xây dựng hệ thống tư liệu và phổ biến các công trình, tác phẩm văn học, nghệ thuật có giá trị, ứng dụng các thành tựu của khoa học công nghệ, nhằm thực hiện có hiệu quả chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước về văn hóa, văn học nghệ thuật nước nhà.
Các ấn phẩm kế thừa từ nguồn tư liệu các công trình, tác phẩm văn học nghệ thuật được nghiên cứu, khảo sát, sưu tầm của các nhà nghiên cứu dân tộc học, nhân học, văn hóa học, sử học…đã có để tổng hợp, sáng tạo và xây dựng thành hệ thống tư liệu đảm bảo tính tiện ích cho việc tra cứu, nghiên cứu và khẳng định giá trị bền vững.
Trong quá trình thực hiện, Ban Chỉ đạo mong nhận được ý kiến đóng góp của quý bạn đọc gần xa.
BAN CHỈ ĐẠO
### Tooltip
IconButton_CE2FF881_D091_C9C8_41BF_42590A8D045B.toolTip = Bật/Tắt tiếng
IconButton_CE2FF881_D091_C9C8_41BF_42590A8D045B_mobile.toolTip = Bật/Tắt tiếng
Button_B998CDC7_AF63_6529_41C9_E8B2F14507FE_mobile.toolTip = English
Button_B998CDC7_AF63_6529_41C9_E8B2F14507FE.toolTip = English
IconButton_F5E2DFA9_E1CC_D89C_41E0_4B2026DE9BB5_mobile.toolTip = Quần thể Không gian
IconButton_F5E2DFA9_E1CC_D89C_41E0_4B2026DE9BB5.toolTip = Quần thể Không gian
Button_BA7E6D86_AF63_E52B_41E5_39A57F7E600A.toolTip = Vietnamese
Button_BA7E6D86_AF63_E52B_41E5_39A57F7E600A_mobile.toolTip = Vietnamese
IconButton_F586D33C_E1CC_E9F4_41EB_D4EEAB25DA2D.toolTip = Xem toàn cảnh
IconButton_F586D33C_E1CC_E9F4_41EB_D4EEAB25DA2D_mobile.toolTip = Xem toàn cảnh
IconButton_F2228AF5_E1F4_5877_41D6_07D0B134E176.toolTip = Xem toàn màn hình
IconButton_F2228AF5_E1F4_5877_41D6_07D0B134E176_mobile.toolTip = Xem toàn màn hình
IconButton_F0C9AEF6_D0B1_C948_41E0_9DECB6929FEB_mobile.toolTip = Ảnh tiếp theo
IconButton_F0C9AEF6_D0B1_C948_41E0_9DECB6929FEB.toolTip = Ảnh tiếp theo
IconButton_E8C02577_CCB1_2A4A_41DB_FF85D1F08A35.toolTip = Ảnh trước
IconButton_E8C02577_CCB1_2A4A_41DB_FF85D1F08A35_mobile.toolTip = Ảnh trước
IconButton_F5FEFE3F_E1CC_BBF4_41D7_F84B5042F998.toolTip = Ẩn/Hiện Mục lục
IconButton_F5FEFE3F_E1CC_BBF4_41D7_F84B5042F998_mobile.toolTip = Ẩn/Hiện Mục lục
IconButton_65468997_7CA8_980C_41D3_9A6701ED8F1D.toolTip = Ẩn/Hiện các điểm tương tác
IconButton_A8557F50_BE9E_4D07_41CB_8DCCBF737254.toolTip = Ẩn/Hiện các điểm tương tác
## Tour
### Description
### Title
tour.name = Đô thị cổ Hội An